Ba ngón tay đặt xuống cổ tay bà Tư Nhài thì cổ tay của chính Khiêm run trước.

Ông biết cái run đó. Sáng nào nó cũng ghé, trời chuyển thì nó ở lâu. Ở Giám, trời chuyển là mỗi lần gió mùa ngoài Thăng Long đổi hướng. Dưới này không có gió mùa theo kiểu ngoài kia, chỉ có cái nắng chiều tự nhiên nhạt đi, mây kéo từ phía núi xuống thấp, và hai khớp cổ tay ông nhức âm ỉ như có ai buộc dây vô mà kéo nhẹ. Ông chờ cho cái run qua. Rồi ông ấn.

Mạch bà chìm. Chìm hơn hôm trước một chút, như cục đá thả xuống ao đã chạm thêm một lớp bùn. Hàn vẫn nằm sâu chỗ cũ, không nhích ra ngoài.

"Sao?" bà hỏi. Bà nằm trên bộ ván trong buồng, gối kê cao, mắt mở.

"Như hôm qua. Thấp hơn chút."

"Thấp hơn chút là thấp hơn bao nhiêu?"

"Một chút."

"Ông thầy Giám đo mạch bằng chút." Bà nhếch miệng. "Bên chợ người ta còn đo bằng nắm, bằng vốc."

Khiêm buông tay, kéo vạt áo bà che cổ tay lại. Bà để yên cho ông làm. Rồi bà hỏi, giọng không đổi, như hỏi giá rau.

"Lần này nó mất cái gì?"

Khiêm ngồi im.

"Ông bắt mạch nó rồi. Bữa nó về." Bà quay đầu trên gối, nhìn thẳng ông. "Lần này nó mất cái gì?"

"Mạch không nói chuyện đó."

"Vậy mạch nói chuyện gì?"

"Người còn sống hay yếu. Hàn hay nhiệt. Đi xa hay ngồi yên." Ông xếp ba ngón tay lại trên đùi. "Cái người ta nhớ, cái người ta quên, mạch không đưa tới tay ta."

Bà nhìn ông lâu. Rồi bà cười, cười khan, ngắn, đứt giữa chừng vì một hơi ho bà nén xuống được.

"Ông thầy Giám mà cũng có chỗ không biết."

"Nhiều chỗ lắm."

"Bữa ông mới tới, ông đâu có nói vậy."

"Bữa đó ta còn tưởng mình biết hết."

Bà quay mặt ra phía cửa buồng. Từ bộ ván, nhìn qua khung cửa, thấy được góc bếp. Thằng Kình ngồi chồm hổm bên cà ràng, tay cầm đũa cả khuấy nồi thuốc, mắt lim dim vì khói. Con vật nhỏ lông xù ngồi trên đầu cây chổi dựng ở vách, nói gì đó, và thằng nhỏ bật cười, cái cười toác miệng, hở luôn hàm răng trên.

"Kình," bà gọi vọng ra. Giọng bà lớn hơn Khiêm tưởng bà còn sức để lớn. "Con cười giống má con y hệt."

Thằng nhỏ ngoái lại, còn cười.

"Vậy hả ngoại."

Rồi nó quay về nồi thuốc, khuấy tiếp. Một vòng. Hai vòng.

Khiêm không nhìn thằng nhỏ. Ông nhìn bà.

Bà vẫn nhìn ra bếp. Môi bà hé, như người đang chờ một câu đáp lại đã quen tai, cái câu đã có sẵn chỗ để rơi vô. Bà chờ. Một con ruồi đậu lên mép mền rồi bay đi. Ngoài bếp, nồi thuốc sôi lục bục. Thằng nhỏ hắt hơi vì khói, quẹt mũi bằng cổ tay, không ngoái lại nữa.

Bàn tay bà trên chiếu nắm lại. Nắm chậm, từng ngón, cho tới khi mép chiếu nhăn lên dưới mấy đốt tay.

Khiêm ngồi yên. Ông không hỏi bà chờ cái gì. Ông biết hỏi thì bà sẽ nói ông lúc nghe lúc điếc.

