Piên rút một con tôm khô ra khỏi xâu, con đỏ nhất, chùi nhẹ lên vạt áo cho hết bụi chợ, rồi đặt nó xuống tấm ván mũi xuồng, ngay trước hai bàn chân lông xù.

Cô không nói mời. Cô rụt tay về, ngồi xuống chỗ cũ.

Xuồng ra khỏi bến Gò Mít đã được một khúc rạch. Sương tan hết, mặt nước sáng phẳng như tấm thiếc, in nguyên hàng bần hai bên bờ. Kình chống sào ở đuôi, chậm, để cái mũi xuồng khỏi nhấp nhô.

Cộc ngó con tôm.

Nó ngó lâu. Rồi bàn tay duy nhất đưa xuống, cầm con tôm lên. Nó không ngửi. Nó đưa lên miệng, cắn một miếng nhỏ, nhai. Nhai chậm như ông già nhai trầu. Cắn miếng thứ hai. Tới khi hết con tôm, nó chùi tay lên lông bụng, ngồi yên.

Nó không với tay lấy con thứ hai.

Khuê thở ra. Một hơi dài, cái hơi người ta thở khi vừa đọc xong một tờ sắc dài mà không vấp chữ nào. Cô ngó Kình, rồi ngó Piên, rồi cúi xuống cuốn sổ tay, không mở.

Không ai hỏi gì Cộc. Cả khúc rạch dài chỉ có tiếng sào cắm xuống bùn, rút lên, nước nhỏ giọt.

Tới chỗ rạch rẽ ra sông cái, Kình ngoắc Piên. Piên bò ra sau, ngồi sát nó, lưng quay về mũi xuồng.

"Piên nè," nó nói nhỏ. "Tui nghĩ ra rồi."

"Nghĩ ra gì?"

"Hồi xưa chắc Cộc là thần."

Piên không nói gì.

"Thần giữ cái gì đó bên Gò Mít. Cái cầu, cái gốc cây, cái miễu, cái gì đó." Kình cắm sào, đẩy. "Rồi mất sổ. Như ông Gò. Nên hai người mới quen."

"Bị gạch như ông Gò," Piên lặp lại.

"Ừ. Ông Gò nói ổng biết Cộc lâu hơn cái cây mít cụt ngọn. Thần với thần thì quen nhau là phải." Nó gật gù với chính mình. "Mà Cộc bị gạch nặng hơn. Cụt tay. Thành ma xó. Phải ở nhờ nhà người ta."

"Cái tên ông Gò nói, Kình nghe ra không?"

"Không. Gió thổi mất."

Piên im. Rồi cô ngân. Không lời. Một đoạn ngắn, chậm, thấp tới mức chỉ Kình ngồi sát mới nghe. Không phải bài ví dầu. Một điệu khác, Kình không biết, lên một nốt rồi đứng đó rất lâu, rồi xuống.

"Piên hát gì vậy?"

"Piên không hát. Piên thở mà nè."

"Thở mà có nhịp."

"Ở bản Piên ai thở cũng có nhịp."

Khuê đã nghe từ nãy. Cô xoay người lại, ngồi quay lưng về phía mũi xuồng như hai đứa.

"Muội nghĩ không hẳn vậy."

"Không hẳn chỗ nào?"

"Thần mất sổ thì không còn sắc, không còn ai được phép cúng." Khuê nói, giọng đọc sổ. "Ông Gò ba mươi mốt năm còn ngồi được là vì dân Gò Mít vẫn cúng lén. Nếu Cộc là thần mất sổ, mà còn sống được tới giờ, thì phải có người cúng lén cho Cộc."

"Ai cúng?"

"Muội không biết. Muội chỉ nói phải có."

Kình ngẫm. "Ngoại."

"Bà?"

"Đêm nào ngoại cũng để cơm nguội trong nồi. Ông Táo nói mười mấy năm nay nồi cơm nguội đêm nào cũng hụt một vá." Nó cười. "Vậy là ngoại cúng Cộc bằng cơm nguội. Cúng lén mà cúng bằng nồi. Năm ở Giám thì tui chia cơm cho nó mỗi bữa. Tui cũng cúng mà tui đâu có hay."

