Trọng viết sáu bước lên một tờ giấy A4, đánh số, chữ in, và anh đặt tờ giấy đó ở giữa cái bàn tròn nhà bà Chín Rưỡi.

"Nhà mình xong bốn bước rồi," anh nói. "Còn hai."

Sáu người ngồi quanh bàn: Thoại, má Thoại, hai người cô, một ông chú, và một người bác họ được mời tới vì trong nhà này chuyện gì lớn cũng phải có ông.

Không ai cầm tờ giấy lên.

"Bước năm là gì chú?" ông bác họ hỏi.

"Là nói ra chỗ sai."

"Nói với ai?"

"Với nhau." Trọng ngồi xuống. "Với người trong nhà. Không cần nói với ai bên ngoài."

"Rồi bước sáu?"

"Bước sáu là sửa." Anh chỉ vô dòng cuối. "Trong trường hợp nhà mình thì sửa là làm lại đám giỗ ông, đúng ngày hai mươi sáu, và mời bà nội."

Cái bàn im.

Rồi nó không im nữa.

Chuyện cãi nhau kéo dài bốn mươi phút, và Trọng ngồi nghe hết bốn mươi phút đó mà không nói câu nào, vì đây là phần việc mà đội không được xen vô.

Người cô thứ nhất nói làm lại thì làm, có mấy đồng bạc.

Ông chú nói không phải chuyện tiền, chuyện là làm giỗ hai lần trong một năm thì người ta nói gì.

Người cô thứ hai nói người ta nói gì kệ người ta.

Ông chú nói kệ sao được, còn con Út nó gả về bên đó.

Má Thoại nói cả buổi không nói gì.

Ông bác họ nói bây giờ mình cứ nói là làm giỗ vọng, giỗ vọng thì đâu có ai bắt bẻ.

Người cô thứ nhất nói vậy thì thành ra mình lại nói dối bả lần nữa.

Cái câu đó làm cái bàn im được chừng năm giây.

Rồi ông chú nói bả mất rồi thì bả biết gì nữa.

Và ngay sau câu đó, má Thoại đặt cái ly xuống, hơi mạnh, và bà nói:

"Bả biết. Cô Ngần nói bả ngồi chờ nguyên bữa."

Trong bốn mươi phút đó Trọng làm một việc: anh ghi.

Anh không ghi nội dung. Anh ghi ai nói gì bao nhiêu lần, và ai không nói.

Đây là thói quen anh có từ hồi năm thứ ba, sau một vụ ở Vĩnh Long mà cả nhà đồng ý làm bước sáu, làm xong, và sau đó cái vòng vẫn chạy, và mất thêm hai tuần mới lòi ra rằng người duy nhất giữ chỗ sai là bà con dâu út, người ngồi im suốt buổi họp và gật đầu ở phút cuối.

Từ đó anh ghi cột ai im.

Ở nhà bà Chín Rưỡi, cột đó có một tên: má Thoại.

Bà ngồi im ba mươi tám phút trên bốn mươi. Bà nói đúng hai lần. Lần thứ nhất là câu bả biết, cô Ngần nói bả ngồi chờ nguyên bữa.

Lần thứ hai là lúc gần cuối, khi ông chú nói thôi làm gọn gọn trong nhà thôi khỏi mời ai, và bà nói:

"Mời đủ. Bả mà biết mình làm lén nữa thì thà đừng làm."

Trọng ghi lại nguyên văn câu đó.

Chuyện chốt lúc gần trưa, và nó chốt theo cách mà những chuyện như vậy thường chốt: không ai thắng ai, và người ta chọn cái phương án tốn kém nhất về mặt mặt mũi vì không ai dám là người nói câu từ chối.

Làm lại giỗ. Đúng ngày hai mươi sáu tháng năm âm. Còn mười một ngày nữa.

Không gọi là giỗ vọng. Gọi là giỗ ông.

Mời đủ hai bên, kể cả bên nội chú Mười.

"Còn một chuyện nữa," Trọng nói, khi mọi người đã đứng dậy.

"Chuyện gì chú?"

"Bước năm chưa xong."

Ông bác họ ngồi xuống lại. "Chớ hồi nãy mình nói rồi mà."

"Mình nói với nhau rồi." Trọng gấp tờ giấy A4 làm đôi. "Còn nói với bả thì chưa."

"Nói với bả sao chú?"

"Ra trước bàn thờ, thắp nhang, rồi nói ra thành tiếng." Anh đặt tờ giấy xuống bàn. "Nói đúng cái đã xảy ra. Không nói vòng."

Cái bàn im lần nữa, và lần này Trọng biết rõ nó im vì cái gì.

"Chú Trọng," má Thoại nói. "Nói ra thành tiếng nghĩa là..."

"Nghĩa là nói ra rằng nhà mình đã dời ngày giỗ ông lên hai bữa, và đã nói với bả đó là giỗ bà cố." Anh nói cái đó chậm và rõ, và anh nói nó đúng một lần. "Nghĩa là vậy dì."

"Trước mặt cả nhà hả chú?"

"Dạ."

Bà ngồi xuống ghế.

"Ai nói?" ông bác họ hỏi.

Không ai trả lời.

Trọng đứng dậy, và anh làm cái việc anh vẫn làm ở chỗ này, cái việc mà bốn năm nay Ngần vẫn nói là tàn nhẫn còn anh thì cho là ngược lại: anh đi ra.

"Tụi tui ở trọ nhà bà Năm Cúc," anh nói. "Còn mười một ngày. Nhà mình bàn rồi cho tụi tui hay."

Đi được nửa đường về, Ngần đạp xe song song với anh trên con đường đất.

"Anh có thấy nhà đó dễ hôn," cô nói.

"Dễ."

"Bốn bước trong bốn ngày."

"Ừ."

Hai người đạp một quãng.

"Anh Trọng nè," cô nói. "Nhà đó có bốn người biết chỗ sai."

"Bốn."

"Cả bốn người đều là con cháu bả. Cả bốn đều thương bả. Cả bốn đều biết mình sai từ hồi bả còn sống." Cô đạp chậm lại. "Vậy mà hồi nãy cãi nhau bốn chục phút, và tới giờ chưa có ai chịu đứng ra nói."

Trọng không trả lời.

"Bốn người, anh Trọng." Cô nhìn về phía bến. "Còn ngoài kia là bốn mươi mốt nóc nhà."