Khuê phải đổi tay ba lần trên quãng đường từ bếp bà Tư ra tới bến, vì quai nồi cháo nóng xuyên qua hai lớp khăn.

Chiếc ghe tam bản neo sát cọc, mui đệm lác tối om, chỉ có một ngọn đèn dầu leo lét trong khoang. Bốn người chèo ngủ trên bờ dưới gốc dừa, đắp chung một tấm đệm. Cha cô đã nói từ chiều: ông ngủ lại trên ghe, khỏi phiền nhà có người bệnh.

"Thưa cha, con mang cháo."

"Vào đi."

Khuê cúi người chui vô khoang. Khoang chật, hai người ngồi đối diện thì đầu gối gần chạm nhau. Cha ngồi xếp bằng, áo the tro đã cởi, chỉ còn áo lót trắng. Trước mặt ông là một khay nhỏ, một ấm trà, một cái chén. Cô đặt nồi cháo xuống giữa hai người.

"Ngồi," cha nói.

Cô ngồi. Cô múc cháo ra chén cho cha, múc vừa tới ngấn, không sóng sánh. Cha nhìn chén cháo, không ăn ngay.

"Cha đã nói gì với huynh ấy?" Khuê hỏi.

Cha kể. Kể chuyện chữ cá, chuyện miếu ông Địa, chuyện tờ bản sao. Kể cả câu của Tế Tửu, từng chữ, giọng không lên không xuống. Ta không muốn biết nó làm được gì. Ta muốn biết nó là gì. Cha không thêm, không bớt. Khuê biết cha không bớt, vì cha kể luôn cả câu Kình hỏi mà cha không trả lời.

"Cha nói thật hết với huynh ấy?"

"Ta nói thật hết những gì ta được phép nói."

Khuê cúi xuống nồi cháo. Hai câu đó, một câu cô hỏi, một câu cha đáp, nghe như nhau mà không phải một. Cô đã học đủ chín đời chữ để biết chỗ khác nằm ở hai chữ được phép.

"Mẹ con thế nào?"

"Mẹ con vẫn giữ sổ chi tiêu của con." Cha cầm muỗng lên. "Mỗi tháng mẹ lật sang một trang mới, để trống. Chờ con ghi."

"Con không gửi sổ về."

"Mẹ con biết."

"Vậy mẹ chờ gì?"

"Chờ con ghi." Cha ăn một muỗng cháo. "Mẹ con không nói chờ cái khác."

Khuê im. Cô nghĩ tới cuốn sổ bìa vải trong tay áo, tới hai dòng cô đã gạch, tới chữ Không trình. nằm ngay ngắn ở cột phải.

"Ông nội trở bệnh từ rằm tháng Chạp," cha nói tiếp. "Ho. Không nặng. Ta đi, giao thừa nhà không có người đứng cúng thay ông. Hôm ta đi, ông hỏi con có còn run tay không."

"Cha trả lời sao?"

"Ta nói ta không biết. Ta chưa gặp con."

"Giờ cha gặp rồi."

"Giờ ta gặp rồi." Cha đặt muỗng xuống. "Khi về ta sẽ nói với ông."

"Ông có nhắc gì con nữa không?"

"Ông nói nhà thiếu một người cãi ông trong bữa cơm." Cha ngừng. "Ông nói câu đó mỗi bữa."

Ngoài khoang, nước rạch vỗ vô mạn ghe từng nhịp nhỏ. Một con cá quẫy ở gần cọc.

"Thưa cha," Khuê nói, giọng đều như đọc sổ, "nhà mình nợ Tế Tửu điều gì?"

Cha nhìn cô lâu hơn mọi lần trong ngày.

"Nhà họ Vũ nợ ông ấy một lần cất nhắc."

"Một lần thôi?"

"Một lần là đủ." Cha nói chậm. "Mà nợ thì phải trả bằng thứ chủ nợ muốn. Không phải thứ con nợ có."

"Ông ấy muốn gì?"

Cha không đáp. Khuê biết câu đó nằm ngoài hai chữ được phép.

Cô hỏi câu khác. Câu cô đã giữ từ hồi bờ đê, từ lúc Piên đặt tay lên ngực mình.

"Cha có gửi thư cho anh không?"

Cha rót trà. Ông đặt chén xuống khay, mấy ngón tay bao quanh vành chén, xoay một vòng.

Lần này Khuê ngồi đủ gần. Ngọn đèn dầu soi thẳng vô hai bàn tay cha. Cô nhìn kỹ. Mấy ngón tay ấy run. Run từ đốt thứ hai ngón trỏ, lan ra, rất nhẹ, nhẹ tới mức người ngồi xa sẽ không thấy. Cái chén xoay vòng thứ hai, vòng thứ ba, và trong lúc nó xoay thì không ai thấy tay run nữa, chỉ thấy một người đang xoay chén trà cho nguội.

Đúng cái run của cô. Đúng cái run ông nội vẫn giấu bằng cách nắm chặt cây gậy.

Khuê nắm vạt áo mình trong lòng bàn tay, nắm chặt.

Cha không trả lời câu hỏi về anh. Cha uống trà.

"Ta đã xin Tế Tửu cho con ở lại miền Tây," cha nói, đặt chén xuống. "Danh nghĩa là giám sát."

"Cha cho con làm tai mắt."

"Ta cho con ở xa."

Cả hai câu đều đúng. Khuê biết vậy, và cô biết cha cũng biết vậy.

"Ở xa bao lâu?"

"Tới khi ông ấy không cần tai mắt ở đây nữa."

"Nếu con không muốn làm tai mắt?"

"Thì con viết thư thẳng như lần trước." Cha nhìn cô. "Thư con viết thẳng. Thẳng như ông nội con. Ta đọc ba lần."

"Cha giận?"

"Ta không giận." Cha ngừng. "Ta chỉ dặn con một điều. Lần sau viết thẳng tới đâu thì phải đứng thẳng được tới đó."

Khuê ngồi im. Cô muốn nói một câu. Câu đó đã lên tới cổ, nặng như cục đất sét chặn thư, rồi dừng ở đó, không lên thêm. Cô cúi đầu, múc thêm cháo vô chén cha, múc đầy tới ngấn.

Cha nhìn chén cháo đầy. Rồi ông thò tay vô cái tráp nhỏ đặt sau lưng, lấy ra một vật dài bọc vải.

Một cây quản bút. Cán tre đã lên nước nâu sẫm, đầu lông cùn. Gần chỗ cầm có mấy vết lõm nhỏ xếp hàng, vết răng cắn.

"Của ông nội con," cha nói. "Hồi ông đi thi, mỗi lần run tay thì ông cắn cán bút."

Khuê đưa hai tay đón. Cây bút nhẹ hơn cô tưởng.

Cha quay người vào trong khoang, cúi xuống ngọn đèn, thổi một hơi. Đèn tắt. Trong bóng tối, Khuê nghe tiếng cha nằm xuống tấm đệm, tiếng áo sột soạt, rồi im.

Cô ngồi thêm một lúc với nồi cháo còn ấm và cây bút trong tay. Rồi cô chui ra khỏi khoang, bước lên bờ, đứng nhìn chiếc ghe tối om nằm im bên cọc.