Phòng lưu trữ nhỏ nằm cạnh văn phòng hành chính, cửa gỗ thấp hơn các phòng khác trong dãy, bên trong chất đầy kệ hồ sơ cao ngất, mùi giấy cũ và bụi lẫn vào nhau. Thầy Bách xin phép cô Hạnh cho mượn phòng nửa tiếng, lý do đưa ra là "tìm tài liệu cũ phục vụ báo cáo kỹ thuật". Cô Hạnh đưa chìa khoá, dặn nhớ tắt đèn khi ra về, rồi quay lại bàn làm việc, không hỏi thêm câu nào, coi đây là chuyện vặt vãnh giữa hai đồng nghiệp.

Nam đứng cạnh, phụ thầy lục qua từng ngăn kệ, tìm những tập hồ sơ ghi năm 2018 dán nhãn mờ nhạt bên ngoài. Phần lớn là giấy tờ hành chính không liên quan: biên bản họp hội đồng, kế hoạch giảng dạy cũ, danh sách khen thưởng cuối năm. Vài tập hồ sơ dày cộp bốc mùi ẩm mốc đặc trưng của giấy để lâu trong môi trường không máy hút ẩm, khiến Nam phải hắt hơi hai lần liên tiếp, thầy Bách bật cười khẽ, bảo "quen rồi sẽ hết".

"Đây rồi." Thầy Bách rút ra một tập bìa còn khá nguyên vẹn, đề "Dự án đánh giá chất lượng giảng dạy qua ghi âm lớp học — 2018". Bên trong chỉ có vài trang, không dày như Nam tưởng: một tờ kế hoạch tổng quan, một danh sách các phòng học được lắp thiết bị, và một tờ thông báo.

Nam cầm tờ thông báo lên, đọc lướt qua. Nội dung ngắn gọn, đại ý trường sẽ lắp đặt thiết bị ghi âm ở một số lớp học để "phục vụ công tác đánh giá chuyên môn giáo viên", đề nghị phụ huynh học sinh "nắm thông tin". Cuối trang chỉ có chữ ký của Hiệu trưởng khi đó, không có ô nào để phụ huynh ký xác nhận đã đọc, không có mẫu đơn đồng ý đi kèm. Giấy đã ố vàng, một góc bị gián nhấm sờn mép, chứng tỏ nó đã nằm im trong ngăn kệ này lâu hơn cả tuổi của Nam.

"Đây là toàn bộ văn bản pháp lý của dự án hả thầy?" Nam hỏi, không giấu được vẻ ngạc nhiên.

"Có lẽ vậy. Thầy tìm khắp phòng lưu trữ chỉ thấy chừng này." Thầy Bách lật lại tờ danh sách phòng học, giọng nặng nề hơn. "Không có văn bản nào ghi phụ huynh đã đồng ý, không có quy trình xoá dữ liệu sau khi dự án kết thúc. Có vẻ như dự án chỉ chạy một thời gian rồi bị bỏ quên, không ai đóng nó lại đúng cách."

"Để thầy kiểm tra lại đã," thầy nói, gần như tự nhủ với chính mình hơn là nói với Nam, lật thêm vài trang cuối tập hồ sơ, tìm kiếm bất kỳ ghi chú nào về việc dự án từng bị dừng hay chuyển giao cho ai phụ trách tiếp.

Nam cầm tờ thông báo cũ lên, xoay nó dưới ánh đèn mờ của phòng lưu trữ, cố đọc rõ hơn phần chữ ký cuối trang đã hơi mờ vì thời gian. Đúng lúc đó, một tờ giấy khác kẹp lỏng lẻo trong tập hồ sơ rơi ra, rớt xuống sàn gạch.

Nam cúi nhặt lên. Đó là một tờ giấy nhỏ hơn, có vẻ là biên nhận, ghi tên một công ty cung cấp thiết bị ghi âm, địa chỉ ở quận khác, kèm chữ ký nhận hàng và ngày tháng: tháng Tám năm 2018.

"Thầy ơi, có cái này." Nam đưa tờ biên nhận cho thầy Bách.

Thầy cầm lấy, đọc kỹ, mặt càng lúc càng trầm xuống. "Công ty này giờ chắc không còn hoạt động nữa, thầy chưa nghe tên bao giờ. Nhưng ít nhất giờ mình biết rõ hơn ai là người lắp đặt thiết bị ban đầu."

Cậu cất tờ biên nhận vào một túi hồ sơ riêng thầy mang theo, không để lẫn với chồng giấy tờ khác. Nam nhìn thầy làm việc đó, cảm giác cả hai đang lần theo một sợi dây mảnh, càng kéo càng thấy nó nối dài ra xa hơn dự tính ban đầu, tới một nơi chưa ai biết trước sẽ dẫn tới đâu.

"Mình còn phải tìm thêm gì nữa không ạ?" Nam hỏi, khi thầy Bách bắt đầu xếp lại tập hồ sơ vào đúng vị trí cũ trên kệ.

"Đủ cho hôm nay rồi. Thầy cần thời gian nghĩ tiếp phải làm gì với mấy thứ này." Thầy đóng cửa phòng lưu trữ lại, khoá cẩn thận, nhìn Nam một lúc trước khi nói thêm. "Cảm ơn em đã kiên nhẫn theo tới đây. Thầy biết lẽ ra không nên để một học sinh dính vào chuyện này sâu vậy, nhưng thầy không biết còn ai khác có thể tin được lúc này."

Hai thầy trò đi ra hành lang, ánh sáng ban ngày ùa vào sau cánh cửa gỗ thấp khép lại sau lưng. Nam nhìn thầy Bách bước đi trước, dáng vẻ khác hẳn người thầy điềm tĩnh vẫn đứng lớp giảng bài mỗi tuần, như thể tờ biên nhận cũ vừa tìm được đã đè thêm một gánh nặng lên vai thầy, nặng hơn bất kỳ giáo án nào từng có.