Đèn bàn học phòng Nam bật sáng một góc nhỏ, còn lại căn phòng chìm trong bóng tối buổi tối muộn. Ba cậu đang chạy chuyến Đà Lạt, mẹ đã ngủ sớm sau một ngày dài ở tiệm vàng. Nam mở email trên máy tính, thấy một file đính kèm mới từ thầy Bách, tiêu đề ngắn gọn: "tài liệu tham khảo, đọc rồi xoá".

Cậu mở file, một bản scan hợp đồng dài hơn hai mươi trang, tiêu đề "Hợp đồng tài trợ thiết bị và triển khai thí điểm hệ thống Điểm Danh Bằng Giọng Nói", giữa Trường THCS-THPT Trường Xuân và công ty EduVoice. Phần lớn nội dung là các điều khoản kỹ thuật khô khan Nam đọc lướt qua không hiểu hết, về bảo trì thiết bị, về lịch triển khai, về trách nhiệm các bên. Cậu từng nghĩ đọc hợp đồng chỉ là việc của người lớn, thứ chữ nghĩa dày đặc chẳng liên quan gì tới học sinh, nhưng giờ ngồi đọc từng dòng, cậu nhận ra chính những trang giấy khô khan này mới là nơi quyết định thật sự mọi chuyện đang xảy ra ở trường mình.

Cậu kéo xuống tới phần phụ lục, nơi liệt kê các chỉ tiêu đánh giá thí điểm. Một dòng khiến cậu dừng lại, đọc đi đọc lại: "Nhà trường có trách nhiệm phối hợp duy trì tỉ lệ khớp giọng chính xác đạt tối thiểu chín mươi lăm phần trăm trong suốt giai đoạn thí điểm một năm học, làm cơ sở đánh giá hiệu quả để xem xét gia hạn tài trợ thiết bị cho các năm học tiếp theo."

Nam ngồi thẳng dậy, đọc lại lần nữa để chắc chắn mình không hiểu nhầm. Đây không phải một chỉ tiêu kỹ thuật đơn thuần, mà là một điều kiện ràng buộc thật sự: nếu tỉ lệ khớp giọng không đạt, trường có nguy cơ mất khoản tài trợ thiết bị, những màn hình tương tác, máy tính mới đã lắp cho mười hai phòng học hồi đầu năm.

Cậu lấy cây bút đỏ trong ngăn bàn, in bản hợp đồng ra tờ giấy nháp bằng máy in cũ của ba, tiếng máy kêu rè rè trong đêm khuya khiến cậu phải hạ âm lượng xuống thấp nhất có thể, sợ đánh thức mẹ đang ngủ phòng bên. Cậu gạch chân dòng "chín mươi lăm phần trăm" thật đậm, ấn bút mạnh tới mức xé rách nhẹ mặt giấy. Nếu điều khoản này là thật, thì việc không ai muốn báo cáo lỗi hệ thống lên trên không còn là chuyện khó hiểu nữa. Báo cáo lỗi đồng nghĩa với việc thừa nhận chỉ tiêu có nguy cơ không đạt, và ai đứng tên chịu trách nhiệm cho dự án sẽ là người đầu tiên bị hỏi tới.

Nam nghĩ tới thầy Bách, tới vẻ mệt mỏi trong mắt thầy mỗi lần nhắc tới chuyện này, và lần đầu tiên cậu hiểu rõ hơn vì sao thầy do dự tới vậy. Không phải thầy không muốn làm đúng, mà là làm đúng ở đây đồng nghĩa với việc đặt cược cả công việc, cả hợp đồng thử việc năm thứ hai của chính mình.

Cậu gõ vào sổ tay, dòng chữ chậm rãi hơn mọi khi:

Log 20/10: đọc hợp đồng thầy Bách gửi. Điều khoản phụ lục yêu cầu khớp giọng tối thiểu 95% để giữ tài trợ thiết bị. Đây có thể là lý do không ai muốn báo cáo lỗi lên trên. Câu hỏi: ai là người ký duyệt hợp đồng này bên phía trường? Cần biết để hiểu ai đang chịu áp lực nhất.

Cậu lật lại trang đầu hợp đồng, tìm phần chữ ký. Bên phía trường, chữ ký thuộc về Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyển đổi số, kèm con dấu đỏ của trường đóng cạnh tên: Lữ Thị Ngọc Diễm.

Nam chưa từng tiếp xúc trực tiếp với cô Diễm, chỉ biết cô qua vài lần phát biểu trong lễ khai giảng, giọng điềm đạm, hay nhắc tới cụm từ "chuyển đổi số tiên phong" trong mọi bài phát biểu. Cậu nhớ cô luôn mặc áo dài xanh cổ vịt trong những dịp trang trọng, tóc búi gọn gàng, phong thái của người quen đứng trước đám đông. Cậu gõ tên cô vào sổ tay, khoanh tròn, không viết thêm gì, chỉ để đó như một dấu mốc cần nhớ.

Điện thoại rung, tin nhắn từ Phương Anh hỏi có tiến triển gì mới không. Nam nhìn màn hình một lúc, gõ trả lời ngắn gọn, hẹn kể chi tiết vào ngày mai ở trường, rồi tắt đèn bàn học, cất tờ giấy in đã gạch đỏ vào cặp sách, khoá ngăn ngoài cẩn thận hơn mọi khi, như thể tờ giấy đó nặng hơn hẳn một tờ A4 bình thường.