Cái tay nải vừa rời khỏi vai thầy Khiêm đã kéo hai tay Kình trĩu xuống, nặng như một bao lúa con. Bên trong có tiếng lục cục của hũ sành, tiếng sột soạt của lá khô, và một thứ gì cứng, dài, gói vải, nằm dọc theo đáy.

"Thầy đem cái gì mà nặng dữ vậy thầy?"

"Thuốc. Kim. Hai bộ áo." Thầy Khiêm bước lên bậc bến, chậm, từng bậc một, tay vịn vô vai nó. "Áo thì nhẹ."

"Thầy đi từ hồi nào?"

"Từ hôm nhận thư con." Thầy dừng lại thở. "Ngoại con ho hoài, thầy chỉ con cách. Con viết có một dòng, không chừa chỗ cho ta trả lời. Ta đành đi mà chỉ."

Kình cười, mà cổ họng nghẹn. Nó cõng tay nải lên lưng, cây gậy tre buộc dọc theo quai chọc lên quá đầu, rồi dìu thầy đi dọc bến.

Khuê và Piên đã chạy tới. Khuê cúi chào đúng phép sĩ tử, Piên khoanh tay cúi đầu, kiểu con nít trên bản chào người già. Thầy Khiêm nhìn hai đứa, gật từng đứa. Khuê đứng thẳng lên, nói nhỏ vô tai Kình:

"Người cha muội nói mát tay nhất Giám, hồi đó muội đi hỏi khắp Khoa Tướng. Hóa ra ngày nào huynh cũng ngồi với người ta."

Xuồng Kình nhỏ, chở thầy với tay nải thì vừa khẳm. Khuê với Piên xin đi nhờ ghe ông Hai Mập về trước.

Xuồng rời bến chợ. Kình chèo, thầy Khiêm ngồi giữa, nón lá đặt trên đùi. Thầy gầy hơn hồi ở Giám, tóc mai bạc thêm một lớp, áo lang y bạc trắng ở hai vai, chỗ quai tay nải cọ suốt mấy chặng đường. Hai bên rạch, đồng đã gặt trơ gốc rạ, cò đứng từng con.

"Con Khuê còn run tay không?" thầy hỏi.

"Dạ còn. Mà ít rồi thầy. Khuê mặc cả tôm khô với bà Ba Khô, tay không run một chút."

"Mặc cả thì tay ai cũng vững." Thầy gật. "Con Piên còn hát nhẩm không?"

"Còn. Hát cho cây nghe, hát cho ngoại nghe. Ngoại ngủ được là nhờ Piên hát."

"Tốt." Thầy im một lúc. "Còn con?"

"Con sao thầy?"

"Con còn cắn móng tay không?"

Kình rút bàn tay đang để trên mạn xuồng về, giấu sau lưng. Thầy Khiêm không nói gì, chỉ nhìn ra đồng.

"Hồi con bị nghi ở Giám, ta có lên hội đồng một lần," thầy nói, mắt vẫn ở ngoài đồng. "Người ta không cho ta vô. Ta là thầy thuốc, không phải thầy chữ."

Kình chèo chậm lại. Chuyện đó nó chưa nghe ai kể.

"Thầy đi rồi ai tưới vườn thuốc?"

"Ta nhờ một thằng nhỏ Khoa Y năm nhất. Nó tưới đúng giờ, mà tưới cây nào cũng như nhau." Thầy thở ra. "Về chắc chết nửa vườn."

"Thầy ở đây lâu không thầy?"

"Tới khi ngoại con đuổi ta về."

"Ngoại con đuổi lẹ lắm đó thầy."

"Ta biết." Thầy nói, giọng như đã nghe ai kể. "Ta chịu khó đi chậm."

"Thầy ơi, Tết này nhà con có ông Táo hiện ra."

"Ông Táo nói gì?"

"Ông than. Trên đổi lệ, báo cáo phải ba bản, phải có dấu người sống. Con viết hộ ông ba bản, điểm chỉ. Ông Táo đọc cho con chép." Kình chèo thêm hai nhịp. "Trong đó có chuyện ngoại ho ra máu từ tháng Chín."

