Cái vá gỗ gõ xuống mép mẹt tôm khô ba cái, cạch cạch cạch, đám ruồi bay lên rồi đậu xuống lại y chỗ cũ.

"Đồ ruồi mặt dày," bà Ba Khô lầm bầm. "Đuổi hoài không đi. Giống thằng chồng tui hồi nhỏ."

Rồi bà ngó lên, thấy Kình, và cái vá dừng giữa chừng.

"Thằng Kình! Mày đi đâu lạc vô đây?"

"Dạ, con quẹo trái."

Đúng là quẹo trái. Ở khúc rạch cong, hai cây gáo chết đứng chỉ hai đường, Khuê đọc chữ trong sổ ba lần rồi cãi với Piên một hồi về chuyện trái của ai, trái lúc nhìn từ đâu. Cuối cùng Kình bẻ mũi xuồng theo cây ngả trái. Rạch đó đổ ra một con kênh, con kênh đổ ra bến sau chợ Tri Tôn, đúng bữa chợ đông người sắm đồ cúng rằm, ghe xuồng về sớm chờ phiên mười lăm, đậu kín bến tới mức ba đứa phải leo qua ba chiếc ghe người ta mới lên được bờ.

"Quẹo trái mà tới chợ." Bà Ba gõ vá xuống mẹt. "Mày đi kiếm cái gì?"

"Dạ, kiếm một con..." Kình gãi đầu. "Một con vật nhỏ. Lông xù."

"Con mèo hả? Sáng nay có con mèo nào nhảy lên mẹt tui."

Kình đứng sững.

"Bà thấy nó hả bà?"

"Thấy gì mà thấy." Bà Ba hừ một tiếng, chỉ cái vá xuống góc mẹt, chỗ mấy con tôm khô đỏ au nằm chồng lên nhau. "Chợ mới bày, tui nghe cái mẹt sột soạt, nhẹ hều như mèo nhảy. Ngó xuống thì không có con gì. Mà cái mẹt lún một chỗ ngay đây nè, như có đứa ngồi chồm hổm."

"Rồi sao bà?"

"Rồi một con tôm nó tự dời ra." Bà Ba làm bộ, đưa cái vá lên mũi, hít hít. "Tui nghe tiếng hít hít, lâu lắm. Rồi con tôm nằm lại y chỗ đó, nằm riêng một con, không ai ăn. Rồi cái mẹt nhẹ lại."

Kình nhìn xuống mép mẹt. Có một con tôm khô nằm riêng, cách đống tôm chừng một đốt tay, đầu quay ra ngoài.

"Bà có đuổi nó không?"

"Tui đuổi gì. Tui đứng coi." Bà Ba chống nạnh. "Tui bán tôm khô ba chục năm, mày biết không? Ba chục năm, con mèo con chó con chuột, con gì cũng ăn vụng tôm tui. Ruồi nó còn ăn. Chưa thấy con gì chê tôm tui."

"Nó không chê đâu bà."

"Không chê sao nó không ăn?"

Kình không trả lời được.

Cộc chê thì chê om sòm, mà chưa bỏ món nào. Cộc chê cháo sớ rồi ăn hai vá, ăn cơm cháy, ăn bánh tét nhân chuối, ăn vỏ bánh tét. Ở Giám có đêm Cộc ăn luôn một nửa cục sáp nến tưởng là mỡ, rồi ợ ra mùi khói suốt ba ngày. Cộc ngửi một con tôm khô rồi đặt xuống là chuyện Kình chưa thấy bao giờ.

Nó ngồi xổm xuống trước mẹt, ngó con tôm nằm riêng.

"Mày muốn mua thì mua, đừng ngồi ngó tôm tui như ngó bàn thờ."

Ở sạp mắm kế bên, Khuê đứng trước một dãy khạp sành, mỗi khạp một thứ mắm, nắp đậy bằng lá chuối. Người bán là một chị bận áo bà ba nâu, tay cầm đôi đũa dài.

"Cô nếm thử đi cô. Mắm sặc, mắm lóc, mắm linh. Mắm linh mới làm hồi nước nổi."

"Muội..." Khuê nhìn đôi đũa. "Muội nếm bằng đũa của chị sao?"

