"Cây đầu cắm giữa. Thẳng. Đừng nghiêng."

Kình cắm cây nhang đầu tiên vô giữa bát hương. Tro lún xuống, cây nhang đứng thẳng.

"Cây thứ hai bên trái. Cây thứ ba bên phải. Cách nhau một lóng tay."

Giọng ngoại vọng ra từ trong buồng, nhỏ mà rõ, như hồi Kình còn nhỏ đứng trên ghế đẩu với không tới bàn thờ và ngoại đứng dưới chỉ. Ngoại không thấy được bàn thờ từ bộ ván. Mà ngoại chỉ đúng từng chỗ.

"Rồi ngoại."

"Bình bông xích qua trái một chút. Bông vạn thọ con Piên hái hồi sáng đó, để cho thấy."

Nó xích bình bông.

Sáng rằm tháng Giêng. Mâm trên bàn thờ có một dĩa xôi Piên nấu, nải chuối, ba chén chè đậu trắng. Ngoại dặn từ tối qua, rằm thì cúng như rằm, đừng bày vẽ. Kình còn trong tay một cây nhang.

"Còn một cây ngoại."

Trong buồng im một chút.

"Cây đó cắm trước cái bài vị trắng."

Kình bước qua sát vách. Chén cơm sáng nay nó đã thay lúc gà gáy, hạt cơm còn bóng. Nó cắm cây nhang xuống bên cạnh chén, không cắm vô cơm như hôm ngoại thắp. Khói lên thẳng, không lay, sát mặt gỗ trắng.

Nó đứng đó tới khi khói lên được một gang. Nó không khấn. Nó không biết khấn tên gì.

Thầy Khiêm bắt mạch ngoại xong thì đi ra hiên, đứng nhìn xuống đất. Kình đi theo. Thầy không ngồi xuống chõng như mọi bữa.

"Sao thầy?"

Thầy không trả lời liền. Thầy nhìn một hàng kiến bò dọc chân cột.

"Bệnh cũ đè bệnh mới," thầy nói. "Ta không đẩy ra được nữa."

"Thầy đẩy thêm coi."

"Ta đẩy mười hôm nay rồi, con."

"Chị Nghêu đẩy nữa. Hai người đẩy."

"Hai người đẩy, cái gì nhẹ thì nó nhích. Cái này không nhẹ."

Kình đứng im. Ngoài sân, con gà mái bà Bảy lại lạc qua giậu, bới đất dưới gốc khế.

"Còn bao lâu thầy?"

Thầy Khiêm ngẩng lên, nhìn nó.

"Ta không nói số, con ạ."

"Thầy nói đại đi. Con không bắt đền thầy."

"Ta nói số, con sẽ đếm. Con đếm thì con không ngồi được với ngoại con nữa, con ngồi với cái số." Thầy đặt tay lên vai nó. "Ta dọn qua đây. Tối nay ta ngủ gian trên."

"Tiệm ông Sáu sao thầy?"

"Ông Sáu nói gian ngoài tiệm ổng để không thì chuột nó ở."

Gần trưa chị Nghêu tới, xách một cái rổ tre. Chị không chào ai, đi thẳng vô bếp, đổ rổ xuống nền. Mấy củ ngải đen sì, vỏ sần sùi, rễ con lòng thòng như râu. Chị rút con dao cùn cán gỗ đen, chặt đôi một củ. Ruột củ tím sẫm, tím như trái mồng tơi chín, mùi hăng bốc lên cay mũi.

Thầy Khiêm đứng ở cửa bếp nhìn xuống.

"Củ gừng," thầy nói.

Chị Nghêu ngẩng lên.

"Ông nói cái gì?"

"Ta nói nó là củ gừng. Họ gừng. Nhà ta ngoài kia trồng một loại giống y vậy, ruột vàng chớ không tím."

"Ruột vàng thì ông đem về ông nấu canh." Chị Nghêu chặt thêm một củ. "Ông nói củ gừng thì ông nấu canh đi. Còn tui chữa."

"Ta không nói cô không chữa được."

"Ông nói củ gừng là ông nói vậy."

"Ta nói cái nó là. Cái nó làm được thì ta không nói."

"Vậy ông nói đi. Nó làm được gì?"

Thầy Khiêm im một chút. "Ta không biết."

"Đó." Chị Nghêu đặt dao xuống. "Ông không biết thì ông kêu nó bằng tên ông biết. Tui biết thì tui kêu nó bằng tên tui biết. Ông kêu củ gừng, tui kêu ngải. Bà Tư không cần biết tên. Bà Tư cần ngủ được."

"Thuốc của cô làm bà ngủ được?"

"Thuốc của ông làm bà ngủ được?"

Thầy Khiêm không trả lời. Chị Nghêu cũng không nói thêm. Hai người đứng hai bên rổ củ, một già một trẻ, như hai cây cột không chịu dựa vô nhau.

Kình đứng sau lưng thầy, không dám thở mạnh.

"Ta châm kim ban ngày," thầy Khiêm nói, cuối cùng. "Mạch ban ngày ta đọc được rõ."

"Đêm tui sắc." Chị Nghêu lượm củ ngải bỏ lại vô rổ. "Đêm bà ho nhiều. Đêm tui thức được."

"Con Piên?"

"Piên hát lúc bà khó ngủ," Piên nói. Cô đứng ở cửa sau, tay còn cầm cái chổi, không biết đứng đó từ hồi nào. "Ngày đêm gì cũng được mà nè."

"Còn mày?" chị Nghêu hỏi Kình.

"Con ngồi."

"Ngồi thì ai ngồi không được."

"Con ngồi được lâu hơn người ta."

Chị Nghêu ngó nó, rồi hừ một tiếng, không cãi.

Chiều, ngoại gọi.

"Con Nghêu. Vô đây."

Chị Nghêu lau tay vô quần, đi vô buồng. Tấm rèm buông xuống. Kình đứng ngoài, sát vách lá, không định nghe. Nó định quét cái hiên. Cây chổi trong tay nó đứng yên.

Trong buồng, giọng ngoại nhỏ, đều, nó không nghe ra chữ. Một hồi lâu. Rồi giọng chị Nghêu cao lên, vỡ ra giữa chừng.

"Bà giao cái ấp cho tui chi? Tui đâu phải hương cả!"

Ngoại nói gì đó, thấp hơn nữa.

"Tui bán thuốc. Tui hái lá. Ai đau tui sắc, ai không có tiền tui lấy trứng. Có vậy thôi. Ấp này đâu phải của tui."

Im.

Im lâu. Kình đứng dựa vách, nghe tiếng thở của chính mình. Ngoài rạch có tiếng mái chèo ai đi ngang, khua nước, rồi xa dần.

Tấm rèm vén lên.

Chị Nghêu bước ra. Chị đưa tay áo lên chùi mặt, chùi mạnh, từ trán xuống cằm, như chùi bùn. Chị thấy Kình đứng sát vách với cây chổi.

"Mày đứng đó như cây cột nữa hả?"

"Dạ."

"Dạ cái gì. Quét đi."

Chị đi thẳng ra bếp, ngồi xuống trước rổ củ ngải, cầm dao lên, không chặt.

Kình chưa kịp quét được một đường chổi thì trong buồng có tiếng gọi. Giọng ngoại. Không khàn, không yếu. Tỉnh queo, như giọng ngoại ngoài chợ năm nào kêu khách.

"Kình ơi. Ngoại thèm bánh tét chiên."