Trọng dành một buổi để tra cứu toàn bộ hồ sơ học sinh từng chuyển trường, nghỉ học giữa chừng, hoặc có bất kỳ lý do gì khiến họ không xuất hiện trong danh sách chính thức nhưng có thể từng có mặt tại trường vào đúng thời điểm tấm ảnh được chụp.

Anh làm việc này với hy vọng tìm ra một lời giải hợp lý, trần tục, cho một chi tiết đang khiến cả đội bối rối.

Anh lục hồ sơ chuyển trường trong ba năm gần đó, tìm những học sinh rời trường ngay trước hoặc ngay sau thời điểm chụp ảnh.

Có hai trường hợp: một học sinh chuyển đi vì gia đình dời chỗ ở, hai tháng trước ngày chụp; một học sinh khác nghỉ học hẳn vì lý do sức khoẻ, một tháng sau ngày chụp.

Cả hai đều không khớp với hình dáng người trong ảnh, qua mô tả chiều cao và dáng đứng mà Ngần đã ghi lại cẩn thận.

Anh mở rộng phạm vi tìm kiếm, tra luôn danh sách giáo viên, nhân viên, phụ huynh từng có mặt tại trường trong khoảng thời gian đó vì bất kỳ lý do gì: họp phụ huynh, sửa chữa, giao hàng.

Không có gì khớp.

Anh thử một hướng khác: liệu có phải một học sinh trường khác, tình cờ có mặt, lẫn vào khung hình vì đứng gần đó khi thợ ảnh bấm máy?

Anh gọi cho tiệm ảnh dưới thị trấn, nơi đã chụp bức ảnh đó, hy vọng họ còn giữ được thông tin gì.

Tiệm ảnh đã đổi chủ hai lần từ đó tới nay, chủ hiện tại không biết gì về chủ cũ, và không ai còn giữ được sổ sách từ thời điểm đó.

Đường dây tìm kiếm này khép lại, không mang lại gì.

Buổi tối, anh báo lại với cả đội, giọng có phần thất vọng.

"Anh tra hết mọi hướng hợp lý rồi," anh nói. "Không ai khớp. Không học sinh chuyển trường, không giáo viên, không phụ huynh, không học sinh trường khác có lý do gì để có mặt."

"Vậy nghĩa là sao?" Khoa hỏi.

"Nghĩa là anh hết cách giải thích theo kiểu thông thường," Trọng nói.

Khoa ngồi im, xoay xoay cây bút trong tay.

"Anh có nghĩ đây là chuyện liên quan tới nghề mình không anh?" nó hỏi. "Kiểu, một cái gì đó ngoài phạm vi vòng với vong quẩn tụi mình vẫn biết?"

Trọng không trả lời ngay.

"Anh không biết," anh nói, cuối cùng. "Bốn năm làm nghề này, mỗi lần tưởng mình đã hiểu hết luật chơi, lại có một cái gì đó mới xuất hiện, nhắc mình nhớ là mình còn biết rất ít."

Ngần ngồi im, nhìn ra ngoài cửa sổ nơi trời đã tối hẳn.

"Chị nghĩ mình nên tạm gác chuyện này lại," cô nói. "Không phải bỏ, mà là gác. Mình cần dồn sức cho những gì mình đang có bằng chứng cụ thể: vụ Sương, vụ ông Lộc, chuyện tiền bạc."

"Còn tấm ảnh thì sao?" Lệ hỏi.

"Giữ lại," Ngần nói. "Ghi chép đầy đủ, cất kỹ. Biết đâu sau này, khi mình biết nhiều hơn, nó sẽ có ý nghĩa."

Trọng gật đầu, đồng ý với cách xử lý đó, dù trong lòng anh vẫn còn một cảm giác khó chịu chưa nguôi, cảm giác của một người vừa chạm vào rìa một điều gì đó lớn hơn nhiều so với những gì anh từng nghĩ mình đang đối mặt khi bắt đầu chuyến đi này.

Anh dán tấm ảnh vào một bìa hồ sơ riêng, viết bên ngoài một dòng ngắn gọn: Người thừa. Chưa rõ. Giữ lại.

Rồi anh cất nó vào ngăn kéo cùng những giấy tờ khác, và cả đội quay lại với công việc trước mắt, dù không ai trong số họ thực sự quên được cảm giác lạ lùng mà tấm ảnh vừa để lại.

Đêm đó, trước khi ngủ, Khoa lấy cuốn sổ nhỏ riêng của mình ra, và nó viết thêm một dòng, dưới dòng nó đã viết về anh Trọng đếm đúng giờ không cần nhìn đồng hồ.

Người thừa trong ảnh. Không giải thích được. Giống như có một lớp gì đó nằm dưới tất cả những gì tụi mình đang thấy, mà tụi mình chưa chạm được tới.

Nó đọc lại dòng chữ đó, rồi nó gấp sổ, tắt đèn, và nằm trong bóng tối một lúc lâu trước khi ngủ được, nghe tiếng mưa rơi đều trên mái tôn phòng công vụ, một âm thanh đã trở nên quen thuộc suốt những tuần vừa qua trên cao nguyên này.

Buổi sáng hôm sau, khi cả đội ngồi lại ăn sáng, không ai nhắc gì tới tấm ảnh nữa, như một sự đồng thuận ngầm rằng đã tới lúc gác nó lại, ít nhất là cho tới khi có một lý do đủ mạnh để quay lại với nó.

Chiều hôm đó, Lệ ghé qua hỏi thăm Ngần về tiến độ vụ ông Lộc, và hai người ngồi lại với nhau một lúc, ôn lại từng manh mối đã thu thập được, cố tìm xem có gì họ đã bỏ sót trong suốt hơn một tháng qua.

Ngần đứng ở cửa phòng công vụ nhìn ra ngoài trời tối, và cô nghĩ tới chặng đường còn lại phía trước, tự hỏi liệu tấm ảnh kỳ lạ kia có còn xuất hiện thêm lần nào nữa trước khi họ rời khỏi mảnh đất cao nguyên này hay không.