Anh Phong nhận công việc quản lý toà nhà này sau khi được người quen giới thiệu, lúc đó anh vừa mất việc ở công ty cũ, cần một chỗ làm ổn định để trang trải cuộc sống, công việc nhàn hạ, chỉ cần thu tiền phòng đúng hạn và xử lý các vấn đề phát sinh hằng ngày là đủ. Anh quản lý một chung cư mini cho thuê phòng trọ giá rẻ, toà nhà được cải tạo từ một căn nhà phố cũ, chia nhỏ thành hơn hai chục phòng cho thuê, chủ yếu dành cho sinh viên và người lao động thu nhập thấp. Chủ đầu tư, vì muốn tối đa hoá số phòng cho thuê, đã cải tạo khá ẩu, hệ thống điện đi chồng chéo, lối thoát hiểm hẹp, hệ thống báo cháy lắp đặt qua loa cho có, không đúng chuẩn quy định phòng cháy chữa cháy.

Từ khi nhận việc quản lý toà nhà, anh Phong nhiều lần góp ý với chủ đầu tư về tình trạng thiếu an toàn này, nhưng chủ đầu tư luôn viện lý do chi phí, cho rằng cứ để vậy chạy tạm, chưa có sự cố gì xảy ra thì không cần đầu tư thêm, chỉ khi nào cơ quan chức năng xuống kiểm tra gắt gao mới tính chuyện sửa chữa nâng cấp.

Vài tháng gần đây, hệ thống báo cháy trong toà nhà bắt đầu có hiện tượng kỳ lạ, thường xuyên kêu báo động giả vào những thời điểm ngẫu nhiên, có khi giữa trưa, có khi lúc nửa đêm, không có dấu hiệu khói lửa hay chập điện gì cả. Cư dân trong toà nhà ban đầu hoảng loạn chạy ra ngoài mỗi lần chuông kêu, sau vài lần báo động giả liên tiếp thì bắt đầu chai lì, có người còn tắt hẳn chuông báo trong phòng mình vì quá phiền phức, ảnh hưởng tới giấc ngủ.

Anh Phong gọi thợ tới kiểm tra nhiều lần, tốn không ít chi phí mỗi lần gọi thợ, nhưng không tìm ra nguyên nhân cụ thể gây lỗi hệ thống, chỉ có thể tạm thời chỉnh sửa qua loa rồi lại tiếp tục kêu báo động giả sau đó không lâu. Anh bắt đầu để ý, phần lớn những lần chuông báo động giả kêu lại thường trùng vào đúng những đợt cơ quan chức năng địa phương tổ chức kiểm tra phòng cháy chữa cháy đột xuất trong khu vực, dù không ai báo trước lịch kiểm tra cụ thể cho tòa nhà.

Nhờ chuông báo động kêu đúng những thời điểm đó, cư dân trong toà nhà có thói quen phải ra khỏi phòng, tụ tập ở khu vực sảnh chờ hệ thống được kiểm tra lại, vô tình tạo điều kiện để đoàn kiểm tra dễ dàng tiếp cận, quan sát toàn bộ tình trạng thực tế của toà nhà, phát hiện ra nhiều vi phạm về an toàn phòng cháy chữa cháy mà nếu không có dịp cư dân tập trung ra ngoài như vậy, có thể đã bị che giấu khéo léo hơn.

Chủ đầu tư bị xử phạt hành chính, buộc phải khắc phục toàn bộ hệ thống điện và phòng cháy chữa cháy theo đúng tiêu chuẩn trong thời gian quy định, dù rất bực bội vì khoản chi phí phát sinh ngoài dự tính, nhưng không thể phản đối được vì lỗi vi phạm đã bị ghi nhận rõ ràng qua các đợt kiểm tra liên tiếp đó.

Chỉ vài tháng sau, khi hệ thống điện cũ trong toà nhà thật sự xảy ra sự cố chập cháy nhỏ ở một ổ cắm trong phòng trọ tầng ba, hệ thống báo cháy mới được lắp đặt đạt chuẩn đã phát huy tác dụng ngay lập tức, cảnh báo kịp thời giúp cư dân sơ tán an toàn trước khi đám cháy kịp lan rộng, thiệt hại chỉ dừng lại ở mức nhỏ, không có ai bị thương.

Lời bàn: Anh Phong sau sự việc vẫn không lý giải được chính xác nguyên nhân khiến hệ thống báo cháy cũ liên tục kêu báo động giả đúng vào những thời điểm nhạy cảm như vậy, mỗi lần kể lại cho cư dân mới nghe, ai cũng lắc đầu bán tín bán nghi, dù các kỹ thuật viên khẳng định đó chỉ là lỗi kỹ thuật thông thường do dây điện cũ chập chờn. Có những trục trặc tưởng chừng chỉ gây phiền phức, cuối cùng lại trở thành thứ gián tiếp cứu mạng nhiều người, theo một cách mà không ai trong cuộc từng lường trước được.