"Ừ."

"Thầy biết rồi hả?"

"Ta đọc thư con. Một dòng đó không phải một dòng của đứa nhỏ lo vặt."

"Rồi mồng ba Tết, cha Khuê tới."

Thầy Khiêm quay đầu lại. "Học chính?"

"Dạ. Mặc áo thường. Ông đưa con đọc một tờ giấy. Trong hồ sơ con có chữ nghi, Tế Tửu tự tay gạch, ghi lại hai chữ son. Xác nhận."

Thầy Khiêm không nói gì. Tiếng mái chèo khua nước, tiếng một con cá quẫy dưới bụi lục bình. Kình chèo được một quãng dài, tới khúc rạch quẹo, mà thầy vẫn im. Nó tưởng thầy ngủ.

"Ngày trước," thầy nói, giọng chậm hơn mọi lần, "ta cũng từng được người trên xác nhận một điều về mình."

"Rồi sao thầy?"

"Nghe thì mừng." Thầy nhìn xuống hai bàn tay mình đang đặt trên nón. "Mà mừng không nổi."

Kình chờ thầy nói tiếp. Thầy không nói tiếp. Nó cũng không hỏi. Hai thầy trò đi hết khúc rạch cuối trong tiếng chèo.

Ông Sáu Lợi đứng trước cửa tiệm từ khi thấy xuồng vô vàm. Ông nhìn ông già áo lang y bước lên bến, nhìn cái tay nải trên lưng Kình, rồi chép miệng.

"Thầy Giám nữa hả?"

"Dạ, thầy dạy con ở Giám," Kình nói. "Thầy Khiêm."

"Tôi tới chữa bệnh cho bà Tư," thầy Khiêm nói. "Ông cho tôi ở trọ được không?"

"Gian sau có ông thầy Giám với cô con quan rồi." Ông Sáu gãi đầu. "Gian ngoài tôi kê thêm bộ ván. Tiệm tôi thành trạm Giám rồi đó thầy."

Thầy Khiêm cười. Lần đầu Kình thấy thầy cười từ khi lên bờ, nếp nhăn ở khóe mắt xếp lại như quạt giấy.

Ở nhà bà Tư, thầy Đức đang ngồi ngoài hiên, cạnh cái lò đất có siêu thuốc. Thấy người đi theo Kình, thầy Đức đứng dậy. Thầy bước xuống bậc, chắp tay, cúi chào. Không phải cái cúi gập lưng hôm chào Học chính. Cái cúi này thấp đầu hơn mà lưng không gập, kiểu học trò chào thầy ở cổng trường.

"Thưa thầy Đường. Lâm Thế Đức, tuần vùng Thất Sơn."

"Thầy Lâm." Thầy Khiêm gật. "Thầy biết ta?"

"Hồi còn đi học ở Giám, tôi có đứng ngoài hàng rào vườn thuốc nghe thầy giảng mấy buổi."

"Ta không nhớ."

"Thầy không cần nhớ. Tôi nhớ."

Phên chái sau động đậy. Một cái đầu lông nâu xám thò ra. Cộc nhìn thầy Khiêm. Nó không thụt vô.

"Hừ," Cộc nói.

Thầy Khiêm nhìn lại nó, không ngạc nhiên. "Con vật này vẫn theo con."

"Ông già này vẫn sống," Cộc nói.

Hai bên nhìn nhau một lúc, như hai ông lão cùng xóm gặp nhau ở bến, không thân mà cũng không lạ. Rồi Cộc rụt đầu vô.

Thầy Khiêm đứng trước bậc cửa. Thầy không bước vô.

"Kình. Lấy cho ta một gáo nước giếng."

Kình chạy ra giếng, múc một gáo đầy. Thầy rửa tay. Rửa một lần, vẩy nước. Rửa lần hai, kỳ kẽ móng. Rửa lần ba, chậm, như đang rửa cho người khác coi. Thầy xắn tay áo lên tới khuỷu, mở tay nải, rút ra cái gói vải dài nằm dưới đáy. Trong đó là một bó kim châm, thẳng, sáng.

"Đưa ta vô gặp bà."