Trọng dành cả buổi sáng để tìm tung tích vợ ông Tư Lộc, một việc khó hơn anh tưởng ban đầu, vì hồ sơ nhân sự của trường về ông chỉ ghi vắn tắt tên vợ, không địa chỉ cụ thể, không số điện thoại liên lạc.

Anh bắt đầu từ chỗ chú Thân, người đã làm việc ở trường đủ lâu để nhớ được vài chuyện cũ.

"Chú Tư Lộc hồi đó ở đâu vậy chú?" Trọng hỏi.

Chú Thân ngẫm nghĩ một lúc, cố nhớ lại.

"Hình như ở khu chợ cũ, gần bến xe," chú nói. "Mà lâu quá rồi, chú cũng không chắc nhà nào."

Trọng cảm ơn, rồi tự mình đi xuống thị trấn, dò hỏi từng người ở khu chợ cũ, đưa ra cái tên Nguyễn Văn Lộc, mô tả nghề nghiệp cũ của ông: bảo vệ kiêm sửa chữa vặt ở trường nội trú trên cao nguyên.

Phần lớn người anh hỏi lắc đầu, không nhớ, hoặc chỉ nhớ mang máng có nghe cái tên đó nhưng không chắc chắn.

Cuối cùng, một bà bán tạp hoá lớn tuổi nhận ra.

"Ông Lộc hả cậu? Có, tui nhớ. Ổng mất lâu rồi, sáu bảy năm gì đó. Vợ ổng vẫn còn ở đây, cách đây mấy căn, cái nhà mái tôn thấp có cây khế trước sân đó."

Trọng cảm ơn bà, đi theo hướng chỉ, và tìm được căn nhà nhỏ, mái tôn đã hoen gỉ theo thời gian, cây khế trước sân trĩu vài chùm quả xanh.

Anh gõ cửa, chờ một lúc, rồi một bà cụ ra mở, dáng người gầy, tóc bạc gần hết, mặc bộ đồ bà ba cũ đã sờn.

"Dạ chào bà," Trọng nói, cố giữ giọng nhẹ nhàng nhất có thể. "Con tên Trọng, làm việc trên trường nội trú Đắk Vơn. Con muốn hỏi thăm bà vài chuyện, không biết bà có tiện không?"

Bà cụ nhìn anh một lúc, ánh mắt dò xét, rồi bà gật đầu, mở cửa rộng hơn.

"Vô đi con," bà nói. "Chuyện gì vậy?"

Trọng bước vào căn nhà nhỏ, đơn sơ, một bàn thờ nhỏ đặt ở góc phòng khách, hình một người đàn ông đứng tuổi trong bộ đồ bảo vệ đặt trên đó, bên cạnh một bát nhang đã tàn từ lâu.

Anh nhận ra ngay đó là hình ông Tư Lộc, dù chưa từng gặp ông ngoài đời.

Anh đứng lại một chút trước bàn thờ, cúi đầu chào theo phép lịch sự, một thói quen anh vẫn giữ mỗi khi bước vào nhà có người đã khuất, dù người đó không liên quan trực tiếp tới gia đình anh.

Căn phòng nhỏ, đồ đạc cũ kỹ nhưng sạch sẽ, một bộ bàn ghế gỗ đã lên nước bóng theo thời gian sử dụng, một cái quạt trần cũ quay chậm rãi trên đầu, phát ra tiếng kêu khe khẽ mỗi vòng quay.

Bà cụ đi vào bếp, mang ra một ấm trà nóng, rót ra hai cái ly nhỏ đặt trước mặt Trọng, một cử chỉ hiếu khách quen thuộc của người miền núi dù hoàn cảnh kinh tế không dư dả.

"Uống nước đi con," bà nói, ngồi xuống đối diện anh. "Lâu lắm rồi mới có người tới hỏi thăm chuyện chồng tui."

Trọng nhấp một ngụm trà, cảm nhận vị chát nhẹ của lá trà tự trồng, rồi anh đặt ly xuống, nhìn quanh căn phòng một lượt nữa trước khi bắt đầu câu chuyện chính.

"Bà sống một mình từ hồi đó tới giờ hả bà?" anh hỏi, mở đầu nhẹ nhàng.

"Ừ, một mình," bà nói. "Con cái tui có ba đứa, đều lớn hết rồi, đi làm xa, thỉnh thoảng mới về thăm. Tui quen sống một mình rồi, cũng đỡ buồn."

"Bà có nhớ hồi ông mất, mọi chuyện diễn ra thế nào không ạ?" Trọng hỏi, dẫn dắt câu chuyện về đúng hướng anh cần.

Bà cụ thở dài, nhìn xa xăm về phía cửa sổ, nơi ánh nắng chiều đang nhạt dần trên khoảng sân nhỏ trước nhà, như thể đang cố lục lại một ký ức đã được cất kỹ suốt sáu năm qua, không muốn động tới nhưng cũng chưa bao giờ thực sự quên được.

"Con muốn hỏi bà về chồng bà," Trọng nói, chọn từ cẩn thận. "Về chuyện ông mất, nếu bà không phiền kể lại."

Gương mặt bà cụ thoáng chùng xuống, một biểu cảm quen thuộc với Trọng, cái biểu cảm của người vừa được nhắc lại một nỗi đau tưởng đã lắng xuống.

"Sao con hỏi chuyện đó?" bà hỏi, giọng có phần dè chừng.

"Con đang tìm hiểu về những chuyện cũ ở trường," Trọng nói, thành thật hết mức có thể trong giới hạn công việc. "Con nghĩ có vài điều chưa rõ ràng, và con muốn nghe lại từ bà, người biết rõ nhất."

Bà cụ im lặng một lúc lâu, nhìn về phía bàn thờ, rồi bà chỉ tay ra cái ghế nhỏ đặt cạnh bàn.

"Ngồi đi con," bà nói. "Chuyện đó, sáu năm rồi tui chưa kể cho ai nghe hết, tại có ai hỏi đâu. Mà con hỏi, tui kể."

Trọng ngồi xuống, lấy cuốn sổ nhỏ ra, và anh cảm nhận được, trước cả khi bà cụ bắt đầu nói, rằng câu chuyện sắp nghe được sẽ không đơn giản như dòng chữ gọn gàng trong hồ sơ nhà trường từng ghi lại.