"Đũa tui gắp cho khách cả chợ nếm. Sạch mà cô."

"Cả chợ."

"Cả chợ. Cô nếm là sang nhất."

Chị gắp một miếng mắm linh đưa tới. Khuê ngó Piên. Piên gật đầu thật mạnh, mắt sáng rỡ. Khuê nhắm mắt, há miệng.

Mặt Khuê đổi màu. Đầu tiên đỏ, đỏ từ hai gò má. Rồi tái, tái xanh quanh môi. Rồi một màu khác nữa Kình không gọi được tên, giống màu nước rạch lúc trời sắp mưa.

Cô nuốt. Cô mở mắt. Cô đứng thẳng lưng.

"Rất," cô nói, "có bản sắc."

Piên ngồi trên cái ghế đẩu thấp của chị bán mắm, nghe xong câu đó thì ôm bụng ngả ra sau, cái ghế nghiêng theo, cô té bịch xuống đất, vẫn cười không dừng được.

"Bản sắc là gì cô?" chị bán mắm hỏi.

"Là... là có mùi riêng của nó, thưa chị."

"Mắm nào mà không có mùi riêng."

"Dạ phải. Mùi này rất riêng."

"Vậy cô mua không?"

Khuê nhìn khạp mắm, nuốt nước bọt.

"Muội mua một ít. Cho bà."

"Cô mua cho bà mà cô nếm thử dữ vậy." Chị bán mắm cười, gói cho cô một gói lá chuối. "Lần sau cô nếm mắm sặc. Mắm sặc hiền hơn."

Kình đứng lên, vẫn ngó con tôm khô nằm riêng.

"Bà Ba. Nó đi đường nào bà?"

"Đường đó." Bà chỉ cái vá về phía cuối chợ, phía núi. "Đi về phía Gò Mít."

"Gò Mít."

"Ấp không có trong sổ đó. Bên kia có cây mít cụt." Bà Ba ngó nó. "Mày quen ai bên đó?"

"Dạ quen."

"Quen thì đi. Mà nghe tui dặn." Bà đặt cái vá xuống, ngó nó nghiêm hơn. "Qua Gò Mít thì đi sớm. Đi lúc sương chưa tan. Sương còn thì người trên gò còn đó. Mặt trời lên thì cái gò vẫn đó, mà người trên gò đi đâu mất."

"Sương còn mới gặp người hả bà? Thường người ta nói ngược."

"Người ta nói ngược là người ta chưa qua Gò Mít." Bà nhặt một con tôm khô bỏ vô miệng, nhai. "Ba chục năm tui nghe mấy ông ghe kể vậy. Tui không biết đúng sai. Tui chỉ biết mấy ông đi trưa toàn gặp gốc cây."

Piên đã đứng lên, phủi đít, chạy qua.

"Gò Mít hả Kình? Cộc ở Gò Mít?"

"Bà Ba nói vậy."

"Vậy sáng mai đi sớm mà nè."

Khuê ôm gói mắm đi tới, mặt vẫn còn hơi tái.

"Muội đi sớm được," cô nói. "Sau miếng mắm này, muội e đêm nay muội cũng không ngủ được."

Kình móc túi ra vài đồng, đặt lên mép mẹt.

"Bà bán con một xâu tôm."

"Mày mua cho ai?"

"Mua cho con vật nhỏ đó bà."

Bà Ba ngó nó một lúc. Rồi bà chọn một xâu tôm khô đỏ nhất, con lớn nhất, xâu bằng dây lác, móc trên sào xuống đưa nó. Bà không đếm lại tiền.

"Nó chê thì đem về mày ăn."

"Dạ."

Ba đứa leo qua ba chiếc ghe ra lại bến sau. Chiếc xuồng ba lá nằm chen giữa hai chiếc ghe lớn, chật tới mức mạn xuồng cạ vô mạn ghe kêu cót két.

Kình ngồi xuống mũi xuồng. Nó tháo một sợi dây lác thừa trên xâu tôm, vòng qua cái cọc nhỏ ở mũi, buộc xâu tôm khô vào đó, thắt hai nút cho chặt. Xâu tôm đỏ lủng lẳng trước mũi xuồng, lắc theo nhịp nước.