Anh Kiên làm công nhân vận hành tại một bãi xử lý rác thải lớn của thành phố, nơi tiếp nhận hàng nghìn tấn rác mỗi ngày từ khắp các quận huyện, khối lượng rác đổ về ngày càng vượt xa công suất xử lý thiết kế ban đầu của bãi, khiến tình trạng quá tải diễn ra triền miên nhiều năm liền mà chưa có giải pháp mở rộng hay xây thêm bãi mới nào được triển khai kịp thời.

Công việc của anh Kiên là vận hành máy móc san ủi, nén ép rác thành từng lớp theo đúng quy trình kỹ thuật, đồng thời theo dõi hệ thống thu gom khí thải sinh ra từ quá trình rác phân huỷ, một loại khí dễ cháy nổ nếu không được xử lý đúng cách, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng nếu bãi rác vận hành vượt quá công suất cho phép.

Gần đây, vào những đêm làm ca khuya, anh Kiên và vài đồng nghiệp bắt đầu để ý thấy những đốm sáng xanh nhạt lập loè xuất hiện rải rác trên bề mặt bãi rác, đặc biệt là ở những khu vực rác mới đổ về chưa kịp xử lý, chất đống cao ngất ngưởng vượt quá tiêu chuẩn lưu trữ an toàn. Hiện tượng này khiến một số công nhân mới vào nghề hoảng sợ, không dám tới gần những khu vực đó vào ban đêm, dù những người làm lâu năm giải thích đó chỉ là hiện tượng khí mê-tan tự bốc cháy tự nhiên, thường gặp ở những bãi rác lớn lâu năm.

Anh Kiên, dù cũng nghiêng về cách giải thích khoa học đó, vẫn không khỏi để tâm tới một điều mỗi lần đi ngang qua những khu vực đó vào lúc nửa đêm, ánh sáng xanh nhạt phản chiếu lên lớp khẩu trang và kính bảo hộ của anh khiến đồng nghiệp đi cùng đôi khi phải giật mình quay lại nhìn, những đốm sáng đó dường như xuất hiện dày đặc hơn hẳn ở đúng những khu vực rác đang bị chất quá cao, vượt xa mức quy định an toàn, như thể đang phát ra một tín hiệu cảnh báo về nguy cơ cháy nổ tiềm ẩn ở chính những nơi đó. Anh thử ghi chép lại vị trí xuất hiện các đốm sáng qua nhiều đêm liền, đối chiếu với sơ đồ khu vực chất rác quá tải mà ban quản lý bãi rác vẫn theo dõi riêng.

Kết quả đối chiếu cho thấy sự trùng khớp đáng chú ý, phần lớn các đốm sáng đều tập trung ở đúng những khu vực có mức độ tích tụ khí mê-tan cao nhất theo số liệu đo đạc chính thức của bãi rác, những nơi tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ lớn nhất nếu không được xử lý thông gió kịp thời. Anh Kiên mang phát hiện này báo cáo lên ban quản lý, đề xuất tăng cường giám sát và xử lý khí thải ưu tiên tại chính những khu vực đó.

Ban quản lý bãi rác ghi nhận đề xuất, cho tăng cường thêm thiết bị đo khí và hệ thống thoát khí tại các khu vực được chỉ ra, giúp giảm đáng kể nguy cơ cháy nổ tự phát trong thời gian sau đó. Dù vậy, không ai trong bãi rác dám khẳng định chắc chắn liệu những đốm sáng kỳ lạ đó là một dạng cảnh báo tự nhiên của chính hiện tượng khí mê-tan, hay có một nguyên nhân nào khác sâu xa hơn đằng sau, khi chính nơi đây, dưới hàng nghìn tấn rác thải, cũng từng có những trường hợp người nhặt rác gặp nạn không may bị chôn vùi mà không ai kịp phát hiện.

Lời bàn: Bãi rác vẫn tiếp tục hoạt động quá tải mỗi ngày, dù có thêm thiết bị giám sát khí thải, nguy cơ tiềm ẩn về lâu dài vẫn chưa được giải quyết triệt để khi thành phố chưa có kế hoạch xây dựng thêm cơ sở xử lý rác mới. Anh Kiên vẫn tiếp tục ghi chép lại những đốm sáng anh nhìn thấy mỗi đêm, không hẳn vì tin chắc đó là điều gì siêu nhiên, mà vì với anh, bất cứ tín hiệu nào, dù đến từ đâu, cũng đáng được lắng nghe nếu nó có thể giúp ngăn ngừa một thảm hoạ tiềm tàng nào đó.