Một túm lông khô quét ngang mũi Kình, qua trái, qua phải, đều như cây chổi lông gà phủi bàn thờ.

Nó hắt xì. Cả cái chõng rung lên. Trên ngực nó có cái gì nặng chừng một con mèo con, ngồi chễm chệ, và cái đuôi lông xù vẫn đưa qua đưa lại.

"Dậy rồi," giọng khàn nói. "Tao tưởng mày tính ngủ luôn tới Tết năm sau."

"Mấy giờ rồi?"

"Mấy giờ thì tao không biết. Mấy ngày thì tao biết." Cộc giơ bàn tay duy nhất lên, xòe hai ngón. "Hai ngày."

"Xạo."

"Tao xạo hồi nào. Hai ngày, hai phần cơm của mày. Tao ăn hết." Nó vỗ bụng. "Hai ngày hai phần, tao không để phí."

"Còn bát cháo hành?"

"Bát nào?"

"Bát mày đặt cạnh gối tao đó."

Cộc gãi tai. "À. Cái đó tính riêng. Nguội thì phải có người ăn. Ăn nguội cũng là ăn."

"Vậy là ba phần."

"Mày ngủ mà còn đếm được hả nhóc?" Cộc nheo mắt, rồi tuột xuống khỏi ngực nó, đáp lên mép chõng. "Ba thì ba. Tao không cãi người mới sống lại."

Kình chống tay ngồi dậy. Hai cánh tay vẫn nặng, mà không còn như treo dừa khô nữa. Cổ áo nó xộc xệch, sợi chỉ đỏ quanh bọc vải nâu lỏng ra một vòng, đầu chỉ lòi ra ngoài như sợi râu. Nó nhét đầu chỉ vô trong, chưa buộc lại.

Piên vén tấm phên cửa chái, bưng vô một chén cháo trắng bốc khói.

"Kình dậy rồi mà nè. Cộc nói hoài mà Piên không tin."

"Nó nói gì?"

"Nó nói Kình sắp dậy. Nói từ hôm qua." Piên đặt chén cháo vô tay nó, ngồi xuống cái đòn kê. "Ăn đi. Cháo không, ngoại dặn chưa được bỏ hành."

Kình húp một hớp, nóng rát lưỡi. Piên kể gọn, như kể chuyện chợ: ông Gò đi rồi, gốc mít vẫn đứng đó, cụt ngọn như cũ. Tro tờ sắc giả thầy Đức gói vô một tờ giấy bản, cột dây, đem về. Ngoại hỏi Kình hai lần một ngày. Khuê ghé ba lần, lần nào cũng đứng ngoài phên, không vô.

"Sao Khuê không vô?"

"Khuê nói người bệnh cần yên. Khuê đứng ngoài thì yên hơn mà nè." Piên nhún vai. "Mà Khuê đứng lâu lắm."

Trên đùi Piên có một tờ giấy gấp làm tư. Kình biết tờ đó. Hôm trước nó đọc lời bài ví dầu, Khuê chép ra giấy giùm Piên, mỗi câu một dòng. Piên đọc chữ Nho không kịp nhịp hát. Cạnh mỗi dòng, cô chấm than thành từng hàng chấm nhỏ, chấm đậm chấm nhạt, cái nào giữ hơi, cái nào ngân. Chữ của Piên.

"Mà nè. Piên hỏi Kình một chuyện."

"Hỏi đi."

"Hồi Kình nhỏ, nhà Kình có cầu ván không? Cái cầu ván đóng đinh đó." Ngón tay cô đặt lên dòng đầu. "Piên muốn hát cho đúng cái cầu."

Kình ngó ra cửa chái. Sau nhà, con rạch nhỏ chảy chậm, nước giật còn ngấn bùn hai bên mép. Bắc ngang rạch là cây cầu khỉ ba cây tre, tay vịn một cây tre nhỏ hơn, cột dây mây chỗ giáp mối. Hồi nhỏ nó đi cây cầu đó mỗi ngày qua nhà thằng Tửng.

"Có chớ," nó nói. "Cầu tre. Giống cái kia đó."

Piên nhìn ra cây cầu, rồi nhìn nó.

"Cầu tre đâu có đóng đinh mà nè."

Kình nhún vai. "Thôi kệ. Bài hát thì người ta hát vậy cho có vần."

