Bà Sáu Cận đứng lặng lẽ trước hình bóng bất động của anh trai mình, và bà bắt đầu nói, giọng bà chậm rãi nhưng đầy xúc động, như thể đang trút hết những gì đã dồn nén suốt tám năm qua trong tâm can một người phụ nữ đã quen sống lặng lẽ, không dám bày tỏ nỗi đau của mình trước bất cứ ai.

"Anh biết không," bà nói, "em đã tìm anh khắp nơi. Em báo công an, em hỏi thăm khắp làng trên xóm dưới, nhưng không ai biết anh đi đâu. Em cứ nghĩ, có lẽ anh giận em chuyện gì đó nên bỏ đi biệt xứ, không muốn liên lạc với em nữa."

Bà dừng lại, lau vội giọt nước mắt đang lăn dài trên má, rồi tiếp tục, giọng bà run rẩy nhưng vẫn cố giữ được sự rành mạch cần thiết để nói hết những gì mình muốn nói.

"Giờ em mới biết được," bà nói, "anh đã ở đây suốt, ngay tại nơi anh từng làm việc, nơi anh đã cống hiến hơn hai mươi năm cuộc đời mình. Em xin lỗi vì đã không tìm ra sớm hơn, để anh phải chờ đợi quá lâu như vậy."

Ngần đứng cách đó một khoảng, quan sát cảnh tượng đầy xúc động này, và cô cảm nhận được, dù Con Đứng Yên không hề có bất cứ phản ứng nào, không hề quay đầu lại, không hề có bất cứ dấu hiệu nào cho thấy ông nhận ra sự hiện diện của em gái mình, không khí xung quanh dường như đã có một sự thay đổi tinh tế nào đó, một sự lắng dịu khó gọi tên.

Cô tự hỏi, liệu đây có phải chỉ là cảm giác chủ quan của riêng mình, hay thực sự có một điều gì đó đang diễn ra ở tầng sâu hơn mà những giác quan thông thường không thể chạm tới, một sự cộng hưởng mong manh giữa hai anh em dù một người đã không còn khả năng nhận thức trọn vẹn.

Đây không phải lần đầu tiên cô có cảm giác như vậy trong công việc của mình, nhưng mỗi lần, nó vẫn khiến cô không khỏi bối rối trước ranh giới mong manh giữa khoa học và những điều mà con người vẫn chưa thể lý giải trọn vẹn.

"Anh đã đúng," bà Sáu Cận nói tiếp, giọng bà giờ đây mang một sự quyết tâm mạnh mẽ hơn. "Về chuyện đất đai đó. Người gây ra chuyện này đã bị điều tra rồi. Anh không hy sinh vô ích đâu, anh Hai à."

Bà đặt bó nhang và trái cây xuống gần đó, thắp một nén nhang, cắm xuống đất một cách cẩn thận, dù bà biết rõ, đây không phải một ngôi mộ theo đúng nghĩa, chỉ là nơi đánh dấu sự hiện diện cuối cùng của người anh trai mình.

Làn khói nhang mỏng manh bay lên, hòa vào không khí buổi chiều muộn, và bà đứng lặng nhìn theo, như đang gửi gắm trong đó tất cả những lời chưa kịp nói suốt tám năm cách biệt giữa hai anh em, những lời mà giờ đây có lẽ sẽ mãi mãi không có cơ hội được nói ra trọn vẹn nữa.

"Em sẽ không bao giờ quên anh," bà nói, giọng bà giờ đây đã bình tĩnh hơn hẳn. "Dù không thể đưa anh về, em sẽ luôn nhớ tới anh, mỗi ngày, cho tới khi nào em còn sống trên đời này." Bà nói thêm, giọng bà vững vàng hơn hẳn so với lúc mới bắt đầu câu chuyện.

Bà rút từ trong túi áo ra một tấm hình cũ, đã ố vàng theo thời gian, chụp hai anh em thời còn trẻ, và bà đặt nhẹ nó xuống gần chân mình, như một món quà nhỏ gửi lại nơi đây, dù bà biết rõ, gió mưa rồi cũng sẽ cuốn nó đi theo thời gian.

Tấm hình chụp hai anh em đứng trước căn nhà cũ của gia đình, nụ cười rạng rỡ trên môi cả hai, một khoảnh khắc hạnh phúc đã lùi xa vào dĩ vãng, giờ đây chỉ còn lại trong ký ức và trên mảnh giấy đã phai màu theo năm tháng.

Bà đứng thêm một lúc lâu, không nói thêm gì nữa, chỉ lặng lẽ nhìn về phía hình bóng quen thuộc đó, và khi bà quay người bước đi, gương mặt bà, dù vẫn còn vương những giọt nước mắt, đã mang một vẻ nhẹ nhõm mà Ngần chưa từng thấy ở bà trong suốt hai tháng quen biết.

Trên đường trở về, bà Sáu Cận ngồi lặng lẽ, nhưng lần này, sự im lặng đó mang một sắc thái khác hẳn, không còn là sự im lặng nặng trĩu của một người mang gánh nặng chưa được giải tỏa, mà là sự im lặng bình yên của một người vừa hoàn thành một điều quan trọng trong cuộc đời mình.

Ngần liếc nhìn bà qua kính chiếu hậu, thấy gương mặt bà tuy vẫn còn vết tích của những giọt nước mắt, nhưng ánh mắt bà đã không còn mang nặng sự khắc khoải thường trực như những lần gặp gỡ trước đây, một sự thay đổi tinh tế nhưng rõ ràng mà Ngần cảm nhận được ngay lập tức.