Tối, trăng mười một đã lên quá ngọn dừa. Thằng Kình ngủ sớm theo lời ông dặn, chén thuốc khuya của nó còn ấm trên bếp, con bé người Tày nằm trong buồng cạnh giường bà. Khiêm ra hiên ngồi ở đầu chõng, định uống chén trà rồi về tiệm ông Sáu. Ngọn đèn dầu trong nhà hắt ra một vệt vàng nằm vắt trên bậc cửa.

Bà ra sau ông chừng một khắc. Bà vịn khung cửa, rồi vịn cột, rồi ngồi xuống đầu kia chõng. Ông không đứng dậy đỡ. Bà không thích ai đỡ khi bà còn tự ngồi được.

"Bà nên nằm."

"Nằm mười ngày rồi. Nằm nữa mục lưng." Bà kéo áo khoác. "Tui có chuyện nói với ông."

"Bà nói."

"Tui định kể cho nó."

Khiêm đặt chén trà xuống.

"Kể bao nhiêu?"

"Một nửa." Bà nhìn ra rạch tối. "Nửa kia tui chưa kể được."

"Chưa được hay chưa muốn?"

"Ông hỏi vậy là ông biết rồi còn hỏi."

Ông không đáp. Ngoài rạch có tiếng cá đớp, rồi tiếng nước khép lại.

"Nó có cái bọc," bà nói. "Hồi nó đi tui dúi cho nó. Tui cho nó mở. Nó mở ra rồi nó sẽ đem tới cho ông coi. Nó tin ông."

"Ta biết cái bọc. Ta thấy sợi chỉ."

"Thấy chỉ thì chưa tính." Bà quay sang ông. "Ông coi cái bên trong. Ông thấy cái gì thì nói cái đó. Đừng nói hơn."

"Đừng nói hơn."

"Ông nói hơn thì nó đi tìm. Nó đi tìm thì nó dùng cái tay nó." Bà gõ ngón tay lên ngực mình, chỗ tim. "Mỗi lần nó dùng là nó về nhà thiếu một món. Ông bắt mạch thấy hay không thấy thì tui cũng thấy."

Khiêm cầm chén trà lên, rồi lại đặt xuống, không uống.

"Ngày trước ta cũng hay nói hơn," ông nói.

Rồi ông im.

Bà không hỏi ông nói hơn với ai, nói hơn chuyện gì. Bà ngồi đó, hai tay đặt trên gối, như hai người già ngồi chờ đò mà không ai buồn hỏi đò mấy giờ tới.

Từ chỗ ông ngồi, qua khe cửa khép hờ, thấy được bàn thờ. Đèn dầu chiếu nghiêng. Cây nhang buổi sáng đã tàn, còn cái chân nhang cắm trong chén cơm, và tấm bài vị trắng đứng sát vách, mặt gỗ trơn bắt ánh đèn thành một vệt nhạt. Mắt Khiêm dừng ở đó. Ông biết mình nhìn lâu. Ông vẫn nhìn.

"Ông coi cái gì vậy?" bà hỏi.

"Cái bàn thờ."

"Bàn thờ nhà tui thì có gì coi."

"Không có gì." Ông dời mắt đi, ra cái giậu tre. "Mắt ta già, nó dừng chỗ nào thì dừng."

Bà thở ra, một hơi dài, khò khè ở cuối.

"Tối nay tui kể."

"Nó ngủ rồi."

"Thì kêu dậy uống thuốc. Uống thuốc thì nó ngồi yên. Nó ngồi yên thì nó nghe."

"Thuốc ta sắc hay thuốc con Nghêu sắc?"

"Thuốc nào cũng đắng." Bà chống tay lên mép chõng. "Đắng thì nó nhớ lâu."

Khiêm đưa tay ra theo phản xạ. Bà gạt đi.

Bà đứng dậy một mình. Không vịn cột, không vịn cửa. Bà đứng thẳng một lúc cho vững, rồi đi vô nhà, đi thẳng tới cái ống đũa tre trên kệ chén. Cái muỗng sứt Khiêm vẫn dùng đong thuốc mấy hôm nay nằm trong đó, cán gỗ chĩa lên giữa mấy đôi đũa. Bà rút nó ra. Bà chùi nó vô vạt áo, chùi kỹ, cả mặt trong lẫn chỗ sứt.

Rồi bà cầm muỗng, đi về phía chái sau, bước chậm mà không dừng.