Lệ gặp lại thầy Vụ ba ngày sau cuộc họp kỷ luật, khi cô ghé văn phòng để lấy nốt vài tài liệu cần cho việc hoàn thiện hồ sơ khảo sát chính thức, thứ vẫn còn là vỏ bọc cần duy trì trước mặt phần lớn giáo viên trong trường.

Thầy vẫn ngồi ở bàn làm việc cũ, nhưng mọi thứ xung quanh đã khác.

Chậu lan trên bàn đã héo, không ai tưới trong mấy ngày qua. Mảng tường bằng khen phía sau vẫn còn đó, nhưng giờ nó mang một ý nghĩa khác hẳn, như một lời nhắc nhở về những gì thầy đã từng là, đối lập với những gì vừa xảy ra.

Thầy gầy đi rõ rệt, mắt thâm quầng, và khi thấy Lệ, thầy vẫn cố nở một nụ cười, dù nụ cười đó không còn giữ được sự tự nhiên như trước.

"Em tới lấy tài liệu hả?" thầy hỏi, giọng nhỏ hơn thường lệ.

"Dạ. Con xin lỗi vì làm phiền thầy lúc này."

"Không sao. Việc của em cứ làm bình thường." Thầy đứng dậy, lấy một tập hồ sơ đưa cho cô. "Đây, những gì em cần."

Thầy nhìn quanh phòng làm việc, ánh mắt dừng lại ở chậu lan héo trên bàn.

"Thầy quên tưới nó mấy ngày nay," thầy nói, giọng có chút tự giễu. "Mấy chuyện nhỏ vậy mà cũng quên được."

Lệ nhận tài liệu, nhưng cô nán lại, không rời đi ngay.

"Thầy khoẻ không thầy?" cô hỏi, giọng chân thành.

Thầy Vụ ngồi xuống lại, thở dài.

"Thầy không biết nói sao," thầy nói. "Thầy làm sai, thầy chấp nhận hậu quả. Chỉ là... hai mươi hai năm, em à, thầy chưa bao giờ nghĩ mình sẽ đứng ở vị trí này."

"Thầy có oán tụi con không thầy?" Lệ hỏi, một câu hỏi cô đã chuẩn bị hỏi từ lâu nhưng chưa có dịp.

Thầy Vụ nhìn cô, lắc đầu chậm rãi.

"Không," thầy nói. "Các em làm đúng việc các em phải làm. Thầy chỉ trách chính mình, vì đã chọn con đường tắt thay vì con đường đúng."

"Con nghĩ mọi người rồi sẽ hiểu thầy hơn," Lệ nói, cố an ủi. "Chuyện gì cũng cần thời gian."

"Thầy có nghĩ mình sẽ vượt qua được không thầy?"

"Thầy không biết," thầy nói thật lòng. "Thầy chỉ biết thầy còn nợ ngôi trường này một lời xin lỗi đàng hoàng, và thầy sẽ tìm cách trả nợ đó, bằng cách này hay cách khác."

Lệ đứng lên, chuẩn bị ra về, nhưng trước khi đi, cô dừng lại ở cửa.

"Thầy Vụ," cô nói. "Con tin là thầy còn làm được nhiều điều tốt cho trường này. Chỉ là lần này, thầy cần làm đúng cách hơn."

Thầy gật đầu, mắt hơi ướt, không nói được gì thêm.

Cô rời khỏi phòng, mang theo một cảm giác nặng nề mà cô sẽ còn mang theo suốt cả ngày hôm đó, cảm giác của việc chứng kiến một người tốt phải trả giá cho một quyết định sai lầm, dù bản thân người đó chưa bao giờ có ý định làm hại ai.

Cô đi bộ về phòng công vụ, và trên đường đi cô gặp Ngần đang ngồi ngoài hiên chờ.

"Sao rồi?" Ngần hỏi.

"Thầy gầy đi nhiều lắm chị," Lệ nói, ngồi xuống cạnh cô. "Mà thầy không oán tụi mình. Thầy nói thầy chỉ trách bản thân."

Ngần im lặng một lúc.

"Chị nghĩ đó là điều khó nhất của công lý," cô nói. "Nó đúng, mà nó vẫn làm người ta đau. Không có cách nào để đúng mà không ai phải trả giá cả."

"Em cứ nghĩ mãi về cái chậu lan héo trên bàn thầy," Lệ nói. "Thầy chăm nó ba năm, năm nào cũng đợi nó ra hoa. Giờ thầy không còn tâm trí đâu mà tưới nó nữa."

Ngần không nói gì thêm, chỉ đặt tay lên vai Lệ, một cử chỉ an ủi nhỏ, và hai người ngồi cùng nhau trong buổi chiều cao nguyên đang dần tắt nắng, mỗi người mang theo suy nghĩ riêng về cái giá của sự thật.

Ra tới ngoài sân, Lệ ngoái đầu nhìn lại cánh cửa văn phòng đã khép, và cô tự hỏi liệu thầy Vụ có tưới lại chậu lan đó vào tối nay hay không, một hành động nhỏ nhoi mà với cô, lúc này, lại mang một ý nghĩa lớn hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó.

Tối hôm đó, khi cả đội ngồi lại ăn cơm, Khoa nhắc tới một chuyện khác, cố tìm cách kéo không khí ra khỏi sự nặng nề đã đeo bám suốt cả ngày.

"Em nghe nói trường sắp thay hiệu phó tạm quyền," nó nói. "Cô Hạnh, dạy Sử, chắc sẽ lên thay trong lúc chờ quyết định chính thức."

"Cô Hạnh là người thế nào?" Trọng hỏi, tò mò.

"Học sinh thương cô lắm," Khoa nói. "Cô nghiêm mà công bằng. Em nghĩ trường chọn cô là hợp lý, ít nhất trong lúc này."

Ngần gật đầu, ăn thêm một miếng cơm, rồi cô nói, giọng trầm ngâm.

"Chị mong người thay thế sẽ làm khác đi," cô nói. "Không phải khác vì ác ý, mà khác vì học được từ những gì đã xảy ra. Một trường học không nên phải chờ tới lúc có người chết mới chịu nhìn thẳng vào những vấn đề của mình."

"Chị nghĩ trường sẽ thay đổi thật không?" Lệ hỏi, giọng có chút hoài nghi.

"Chị không biết," Ngần nói thành thật. "Nhưng chị nghĩ ít nhất, sau chuyện này, sẽ khó có ai dám giấu một chuyện tương tự dễ dàng như trước nữa. Đó cũng là một dạng thay đổi, dù nhỏ."

Cả bàn im lặng một lúc, mỗi người theo đuổi suy nghĩ riêng, trước khi Khoa phá vỡ không khí bằng một câu hỏi khác, nhẹ nhàng hơn, về món canh chua đang ăn dở, và bữa cơm dần trở lại nhịp bình thường, dù ai cũng biết ngày mai sẽ còn nhiều việc phải làm, còn một vụ khác chưa khép lại: cái chết của ông Tư Lộc, và cái vòng của Sương vẫn còn đó, chưa hề rung động dù công lý cho phần tiền bạc đã được thực thi.