Trọng đọc lại đúng ba lần cái tin nhắn của người bạn cũ làm văn thư ở ủy ban huyện trước khi tin hẳn vào mắt mình: "Tao tìm được một phần bản vẽ, sáng mai qua lấy, đừng nói ai đưa."

Anh cất điện thoại, ngồi xuống bậc thềm nhà nghỉ, rút cuốn sổ ra ghi lại thời gian nhắn tin, rồi bấm số gọi cho bà Hai Chín, việc anh vẫn làm mỗi lần đội tới một vùng đất lạ.

"Alo, bà Hai hả?" Trọng nói khi máy vừa bắt.

"Ai đó?" giọng bà Hai vang lên, cộc lốc như mọi lần.

"Con, Trọng nè bà," Trọng nói. "Con đang ở miền núi Tây Bắc, có việc, muốn hỏi bà chút chuyện lệ."

"Trên đó hả," bà Hai nói, giọng có vẻ chú ý hơn một chút. "Nói nghe coi, chuyện gì."

"Bà cho con hỏi, trên vùng cao này, người ta cúng người mất khác gì so với miền Đông không bà?" Trọng hỏi.

"Khác chớ sao không khác," bà Hai nói. "Miền Đông tụi bây cúng nước với rượu đủ cả. Trên đó nhiều chỗ chỉ cúng nước thôi, có nơi còn kiêng cúng đồ mặn ba ngày đầu."

"Sao lại kiêng vậy bà?" Trọng hỏi.

"Tao đâu có biết hết mọi vùng," bà Hai nói, giọng hơi gắt. "Mỗi chỗ một phong tục, mày tưởng tao đi khắp nước chắc."

"Dạ, con hỏi vậy thôi, sợ đội mình làm sai lệ, mất lòng người ta," Trọng nói.

"Vậy mày hỏi người già ở đó, đừng có hỏi tao chuyện xa lắc xa lơ," bà Hai nói. "Tao chỉ biết lệ miền Đông với miền Tây thôi."

"Dạ, con hỏi bà cho chắc trước đã," Trọng nói, cười nhẹ dù bà Hai không thấy được.

"Còn vụ gì nữa không, tao đang cân đồ cúng cho khách," bà Hai nói.

"Dạ hết rồi bà, con cảm ơn bà," Trọng nói.

"Ừ, giữ sức khỏe, trên đó lạnh, đừng có ham việc mà bỏ bữa," bà Hai nói, rồi cúp máy cái rụp, không đợi Trọng đáp lại.

Trọng cười một mình, cất điện thoại, nhìn ra khoảng sân trước nhà nghỉ, nơi Khoa đang ngồi giặt vội mấy bộ đồ trong cái thau nhựa mượn của bà chủ nhà.

"Bà Hai nói gì vậy anh?" Khoa hỏi, không ngẩng lên, tay vẫn vò đồ.

"Nói kêu anh hỏi người già ở đây, bả không rành lệ miền núi," Trọng nói, ngồi xuống cạnh Khoa. "Mai anh định ghé hỏi bà chủ nhà nghỉ coi có biết ai rành chuyện này không."

"Để làm gì vậy anh, mình đâu có gặp ca nào cần cúng đâu," Khoa hỏi, ngẩng lên nhìn Trọng.

"Chưa cần bây giờ, nhưng biết trước vẫn hơn," Trọng nói. "Lỡ sau này gặp ca thiệt, làm sai lệ vùng người ta, mất lòng tin ngay từ đầu thì khó làm việc."

Khoa gật đầu, vắt khô một cái áo, treo lên dây phơi tạm giăng ngang hiên nhà.

"Em thấy lạ à nghen," Khoa nói. "Đi bao nhiêu tỉnh rồi mà lần nào cũng có cái gì đó khác, tưởng quen hết rồi mà vẫn có chuyện mới."

"Đó mới là chỗ khó của cái nghề này," Trọng nói, đứng dậy, phủi tay lên quần. "Không có công thức chung cho tất cả mọi nơi, mỗi chỗ một kiểu, mình phải học lại từ đầu hoài."

Khoa cười, tiếp tục vắt nốt mấy món đồ còn lại, và trong cái lạnh chiều muộn của miền núi, câu chuyện về lệ cúng vùng cao trở thành một khoảng nghỉ hiếm hoi giữa những ngày dồn dập tìm hiểu về cái chết của Trịnh Văn Bái.

Bà chủ nhà nghỉ đi ngang qua sân, thấy hai người đang phơi đồ, dừng lại hỏi thăm.

"Hai đứa ở đây được mấy bữa rồi hen?" bà hỏi, giọng miền núi nghe hơi lơ lớ.

"Dạ được mấy hôm rồi cô," Trọng nói. "Con hỏi thăm cô chút, ở đây có ai rành lệ cúng người mất không cô, con muốn học hỏi cho biết."

"Cái đó phải hỏi ông giáo già dưới chợ, ổng sống ở đây lâu lắm rồi, biết nhiều chuyện xưa," bà chủ nhà nói. "Mà tụi con hỏi chi vậy, có ai mất hả?"

"Dạ không cô, tụi con làm nghề hay đụng tới mấy chuyện này, hỏi trước cho biết thôi," Trọng nói.

"Ừ, biết trước vẫn hơn," bà chủ nhà gật đầu. "Trên này người ta kỹ chuyện đó lắm, làm sai một chút là bị nói cả năm."

"Dạ con cảm ơn cô, mai con ghé hỏi ông giáo thử," Trọng nói.

Bà chủ nhà gật đầu, đi tiếp vào trong, để lại Trọng và Khoa ngồi lại với dây phơi đồ lất phất trong gió chiều.

"Vậy mai anh với em đi hỏi ông giáo đó luôn hả?" Khoa hỏi.

"Ừ, tranh thủ lúc chờ bên huyện gửi bản vẽ," Trọng nói. "Ngồi không cũng phí, tranh thủ học thêm được gì thì học."

"Anh cẩn thận dữ vậy," Khoa nói, cười. "Có bữa em thấy anh ghi sổ còn kỹ hơn cả công an."

"Không kỹ không được," Trọng nói, đứng dậy vươn vai. "Cái nghề tụi mình, sai một chữ trong sổ là sai luôn cả một mạng người."