Nó cúi xuống húp cháo tiếp. Piên ngồi yên một lúc. Rồi cô cầm cục than nhỏ trên bậu phên, vạch một nét ngang bên cạnh dòng đầu, ngắn thôi, gọn, như gạch một món đã bán. Cô gấp tờ giấy lại, nhét vô vạt áo.

"Piên gạch gì vậy?"

"Piên đánh dấu chỗ Piên hát chưa được." Cô đứng dậy, cầm chén không. "Kình ăn nữa không?"

"Còn thì ăn."

"Còn. Mà Cộc ăn rồi."

"Tao ăn đâu," Cộc nói từ trên xà.

"Cộc ăn hai vá. Piên đếm."

Ngoài hiên, có tiếng gót giày vải dừng ở bậc. Thầy Đức đứng đó, cuốn sổ tuần vùng kẹp dưới nách, áo chàm khô rồi mà vai vẫn còn hai vệt bạc màu chỗ hôm trước ướt mưa.

"Cậu dậy rồi."

"Dạ. Con ngủ hai ngày, Cộc nói vậy."

"Hai ngày rưỡi." Thầy không bước vô chái. Thầy đứng ngoài, như mọi lần. "Tôi ghé báo cậu một việc. Sổ tuần vùng tôi đã ghi xong vụ Gò Mít."

"Thầy ghi sao thầy?"

Thầy mở sổ, không cần nhìn trang mà đọc. "Tang vật tự hủy khi thu. Đúng phép."

"Tự hủy," Kình lặp lại.

"Tự hủy."

"Hôm bữa thầy viết là đã tiêu hủy."

"Hôm bữa là báo cáo. Đây là sổ." Thầy gấp sổ. "Hai chỗ, hai cách nói. Đúng phép cả hai."

Kình đặt chén cháo xuống chõng. Nó ngó thầy, ngó cuốn sổ.

"Thầy ghi vậy có đúng không thầy?"

Thầy Đức im một chút.

"Tôi ghi đúng những gì tôi ghi."

Hai ngón tay trái của thầy, đang buông theo đùi, gõ xuống. Một cái, rồi cái thứ hai. Kình nhìn hai ngón tay đó. Thầy cũng thấy nó nhìn. Thầy đưa bàn tay lên, đặt ngửa trên đầu gối, như người ta đặt cái chén cho khỏi đổ.

"Cậu ăn thêm đi," thầy nói. "Mặt cậu còn xanh."

"Dạ."

"Tôi đi xã nộp sổ. Chiều mai về."

Thầy quay lưng, đi ra giậu. Đi được ba bước, thầy dừng, không ngoái lại.

"Cô Khuê có hỏi tôi chữ tự hủy viết sao. Tôi chỉ cô rồi."

Rồi thầy đi thẳng.

Kình ngồi thêm một lúc. Piên đã ra bếp rửa chén, tiếng nước khua lóc cóc. Cộc ngủ trên xà, hay giả bộ ngủ, cái đuôi buông thõng xuống đung đưa.

Nó đứng dậy, chân còn hơi lâng lâng, đi qua nhà chính định ra sau rửa mặt.

Trên bàn thờ có khói.

Không phải khói ba cây nhang cắm giữa bát hương như sáng nào Kình cũng thắp. Chỉ một cây. Một cây nhang cắm riêng, không bát, cắm thẳng vô cái chén cơm nhỏ trước tấm bài vị trắng sát vách, xuyên qua lớp cơm nguội. Đầu nhang đỏ một chấm, khói lên mảnh như sợi chỉ.

Ngoại đứng cạnh bàn thờ. Một tay ngoại vịn mép bàn. Tay kia vừa rụt về, còn cầm cọng đóm đã tắt.

Kình đứng ở ngưỡng cửa, không bước thêm.

Từ hồi nó biết đứng tới giờ, nó đã thấy ngoại thắp nhang cho ông bà, cho ông Táo, cho ông Địa, cho cả con gà mái chết đuối mùa nước năm nọ. Cái bài vị trắng thì ngoại lau, ngoại để cơm, ngoại đẩy vô khuất. Chưa lần nào có một cây nhang.

Ngoại không quay lại. Ngoại đứng đó, nhìn cây nhang cháy, vai áo khoác trễ xuống một bên.