Chường tới tiệm bà Năm Cúc lúc chín giờ tối, và ông ta không vô, ông ta đứng ngoài đường.

Lệ đang ngồi gỡ băng ngoài hiên. Cô thấy ông ta trước, vì cô thấy điếu thuốc.

"Chú Chường hả chú?"

"Chú Trọng có nhà hôn cô?"

"Ảnh đi xóm trong rồi chú. Tới mai."

Ông ta gật đầu, và ông ta quay đi.

"Chú Chường," Lệ gọi. "Chú vô uống miếng nước."

Ông ta đứng lại giữa đường.

Mất chừng mười lăm giây. Rồi ông ta bước vô sân, ngồi xuống cái ghế nhựa ngoài xa nhất, không ngồi bàn.

Lệ rót nước, đem ra, đặt xuống, rồi cô về chỗ cũ ngồi và cô cầm cuốn vở lên tiếp tục viết.

Đó là cái cô học được ở tổng đài và nó đúng gần như mọi lần: người ta gọi tới rồi im, mình mà hỏi thì người ta cúp. Mình cứ để đó, làm việc của mình, thì ba phút sau người ta nói.

Bốn phút sau, ông ta nói.

"Cô ơi."

"Dạ chú."

"Tui đặt dớn."

Lệ đặt bút xuống.

Khúc sông từ chân cầu xuống tới cuối cù lao bị cấm đặt lú, đặt dớn, giăng lưới từ hồi làm cầu. Có bảng cắm hai đầu. Lý do trên bảng là bảo đảm an toàn luồng và bảo vệ trụ cầu, và cái đó thì hợp lý, và ai cũng biết là hợp lý.

Cũng khúc đó là khúc có cá nhiều nhất, vì nước xoáy quanh trụ.

Phạt bốn triệu rưỡi, tịch thu ngư cụ.

"Tui đặt hai năm nay," Chường nói. "Đặt đêm, ba giờ sáng tui đi thăm, bốn giờ tui gỡ về. Được chừng trăm mấy hai trăm một đêm. Có bữa hơn."

"Chú đặt một mình hả chú?"

"Một mình."

"Đêm đó chú cũng đi hả chú?"

Ông ta cầm ly nước lên, không uống, để xuống.

"Đêm nào tui cũng đi cô."

Lệ ngồi im.

"Tui nói với chú Trọng là tui ngủ," ông ta nói. "Tui nói xạo."

"Chú nói xạo cái đó thôi hả chú?"

"Cái đó thôi." Ông ta ngẩng lên, và mắt ông ta đỏ. "Cô tin tui đi cô. Cái đó thôi."

Ông ta kể trong bốn mươi phút, và Lệ chép, và cô chép nguyên văn, và tới nửa chừng thì cô để cuốn vở xuống vì chép làm ông ta ngại.

Ba giờ kém, ông ta ra khỏi nhà bằng cửa sau, không đi đường lớn, đi lối bờ ruộng ra khúc dưới.

Ba giờ mười lăm, ông ta ở dưới xuồng, cách bến chừng bốn trăm thước về phía hạ nguồn, thăm cái dớn thứ nhất.

Bốn giờ kém mười lăm, ông ta về, cũng lối bờ ruộng.

Nước lớn đêm đó, ông ta nhớ, vì nước lớn thì dớn nặng, và ông ta kéo hụt một cái mất mười phút.

"Chú có thấy ai hôn chú?"

"Hổng thấy."

"Chú có nghe gì hôn?"

"Hổng nghe."

"Chú chắc hôn chú?"

Ông ta gật đầu, và ông ta gật đầu thiệt tình, và Lệ nhìn cái gật đầu đó và cô tin.

Cô tin vì cô đã nghe bảy chục người nói dối mỗi đêm suốt bốn năm rưỡi, và người nói dối ở chỗ này thì nói nhiều hơn, không phải ít hơn. Người nói dối ở đây sẽ nói tui hổng thấy gì hết cô ơi tui đi từ ba giờ tới bốn giờ tui về liền tui thề với cô. Chường nói hai chữ.

