Trọng mở tập hồ sơ tiếp theo, đặt lên bàn một bản sao quyết định phân công công tác từ tám năm trước, con dấu và chữ ký còn rõ ràng dù giấy đã ố vàng theo thời gian.

"Đây là quyết định phân công của phòng Tài nguyên - Môi trường huyện," anh nói, "ghi rõ anh là người trực tiếp phụ trách toàn bộ khu vực nghĩa trang Bàu Trăn trong suốt quá trình lập phương án và thực hiện dời đất lần đầu."

Ông Khiêm cầm lấy tờ giấy, đọc lướt qua, và ông không thể phủ nhận được nội dung rõ ràng trên đó.

Tay ông run nhẹ khi cầm tờ giấy, và ông đặt nó xuống bàn cẩn thận, như thể sợ rằng chỉ một cử động vội vàng cũng có thể khiến toàn bộ sự việc trở nên tồi tệ hơn những gì nó đang là.

Trọng quan sát kỹ phản ứng đó, và anh nhận ra một điều: người đàn ông ngồi trước mặt anh không phải là một kẻ dày dạn kinh nghiệm che giấu tội lỗi, mà là một người bình thường, cả đời làm công việc bàn giấy, chưa từng chuẩn bị tinh thần để đối diện với một cuộc chất vấn có sức nặng như thế này.

"Đúng," ông nói, giọng ông chậm rãi. "Tôi có phụ trách khu vực đó trong giai đoạn đó. Nhưng phụ trách hành chính không có nghĩa là tôi phải trực tiếp gặp gỡ từng người liên quan tới khu đất."

Ông nói câu đó với một sự thận trọng rõ rệt, như một luật sư đang cố gắng giới hạn phạm vi trách nhiệm của mình xuống mức thấp nhất có thể, dù ai trong phòng cũng nhận ra đây chỉ là một cách né tránh tinh vi.

"Nhưng nếu anh phụ trách toàn bộ khu vực," Trọng tiếp tục, "hẳn anh phải biết rõ về người trông coi nghĩa trang, người có trách nhiệm bàn giao lại đất cũng như di dời các mộ phần trong khu vực đó."

Ông Khiêm không trả lời ngay, ánh mắt ông lảng tránh sang một góc khác của căn phòng, một phản xạ quen thuộc của người đang cố gắng câu giờ để tìm cách trả lời sao cho ít gây bất lợi nhất cho bản thân.

Ông Khiêm im lặng, và Khoa, ngồi cạnh Trọng, tiếp lời, đưa ra thêm một chi tiết đã được cả đội chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước.

"Theo hồ sơ nhân sự," nó nói, "ông Nhẫn từng gửi một đơn kiến nghị lên phòng Tài nguyên - Môi trường, đề nghị xem xét lại ranh giới khu đất trước khi thực hiện dời đất chính thức. Đơn đó được gửi đúng vào thời điểm anh đang phụ trách hồ sơ."

Khoa đặt bản sao đơn kiến nghị lên bàn, chỉ vào con dấu tiếp nhận ở góc trên, ngày tháng được đóng rõ ràng, không thể chối cãi về thời điểm chính xác mà lá đơn đó đã tới tay người có trách nhiệm xử lý.

Ông Khiêm siết chặt hai bàn tay, và lần đầu tiên kể từ đầu buổi làm việc, ông không tìm được bất cứ lời giải thích nào để đáp lại ngay lập tức.

Sự im lặng kéo dài đủ lâu để tất cả mọi người trong phòng đều nhận ra: đây không còn là một sự lúng túng nhất thời, mà là dấu hiệu của một người đang đứng trước ngã rẽ quan trọng, phải lựa chọn giữa việc tiếp tục chối bỏ hay bắt đầu đối diện với phần sự thật khó khăn nhất.

Chị Hạnh, quan sát toàn bộ diễn biến, lên tiếng, giọng chị nghiêm khắc hơn hẳn so với lúc trước.

"Anh Khiêm," chị nói, "một đơn kiến nghị chính thức như vậy, nếu đã được gửi tới phòng, chắc chắn phải có hồ sơ lưu trữ về việc xử lý nó. Anh có thể giải thích quá trình xử lý đơn kiến nghị đó như thế nào không?"

Giọng chị vẫn giữ vẻ chuyên nghiệp, nhưng câu hỏi đó được đặt ra với một sự chắc chắn khiến ông Khiêm hiểu rằng, không còn cách nào để tiếp tục né tránh vấn đề bằng những câu trả lời mơ hồ nữa.

Ông Khiêm nhìn xuống bàn, im lặng thêm một lúc lâu, và Ngần cảm nhận rõ ràng, đây chính là khoảnh khắc ông đang phải đưa ra một lựa chọn khó khăn: tiếp tục phủ nhận, hay bắt đầu thừa nhận một phần sự thật mà ông đã cố gắng chôn giấu suốt tám năm qua.

"Tôi..." ông bắt đầu nói, rồi dừng lại, hít một hơi thật sâu trước khi tiếp tục. "Tôi nhớ có nhận được đơn đó rồi. Nhưng tôi đã không xử lý nó theo đúng quy trình như lẽ ra phải làm."

Giọng ông nhỏ dần khi nói ra câu đó, như thể chính bản thân ông cũng không ngờ rằng mình đã buột miệng thừa nhận một phần sự thật mà ông vẫn luôn cố gắng chôn giấu suốt nhiều năm qua.

Câu nói đó rơi vào giữa căn phòng như một hòn đá nặng, và Trọng cảm nhận được rõ ràng, đây chính là bước ngoặt thứ hai trong buổi làm việc, cánh cửa dẫn thẳng tới phần bằng chứng quan trọng nhất mà cả đội đã chuẩn bị đưa ra sau cùng.

Khoa lặng lẽ ghi chú lại lời thừa nhận đó vào bản báo cáo, tay nó viết nhanh nhưng cẩn thận, không muốn bỏ sót một chi tiết nào trong khoảnh khắc quan trọng này.