Một giọt nước rơi xuống ngay giữa dấu son, tròn như hạt đậu, rồi giọt thứ hai, thứ ba, lấm tấm trên màu đỏ thẫm.

Thầy Đức đưa tay áo thấm khô từng giọt. Mái lá chỗ bàn nước ngoài hiên dột từ mùa nước nổi, chưa ai lợp lại. Chiều mùng bảy, trời tháng Giêng tự nhiên đổ mưa bụi, thứ mưa lẽ ra không có ở mùa này, mỏng như sương rây qua rổ. Thầy kéo cái bàn tre lùi vô một chút, trải phẳng tờ lệnh.

Bộ ba ngồi quanh bàn. Thầy Khiêm ngồi trên cái đòn kê ở góc nhà, sát cửa buồng. Trong buồng, ngoại ngủ.

"Lệnh này gửi cho tôi," thầy Đức nói. "Không gửi cho các cậu. Mà đúng phép thì tôi đọc. Người trong nhà có quyền biết trong nhà sắp có việc gì."

Thầy đọc. Giọng đều, không lên không xuống, từng chữ rơi xuống mặt bàn.

Giao tuần vùng Thất Sơn Lâm Thế Đức, bắt thần lậu ấp Gò Mít, thu hồi tang vật là tờ sắc giả. Hạn trước rằm tháng Giêng. Thần lậu giải về Bắc Đẩu Vụ thu hồi, gạch khỏi mọi sổ, vĩnh viễn.

Thầy đọc xong, đặt hai bàn tay lên hai mép tờ giấy.

"Thu hồi là sao thầy?" Piên hỏi.

"Là gạch. Không phải gạch một sổ. Gạch khỏi mọi sổ, dưới này, trên kia. Như chưa từng có."

"Rồi ổng đi đâu?"

"Không đi đâu. Ông ấy làm gì có chỗ để đi."

Piên im. Cô kéo khăn chầu xuống, quấn quanh hai bàn tay.

"Tôi sẽ ra gốc mít sáng mai," thầy Đức nói. "Trước giờ Thìn. Khi ông ấy còn hiện."

"Hạn tới rằm mà thầy," Kình nói. Câu đầu tiên nó nói từ lúc ngồi xuống.

"Tới rằm là tám ngày." Thầy Đức không nhìn nó. "Tám ngày thì tôi có đủ thì giờ để tìm cớ. Tôi không muốn có tám ngày."

Khuê đã kéo tờ lệnh về phía mình. Cô đọc lại, đọc bằng con mắt của người nhà chín đời Khoa Bút, ngón tay dò từng chữ, dừng ở chỗ này, rồi chỗ kia. Rồi ngón tay cô dừng hẳn.

"Thưa thầy. Lệnh này sai."

"Sai chỗ nào?"

"Ấp Gò Mít." Cô gõ ngón tay lên hai chữ đó. "Ấp Gò Mít bị cắt khỏi sổ ba mươi mốt năm rồi. Sổ xã không có. Sổ tổng ông Cai Kỷ giữ thì có một dòng tôn hiệu, dưới tên một ấp đã gộp mất rồi. Lệnh này gọi tên một cái ấp không có."

"Tôi biết."

"Thầy biết mà thầy vẫn đi?"

"Tôi biết. Tôi vẫn phải đi."

"Đi theo một cái lệnh sai tên?"

"Sai tên thì tôi ghi vào sổ." Thầy Đức nói, chậm. "Còn đi thì tôi vẫn đi."

"Một cái lệnh sai thì không hợp lệ."

"Một cái lệnh sai vẫn có dấu son thật." Thầy chỉ vô chỗ mấy giọt mưa còn để lại vết loang. "Cô Khuê, cô biết cái này hơn tôi."

Khuê mím môi. Cô biết. Ai trong nhà này cũng thấy cô biết.

"Ông đói mà nè," Piên nói.

Mọi người quay sang cô. Giọng cô nhỏ, ngắn, như hát nhầm một câu giữa bài.

"Ông đói ba mươi mốt năm," Piên nói tiếp. "Rồi ông ăn được một lần, vì một tờ giấy. Giờ người ta bắt ông vì tờ giấy đó. Piên không rành chữ, mà Piên biết vậy là kỳ."

Thầy Đức không trả lời Piên. Thầy cuộn tờ lệnh lại, chậm, cẩn thận cho khỏi nhăn.

Kình không nói thêm câu nào. Nó nhìn hai bàn tay mình úp trên mặt bàn, như úp trên đùi trước gốc mít.

Thầy Khiêm từ góc nhà lên tiếng, lần đầu tiên trong buổi. Thầy chỉ nói với Kình.

"Đừng làm điều con chưa hiểu."

Kình ngẩng lên. "Con có hiểu cái gì đâu thầy."

Thầy Khiêm nhìn nó. Thầy không trả lời. Thầy đứng dậy, đi vô buồng ngồi bên ngoại.

Tối, mưa bụi vẫn rây. Kình chèo xuồng qua xóm bên. Con chó vàng gầy ra tận bến, không sủa, đứng nhìn nó buộc dây.

Chị Nghêu ngồi trên bậc cửa, đang lột vỏ một rổ củ. Chị không ngẩng lên.

"Bà mày sao?"

"Ngủ rồi chị. Thầy Khiêm ngồi canh."

"Vậy mày qua đây làm chi?"

Kình ngồi xổm dưới bậc cửa. Nó nghĩ suốt khúc rạch mà vẫn chưa nghĩ ra câu đó nên nói sao cho phải.

"Chị Nghêu. Muốn hỏi một người có muốn đi không, thì hỏi sao chị?"

Chị Nghêu ngừng tay. Chị nhìn nó.

"Người hay cây?"

"Người. Mà cũng không hẳn người."

"Tao cấm mày nói với cây," chị nói. "Tao đâu có cấm mày hỏi người."

"Vậy hỏi sao?"

"Thì hỏi." Chị cầm củ ngải, lột tiếp. "Hỏi như hỏi cây. Cây không chịu thì mày đừng cắt. Người không chịu thì mày đừng kéo."

"Lỡ người ta chịu mà không đi được?"

"Thì mày đừng kéo." Chị lặp lại, cọc. "Hỏi là hỏi. Kéo là kéo. Hai chuyện khác nhau. Mày đừng có lộn."

Kình gật. Chị Nghêu đặt rổ củ xuống, đứng dậy vô nhà. Lúc trở ra, chị cầm một lá trầu, lá còn tươi, gân xanh, cuống dài. Chị dúi vô tay nó.

"Lễ nhỏ," chị nói. "Lời thật."

Chị nói đúng cái giọng hồi dạy nó bài ngải đầu tiên ngoài bờ rạch, bữa chị còn chê nó đứng như cây cột, ngắn gọn tới mức nghe một lần là thuộc.

"Dạ."

"Về đi. Mưa ướt hết bây giờ."

Về tới nhà, ngoại đã ngủ, dưới bếp còn le lói ngọn đèn của Khuê với Piên. Kình đi vô nhà trên. Trên bàn thờ ngoại có một chén nước lã, nước thay mỗi sáng. Nó bưng chén xuống, đổ nước sang một cái chén sành sạch, lau miệng chén bằng vạt áo. Nó đặt lá trầu lên trên, úp vừa khít miệng chén.

Rồi nó ra bến, đặt chén nước có lá trầu lên mũi xuồng, chèn bằng hai cục đất cho khỏi đổ. Mưa bụi rơi lấm tấm trên lá trầu, đọng lại thành những hạt nhỏ.