"Tui đi lối bờ ruộng cô," ông ta nói. "Từ nhà tui ra khúc dưới, đi lối đó thì hổng có đi ngang bến."

Lệ ghi cái đó, và cô khoanh tròn nó, và mãi rất lâu về sau cô mới hiểu vì sao lúc đó cô lại khoanh.

"Chú Chường."

"Dạ."

"Tụi con không phải công an. Tụi con không đi méc ai hết."

"Tui biết. Chú Trọng có nói." Ông ta chùi mặt bằng tay áo. "Mà cô ơi, tui nói cô nghe. Bốn triệu rưỡi là bốn triệu rưỡi. Nhà tui hai đứa nhỏ, đứa lớn năm nay lên lớp sáu, tiền trường một triệu hai."

"Dạ con hiểu."

"Cô hiểu hôn cô?" Ông ta nhìn cô. "Tui nói xạo với chú Trọng, tui về tui nằm tui hổng ngủ được. Nhưng mà cô kêu tui khai ra là tui đi thăm dớn ba giờ sáng, tui khai với ai? Khai với xã hả cô? Xã người ta ghi vô giấy. Ghi vô giấy rồi có bữa nó lòi ra."

Lệ không trả lời được câu đó.

Cô đã nghe nó ở hai chục hình dạng khác nhau trong bốn năm rưỡi, và cô chưa bao giờ trả lời được, vì nó không phải một câu hỏi. Nó là một phép tính, và phép tính đó thì đúng.

"Chú về ngủ đi chú," cô nói. "Mai con nói lại với anh Trọng. Chuyện cái dớn tụi con để đó, không ai biết."

Ông ta đứng dậy, cầm cái nón lá lên.

Tới cổng thì ông ta quay lại.

"Cô ơi."

"Dạ."

"Thằng Thà nó cũng hay đi khúc dưới." Ông ta đội nón. "Hồi trước nó hay quá giang xuồng tui. Tui chở nó mấy lần."

Lệ đứng dậy.

"Chú chở nó qua sông hả chú?"

"Ừ. Mà bữa nào tui đi sớm kìa. Bữa nào tui đi ba giờ kém thì tui chở, chớ ba giờ hơn thì nó trễ ca rồi nó hổng đi nữa."

"Còn đêm đó?"

"Đêm đó tui đi ba giờ kém." Ông ta nói. "Mà nó hổng có ra."

Lệ đứng ở giữa sân.

"Chú chờ nó hôn chú?"

"Chờ gì mà chờ cô. Tui đâu có hẹn nó." Chường chỉnh lại cái nón. "Nó biết tui đi khúc dưới. Bữa nào nó cần thì nó ra đứng sẵn dưới gốc bần, tui thấy thì tui ghé."

"Bữa đó chú có ngó gốc bần hôn?"

"Có chớ. Ngó là thói quen." Ông ta nói tỉnh queo. "Hổng có ai."

Ông ta đi ra tới đường thì Lệ hỏi thêm một câu nữa, hỏi với theo, và cô hỏi vì cô chợt nghĩ ra chớ không phải vì cô tính trước.

"Chú Chường ơi, mấy lần chú chở nó, nó hay ra đứng đó hồi mấy giờ?"

Ông ta đứng lại trên đường, quay lưng lại phía cô.

"Hai giờ rưỡi," ông ta nói. "Nó ra sớm. Nó ra sớm rồi nó đứng đó chờ, có bữa chờ nửa tiếng."

Rồi ông ta đi.

Lệ vô nhà, mở cuốn vở, và cô ghi hai dòng.

Cô đọc lại hai dòng.

Hai giờ rưỡi Út Thà không có ở gốc bần.

Hai giờ bốn mươi thì ảnh ở dưới nước, cách đó bốn trăm thước, ướt tới ngang lưng quần, kêu đò.