Mũi dao nhỏ lách vô mép giấy niêm, đẩy một đường thẳng, chậm, không để giấy rách thêm sợi nào.

Khuê đã được dạy rọc thư như vậy từ năm lên bảy. Thư nhà phải mở cho đẹp, vì người viết có thể đòi xem lại phong bì. Lần trước là sáp đỏ in con rùa nằm co, dấu nhà. Lần này là giấy niêm có dấu son của nha Học chính, dấu công. Cô ngồi trên chõng ở gian sau tiệm ông Sáu Lợi, sáng mùng hai, mắt còn rát vì cả đêm mùng một thức với Piên bên bộ ván của bà Tư.

Bên kia tấm phên, thầy Đức đang mài mực. Tiếng thỏi mực cạ vô nghiên đều đều, ngừng lại đúng lúc cô rút lá thư ra.

Thư chỉ có ba dòng. Đúng thể gia thư, không thừa không thiếu.

Cô đọc dòng cuối một lần. Rồi lần nữa. Rồi lần thứ ba, chỉ đọc hai chữ áo thường.

Mười sáu năm, Khuê chưa từng thấy cha bước qua cổng nha mà không mặc áo quan. Ngày giỗ ông cố, cha mặc áo quan. Ngày mẹ ốm, cha mặc áo quan ngồi bên giường. Ngày cha gạch tên anh cả, cha cũng mặc áo quan.

Ngón tay cô bắt đầu run. Cô biết cái run này, nó bắt đầu từ đốt thứ hai ngón trỏ rồi lan ra. Cô đặt lá thư xuống mặt bàn, kéo cái nghiên của mình đè lên, rồi rút tay về, giấu dưới vạt áo.

"Cô Khuê," thầy Đức nói qua tấm phên. "Tôi qua được không?"

"Thưa thầy, được."

Ông bước qua, đứng bên bàn. Cô đẩy cái nghiên ra, chìa lá thư. Ông đọc ba dòng, đọc chậm như đọc sắc, rồi trả lại.

"Học chính đọc báo cáo của tôi rồi," ông nói.

"Thầy có hối không?"

"Hối chuyện gì?"

"Chuyện đã viết đúng tất cả, kể cả đoạn ở vàm rạch."

"Đúng phép thì không." Ông ngồi xuống chiếc ghế đẩu đối diện, giữa hai người là mấy bao đường thốt nốt và một chồng chén ông Sáu chưa kịp bày. "Còn sợ thì có."

Khuê nhìn ông. Thầy Đức nói chữ sợ như nói giá một bao muối.

"Con có một điều muốn hỏi thầy."

"Cô hỏi."

"Cha con tới vì bản tường trình của thầy, hay vì lá thư con viết?"

Thầy Đức không trả lời ngay. Hai ngón tay trái ông nằm trên đùi, gõ xuống một cái. Chỉ một. Khuê đã đếm tật đó suốt từ đêm bên tấm phên, hai cái là có người vừa nói sai. Một cái thì cô chưa có trong sổ.

"Tôi không biết," ông nói. "Cả hai, có khi."

"Nếu là vì thư con, thì lỗi ở con."

"Thư cô viết thẳng. Thẳng thì không phải lỗi." Ông đứng dậy. "Mà thẳng thì có giá. Cô biết giá đó rồi."

"Con biết."

"Vậy thì cô biết hơn tôi một chuyện."

Ông trở về bên kia tấm phên. Tiếng mài mực không bắt đầu lại.

Khuê ngồi thêm một lúc. Cô nghĩ tới lần trước. Lá thư có con rùa, cô giữ trong sổ hai ngày, buộc dây ba vòng, tới gần sáng mới đặt lên mui xuồng Kình, chặn bằng một cục đất sét. Kình đọc xong, không giận. Huynh ấy chỉ đẩy đĩa bánh qua, nói lần sau giấu thì giấu cho lâu chút.

Cô gấp thư, nhét vô tay áo, đứng dậy.

Nhà bà Tư cửa buồng khép hờ. Bà nằm nghiêng quay vô vách, hơi thở nông mà đều. Piên ngủ gục trên cái ghế cạnh đầu ván. Kình ngồi dưới đất, lưng dựa vách, canh siêu thuốc trên lò đất, cái muỗng sứt đặt trên đầu gối.

Huynh ấy ngẩng lên khi cô bước vô.

"Thư nhà muội," Khuê nói, hạ giọng cho khỏi đánh thức bà. "Muội đọc huynh nghe. Thư con cha đã đọc. Cha đã lên đường. Mồng ba cha tới nhà bà Tư, mặc áo thường."

Kình nhìn cô, miệng hơi há.

"Khuê nói liền vậy hả?"

"Muội nói liền."

"Mồng ba là mai."

"Là mai."

"Cha Khuê tới đây? Nhà này?"

"Nhà này."

"Mặc áo thường là sao?"

"Là cha muội không muốn ai thấy cha là Học chính." Cô ngừng. "Hoặc là cha muốn huynh thấy cha không phải Học chính. Muội không đoán được."

Kình gãi đầu, nhìn siêu thuốc, nhìn bà, rồi nhìn cô. "Sao lần này Khuê không giấu?"

"Lần trước muội giấu, huynh dặn lần sau giấu cho lâu chút." Khuê ngồi xuống cái đòn kê cạnh huynh ấy, thẳng lưng. "Muội đã tính. Giấu lâu thì huynh kịp giận. Không giấu thì huynh khỏi giận. Cách sau không lời mà cũng không lỗ."

Kình nhìn cô một lúc. Rồi vai huynh ấy rung, tiếng cười bật ra trong cổ, phải lấy tay bịt miệng cho khỏi to. Đó là lần đầu huynh ấy cười từ sáng mùng một.

"Khuê tính sổ cả chuyện giận hả?"

"Muội tính sổ mọi chuyện."

"Cha Khuê có giận không?"

"Cha muội không giận thành tiếng. Cha muội giận thành chữ."

"Thư có ba dòng mà."

"Ba dòng là cha muội chưa định được nên giận bao nhiêu." Khuê nhìn xuống hai bàn tay mình. Chúng đã thôi run. "Khi nào cha định xong, thư sẽ dài."

Bà Tư cựa mình. Kình nín cười, cúi xuống khều than. Piên mở một mắt, nhìn hai người, rồi nhắm lại.

Sáng sớm mồng ba, Khuê đi ngang hiên nhà bà Tư, trời còn mờ sương. Kình ngồi chồm hổm ở đầu hiên, trước mặt là cái ấm đất duy nhất trong nhà, cái ấm sứt quai ngày thường bà vẫn dùng sắc nước vối. Huynh ấy bốc tro bếp, chà lên thân ấm, chà từng vòng, chà kỹ tới mức cái ấm đen bóng lên như vừa nung.

Bên cạnh huynh ấy, trên tấm lá chuối, là gói trà ông Sáu cho hồi Tết, giấy gói vẫn còn nguyên nếp gấp.