Khuê không cười. Cô nhìn nó, cái nhìn đọc lại một dòng sổ, rồi nhìn ra mũi xuồng.

"Có thể," cô nói. Chỉ vậy.

"Mà còn chuyện này." Mắt cô vẫn nhìn mũi xuồng. "Mất sổ với bị gạch là hai chuyện khác nhau. Sách Giám chép về người bị gạch: ai từng biết tên đó từ trước ngày bị gạch, nói tới tên là nghẹn miệng, viết tới tên là cạn mực. Ai mới biết sau, hay đứng ngoài sổ như ông Gò, thì nói được như thường."

"Thì ra ngoại nghẹn vì ngoại biết từ trước," Kình nói.

"Muội cũng nghĩ vậy."

Piên ngân thêm một nhịp, rồi thôi.

Về tới nhà lúc xế chiều. Kình chưa kịp buộc xuồng, Cộc đã nhảy lên bờ, lạch bạch đi thẳng vô bếp, ngồi xuống cái kệ thấp chỗ chén cơm hôm trước bị kiến bu.

Ông Táo đã đứng sẵn trên cục đầu rau.

"Về rồi hả! Về rồi hả cái thằng xó!" Ông chống nạnh. "Đi hai ngày không báo một tiếng! Bỏ nhà bỏ bếp! Cơm nguội hai đêm đủ nguyên, tui ghi sổ ba lần không ra cái lý!"

Cộc ngồi cúi đầu.

"Mày tưởng nhà này là cái quán hả? Muốn tới thì tới, muốn đi thì đi?"

Cộc không ngẩng lên.

"Nói đi! Cãi đi!" Ông Táo dậm chân, tro bay lên một vạt. "Thường bữa tui nói một câu mày cãi ba câu. Giờ mày câm hả?"

"Ông Táo ơi, nó mệt," Kình nói từ cửa bếp.

"Mệt thì nói mệt! Không nói gì là sao?" Ông Táo quay sang nó, giận gấp đôi. "Mười mấy năm tui chửi nó, nó cãi tui. Đó là cái lệ của cái bếp này. Giờ nó không cãi, tui chửi ai? Tui chửi cái vách hả?"

"Ông chửi con nè."

"Mày đâu có đáng chửi! Mày đi đâu cũng báo!" Ông Táo ngồi phịch xuống cục đầu rau, khoanh tay. "Hết phép tắc. Cái nhà này hết phép tắc thiệt rồi."

Cộc vẫn ngồi. Hai tai nó cụp xuống một chút, rồi thôi.

Kình đi vô nhà ngoài. Con dấu sừng trắng nằm trên bàn tre, đúng chỗ thầy Khiêm đặt hôm trước, phủ một lớp bụi mỏng. Không ai dời nó đi.

Nó cầm con dấu lên, thổi bụi, chùi vô vạt áo. Nó móc cái bọc vải nâu trong ngực áo ra, trải lớp vải lên lòng bàn tay, đặt con dấu vô giữa, gấp bốn góc lại. Sợi chỉ đỏ đã bạc, nó quấn hai vòng, thắt một nút lỏng, vừa đủ cho khỏi bung.

Nó nhét bọc vải vô lại trong ngực áo, sát da.

Ở cửa bếp, Cộc đã ngẩng lên. Cặp mắt tròn nhỏ không nhìn mặt nó. Cặp mắt đi theo bàn tay nó, từ lúc nó cầm con dấu lên, tới lúc nó gấp vải, tới lúc nó buộc chỉ, tới lúc bàn tay đó nhét cái bọc vô ngực áo và nằm yên ở đó.

Trong buồng có tiếng cạch.

Rồi tiếng nước đổ, ướt, nặng, trên chiếu.

Kình quay phắt lại. Qua khung cửa buồng, nó thấy ngoại ngồi trên bộ ván, hai tay còn giữ nguyên tư thế bưng chén, mà chén không còn trong tay. Chén thuốc lật úp trên chiếu, nước thuốc đen loang ra thành một vệt lớn.

Cái muỗng sứt văng ra khỏi chén, rớt xuống nền đất, lăn. Nó lăn qua khung cửa buồng, lăn một vòng cong qua nền nhà ngoài, rồi dừng lại, cán gỗ chạm vô ngón chân cái của Kình.