Thầy Bách xoay laptop lại, cho Nam nhìn thấy màn hình rõ hơn. Một cửa sổ log trải dài, hàng trăm dòng chữ nhỏ, ngày tháng chạy từ giữa tháng Chín trở về trước.

"Thầy phát hiện ra bất thường từ đầu tháng Chín, ngay khi hệ thống mới chạy thử tuần đầu tiên," thầy nói, giọng đều đều như đang cố giữ bình tĩnh. "Lúc đó thầy tưởng đúng là lỗi micro thật, vì hệ thống còn mới, nhiều lỗi vặt là chuyện bình thường. Nhưng càng kiểm tra, thầy càng thấy không đúng. Lỗi micro thì phải ngẫu nhiên, phải lúc có lúc không tuỳ chất lượng tín hiệu. Còn cái này, nó đều đặn quá, chính xác quá."

"Vậy thầy đã biết trước khi em hỏi?"

"Ừ." Thầy Bách gật đầu, không né tránh câu hỏi lần này. "Thầy xin lỗi vì đã gạt em đi hôm đó. Lúc ấy thầy chưa biết phải nói sao cho đúng, và thầy cũng sợ, nói thật là vậy."

Nam im lặng, chờ thầy nói tiếp.

"Em có biết trường mình từng có một dự án cũ không? Năm 2018, hồi trường còn là THCS đơn cấp, chưa sáp nhập thêm khối cấp ba. Phòng Giáo dục quận khi đó có một dự án nhỏ, gắn micro ghi âm ở một số lớp học, nói là để đánh giá chất lượng giảng dạy, đo mức độ tương tác của học sinh trong giờ học."

"Ghi âm... liên tục ạ?"

"Suốt giờ hành chính, mỗi ngày. Lưu trên một server nội bộ của trường." Thầy Bách gõ vài phím, mở ra một thư mục khác trên màn hình, hiển thị hàng loạt file được đặt tên theo ngày tháng, cũ nhất lùi tận về năm 2018. "Thầy chỉ mới biết chuyện này cách đây vài ngày, khi thầy lần theo log lỗi tới tận nguồn. Server đó chưa từng bị xoá. Tám năm rồi, dữ liệu vẫn còn nguyên."

Nam nhìn màn hình, cảm giác lạnh chạy dọc sống lưng, không phải vì sợ hãi kiểu ma quái, mà vì quy mô của điều thầy vừa nói lớn hơn hẳn những gì cậu tưởng tượng suốt hai tuần qua. Không chỉ Linh, không chỉ năm cái tên cậu và Phương Anh tìm được. Có thể là hàng trăm, hàng nghìn giờ ghi âm, chứa giọng nói của không biết bao nhiêu học sinh đã từng ngồi trong những lớp học này.

"Công ty EduVoice, khi họ triển khai hệ thống mới, có xin dữ liệu âm thanh có sẵn để huấn luyện mô hình cho nhanh, đỡ phải mất nhiều tháng thu thập lại từ đầu," thầy Bách nói tiếp, giọng càng lúc càng trầm xuống. "Trường mình, chắc vì không phân biệt được đâu là dữ liệu mới đâu là kho cũ, đã giao nguyên khối server đó cho họ. Không ai kiểm tra kỹ nội dung bên trong là gì."

"Vậy nghĩa là mô hình mới học luôn giọng của những bạn đã rời trường từ nhiều năm trước."

"Đúng vậy." Thầy Bách nhìn thẳng vào Nam, ánh mắt có phần áy náy. "Thầy không nghĩ ai cố ý làm chuyện này. Không có ai ngồi lập trình ra một con quái vật gì cả. Chỉ là một chuỗi sai sót nối tiếp nhau, không ai chịu trách nhiệm xoá dữ liệu cũ, không ai kiểm tra kỹ trước khi giao nó cho một công ty khác dùng. Nhưng hậu quả thì vẫn xảy ra thật."

Nam ngồi lặng đi một lúc, nhìn dòng chữ "2018 — DỰ ÁN GHI ÂM LỚP HỌC" hiện trên màn hình, như một tiêu đề của một chương truyện cậu chưa từng biết mình đang sống trong đó. Cậu nghĩ tới Linh, tới giọng "có ạ" tròn trịa lạ lùng, tới bốn cái tên khác cậu và Phương Anh tìm được, và tự hỏi có bao nhiêu cái tên nữa còn ẩn trong khối dữ liệu tám năm chưa ai đụng tới.

"Thầy định làm gì tiếp theo ạ?"

Thầy Bách thở dài, tựa lưng vào ghế, mắt lướt qua dãy tủ hồ sơ cũ một lúc trước khi trả lời.

"Thầy không biết phải báo cáo cái này với ai nữa," thầy nói, giọng chậm hẳn lại, gần như thì thầm. "Báo lên cô Diễm, sợ ảnh hưởng tới dự án, tới cả công việc của thầy. Không báo, thầy lại thấy mình đang tiếp tay cho một chuyện không đúng. Thầy cần thời gian nghĩ thêm, và thầy cần em giữ kín chuyện này trước, ít nhất là cho tới khi thầy tìm ra cách xử lý ổn thoả nhất."

"Dạ." Nam gật đầu, dù trong lòng không hoàn toàn yên tâm với câu trả lời đó. "Em sẽ không nói với ai ngoài Phương Anh. Bạn ấy đã cùng em tìm hiểu từ đầu rồi."

Thầy Bách gật đầu, không phản đối. Ngoài cửa sổ, trời đã tối hẳn, ánh đèn đường bắt đầu bật sáng ngoài sân trường. Nam đứng dậy, chào thầy, bước ra khỏi phòng Tin học với đầu óc ngổn ngang hơn bất kỳ lúc nào kể từ khi mọi chuyện bắt đầu, mang theo một sự thật lớn hơn nhiều so với những gì cậu đã chuẩn bị tinh thần để đón nhận.

Cậu đứng lại một lúc ở hành lang tối, nhìn qua ô cửa kính nhỏ, thấy thầy Bách vẫn ngồi nguyên tại bàn, không tắt laptop ngay, chỉ ngồi nhìn màn hình log năm 2018 thêm một lúc lâu, hai tay ôm đầu. Nam không vào lại, chỉ lặng lẽ quay đi, bước xuống cầu thang tối, điện thoại trong túi rung lên một tin nhắn từ Phương Anh hỏi thầy nói gì, mà cậu chưa biết phải gõ trả lời thế nào cho đủ.