Sau giờ học, phòng giáo viên vắng người, phần lớn thầy cô đã ra về, chỉ còn vài người ngồi lại chấm bài. Lam được gọi lên gặp cô Ngọc Hiền vì một lý do đơn giản: nhắc nhở học bạ cần bổ sung một vài giấy tờ trước kỳ xét học bổng cuối năm.

Mùi mực in còn vương trong không khí, xen lẫn mùi trà nguội để lại trên bàn làm việc gần cửa. Lam gõ cửa đúng ba tiếng như mọi lần, một thói quen cô không nhớ mình học từ đâu, chỉ biết mình luôn làm vậy trước khi bước vào bất cứ căn phòng nào của người lớn.

"Ngồi đi con," cô Ngọc Hiền nói, chỉ tay vào ghế đối diện bàn làm việc, tay vẫn sắp xếp lại một chồng giấy tờ. "Chỉ mất vài phút thôi."

Lam ngồi xuống, chờ cô ký vài chỗ cần thiết trên tờ đơn. Trong lúc chờ, cô nhìn quanh bàn làm việc, thấy một khung ảnh nhỏ đặt cạnh máy tính, chụp cô Ngọc Hiền cùng một nhóm học sinh ở một ngôi trường khác, kiến trúc cũ kỹ hơn hẳn Tân Cảng.

Lam đếm số học sinh trong ảnh, mười một người, đứng thành hai hàng trước một dãy phòng học sơn màu vàng đã bạc. Cô không nhận ra ai trong đó, nhưng gương mặt cô Ngọc Hiền trẻ hơn hẳn, nụ cười cũng khác, thoải mái hơn bây giờ rất nhiều.

"Cô ơi," Lam nói, không kìm được sự tò mò, "con nghe nói bạn Ngân lớp 11A5 bị giới hạn thư viện vì im lặng mười bốn ngày. Con thấy hơi... không công bằng."

Cô Ngọc Hiền dừng bút, ngước lên nhìn Lam một lúc, rồi đặt bút xuống hẳn. "Cô hiểu con thấy vậy là không công bằng. Nhưng nếu không có một cách nào khách quan để nhận ra khi ai đó đang rút lui, đang im lặng bất thường, thì lần sau ai sẽ là người đứng ra làm chứng?"

"Làm chứng cho cái gì ạ?"

Cô Ngọc Hiền im lặng một giây, ánh mắt lướt ra ngoài cửa sổ, nơi sân trường đã vắng gần hết học sinh chiều muộn. "Cho một điều gì đó đang xảy ra mà không ai chịu nói ra. Con còn trẻ, chưa hiểu hết được đâu, im lặng đôi khi nguy hiểm hơn bất cứ hành vi nào khác."

"Cô có đang nói về con không ạ?" Lam hỏi khẽ, không chắc mình có nên hỏi câu đó hay không.

"Cô đang nói về tất cả mọi người," cô Ngọc Hiền đáp, giọng chậm lại. "Kể cả cô."

Câu nói đó có một sức nặng khác hẳn giọng điệu thường ngày của cô, không còn là lời của một giáo viên đang giải thích quy định, mà gần với lời của một người đang tự thuyết phục chính mình về một điều gì đó cô đã tin từ rất lâu.

Ngoài cửa sổ, tiếng chổi quét sân của bác bảo vệ vang lên đều đặn, xa dần rồi lại gần, một âm thanh quen thuộc của buổi chiều muộn ở trường. Lam giữ im lặng, để khoảng lặng đó kéo dài thêm một chút trước khi hỏi tiếp.

"Cô từng gặp chuyện gì liên quan tới việc đó ạ?" Lam hỏi, mạnh dạn hơn bình thường.

Cô Ngọc Hiền không trả lời ngay, chỉ nhìn Lam một lúc, như đang cân nhắc có nên nói tiếp hay không. "Chuyện đó không quan trọng bằng việc con hiểu vì sao hệ thống này được xây dựng ra. Nó không hoàn hảo, cô biết, nhưng nó cố gắng làm một việc mà trước đây không ai làm được."

Lam gật đầu, không hỏi thêm, cảm nhận được ranh giới cô Ngọc Hiền vừa đặt ra dù bà không nói thẳng.

Cô nhìn xuống tờ đơn còn trống trên bàn, rồi nhìn lại cô Ngọc Hiền, thấy tay bà hơi run khi cầm bút lên, một chi tiết nhỏ Lam không chắc mình có tưởng tượng ra hay không.

Cô ký nốt tờ đơn, đẩy qua bàn cho Lam.

"Xong rồi đó con. Cảm ơn con đã tới đúng giờ."

"Dạ, con cảm ơn cô." Lam đứng dậy, cầm tờ đơn, nhưng trước khi quay người rời đi, cô liếc lại khung ảnh nhỏ trên bàn một lần nữa. Cô Ngọc Hiền, nhận ra ánh mắt đó, khẽ đưa tay che khung ảnh lại bằng một chồng giấy khác, một động tác nhỏ, gần như vô thức, nhưng đủ để Lam nhận ra nó không phải ngẫu nhiên.

Lam bước ra khỏi phòng giáo viên, đóng cửa nhẹ sau lưng. Trong hành lang vắng, cô dừng lại một giây, nghĩ tới khung ảnh vừa bị che đi, tới ngôi trường cũ kỹ trong đó, tới câu nói "chuyện đó không quan trọng" mà rõ ràng, qua cách cô Ngọc Hiền nói ra nó, lại quan trọng hơn bất cứ điều gì khác trong suốt cuộc trò chuyện vừa rồi.

Cô đi chậm qua dãy hành lang tầng hai, ánh nắng chiều muộn hắt những vệt dài qua cửa sổ. Ở khúc rẽ cầu thang, cô tình cờ gặp một giáo viên khác, cô Hạnh dạy Sử, đang ôm chồng bài kiểm tra đi ngược chiều.

"Con còn ở đây giờ này à?" cô Hạnh hỏi, dừng lại chào.

"Dạ, con vừa gặp cô Ngọc Hiền ạ." Lam đáp, rồi buột miệng hỏi thêm, không tính trước. "Cô ơi, cô có biết cô Ngọc Hiền dạy ở trường nào trước khi về đây không ạ?"

Cô Hạnh nhíu mày nhớ lại. "Hình như một trường công ở quận khác, cô cũng không rõ tên. Sao con hỏi vậy?"

"Dạ không có gì, con tò mò thôi ạ." Lam cười gượng, chào cô Hạnh rồi bước tiếp xuống cầu thang, mang theo một mảnh thông tin nhỏ vừa nhặt được, không đủ để trả lời câu hỏi đang lớn dần trong đầu, nhưng đủ để xác nhận rằng cô Ngọc Hiền thật sự có một quá khứ ở một nơi khác, một quá khứ bà chưa từng nhắc tới trước học sinh.

Lam bước xuống hết cầu thang, ra tới sân trường vắng, ánh chiều đã ngả sang màu cam đậm. Cô đứng lại một giây, nhìn về phía dãy phòng giáo viên trên tầng hai, tự hỏi khung ảnh nhỏ kia giờ đã được cất đi hay vẫn còn nằm dưới chồng giấy vừa che nó lại.