Piên đập một cái bép lên cổ chân, xòe bàn tay ra coi, thấy xác con muỗi dính vô lòng bàn tay, hai chân nó vẫn còn cựa.

"Tám con," cô nói. "Mà nè."

"Mười," Khuê nói. "Muội đếm của Piên luôn."

"Khuê đếm muỗi của người khác hả?"

"Muội đếm muỗi của tất cả mọi người trong tầm mắt."

Bờ đê sau nhà bà Tư Nhài mới khô được ba ngày, đất nứt từng đường chân chim, cỏ non lún phún chồi xanh. Ba đứa ngồi xếp bằng thành một vòng, hũ mật ong tràm đặt giữa, miệng hũ mở, nút lá chuối để bên cạnh. Mỗi đứa cầm một cọng sậy, chấm vô mật, đưa lên miệng. Mật chảy dài xuống cọng, vàng sẫm như nắng chiều, thơm mùi hoa tràm, ngọt tới chói lưỡi.

Đằng xa, đồng nước chuyển màu chì. Mấy con cò trắng đáp từng đàn trên ruộng, đứng một chân, như những cái cọc không ai đóng.

"Ngon," Kình nói, ngậm cọng sậy. "Khuê mua ở đâu?"

"Chợ ấp. Bà bán hũ này nói mật tràm năm nay hiếm."

"Bao nhiêu?"

"Muội ghi sổ. Không trình."

"Khuê mua cho mình hả?"

"Muội mua cho mình."

"Khuê giỏi."

"Muội học Piên."

Piên bật cười. Cô chấm thêm một cọng, và nghe tiếng Khuê hít một hơi dài, chậm, như người sắp nhấc thứ gì nặng.

"Muội có một người anh."

Cả vòng im. Cọng sậy trong tay Kình dừng giữa không trung.

"Anh cả," Khuê nói tiếp, mắt nhìn đồng nước. "Hơn muội mười tuổi. Anh thi Hội lần ba thì trượt. Cha gạch tên anh khỏi gia phả bằng mực đỏ."

"Gạch tên?" Piên hỏi, rất khẽ.

"Một nét ngang qua cả ba chữ. Mẹ cấm nhắc. Muội lên mười, đứng ngoài cửa gian thờ, nghe tiếng bút gạch. Nó nhẹ lắm. Nhẹ hơn tiếng muội đập muỗi."

Gió thổi qua bờ đê, đưa mùi mật và mùi đất ẩm. Piên không nói câu an ủi nào. Cô nghĩ tới cách mẹ cô ở núi dạy cô, không bằng lời, bằng giọng hát.

"Anh giờ ở đâu?"

"Muội không biết." Khuê nói bằng giọng đọc sổ. "Sổ nhà muội không ghi người đã gạch."

"Khuê có nhớ mặt anh không?"

"Nhớ. Anh hay xoa đầu muội."

"Vậy là có ghi," Piên nói. "Ghi chỗ này."

Cô đặt tay lên ngực mình. Khuê nhìn cô, môi hé ra, không có tiếng gì.

"Mẹ Piên dặn," Piên nói tiếp, chậm, như hát một câu đã thuộc từ nhỏ. "Ai bị đuổi khỏi nhà thì hát tên người đó lên, cho thần nhớ giùm."

"Hát tên?"

"Hát. Không cần chữ. Thần nghe giọng, thần nhớ."

Khuê im. Hồi lâu, cô gật, rất nhẹ. Cô cúi xuống, và vai cô thả xuống một chút, như vừa bỏ một cái gùi.

Piên khép mắt. Cô hít hơi, và hát một bài Then ngắn không lời, chỉ có giai điệu, thấp, chậm, nốt đầu hạ xuống như bước xuống bậc thềm, nốt giữa uốn, nốt cuối bay lên rồi tan ngoài đồng. Cô hát cho Khuê. Cô hát cho một người anh cô chưa từng gặp.

Khi cô mở mắt, Khuê đang nhìn nền đất, hai tay ôm gối, và trên mu bàn tay có một giọt nước nhỏ, trong, lăn từ cằm xuống.

Không ai nói. Cả ba ngồi nghe tiếng ếch đầu hôm, tiếng muỗi vo ve, tiếng cọng sậy cạ vô thành hũ.

"Tui hát bài má tui hát được không?" Kình hỏi.

"Kình hát đi."

"Tui hát dở lắm."

"Piên không bắt Kình hát hay."

Kình hắng giọng. Nó nhắm mắt, và hát khẽ, giọng miệt dưới đặc sệt, hơi phô.

"Ví dầu cầu ván đóng đinh, cầu tre lắc lẻo gập ghềnh..."

Nó giữ hơi.

Piên mở to mắt.

Nó giữ hơi nửa nhịp, chỉ nửa nhịp, ngay trước chữ khó đi. Rồi mới thả. Khó đi. Rồi nó ngừng. Nó ngân một âm không chữ, kéo dài, bước qua chỗ trống như người băng qua một khúc cầu gãy mất tấm ván, rồi hát tiếp câu sau, tiếng nhỏ dần. Hát xong, nó mở mắt, gãi đầu.

"Hồi nhỏ chắc tui nhớ bậy."

"Kình nhớ đúng," Piên nói.

"Sao Piên biết?"

"Piên nghe."

Nhưng cô nghe thêm một thứ Kình không nghe. Cô đã nghe nó từ nhỏ, từ khi còn ngồi trong lòng mẹ, những đêm núi lạnh. Mẹ cô hát vậy, giữ hơi nửa nhịp trước chỗ muốn thần dừng lại nghe. Ở Giám, người Khoa Đồng gọi cái nửa nhịp đó là nhịp mời. Piên chỉ biết nó qua giọng mẹ, chưa ai dạy cô đó là luật. Câu hát ru miệt dưới bình thường không ai giữ hơi chỗ đó, vì chẳng ai mời gì.

Kình học điệu này từ ai?

Piên nuốt câu hỏi xuống. Cô không hỏi. Cô không nói. Cô chỉ chấm thêm một cọng mật, đưa lên miệng, ngọt tới tê lưỡi.

"Tui viết ra cho khỏi quên," Kình nói.

Nó nhặt một cục than trong đống tro bên bờ đê, lấy tấm ván vụn nằm cạnh, và viết, nét than đen đậm, từng chữ nằm đúng chỗ. Tới chỗ giữa câu, tay nó dừng. Nó chừa một khoảng trống, rộng bằng một chữ, rồi viết tiếp.

"Chỗ này tui không nhớ," nó nói.

"Để Piên chép giùm."

"Piên viết kịp hả?"

"Piên viết chậm lắm. Piên chép bằng cách khác." Cô nhích lại gần. "Kình hát lại."

"Lại?"

"Ba lần."

Kình hát ba lần. Lần đầu Piên nhắm mắt nghe. Lần hai cô gật theo nhịp. Lần ba cô chạm tay lên ngực, đúng chỗ tim đập.

"Piên chép vô đây rồi," cô nói. "Kình quên chỗ nào, Piên hát lại chỗ đó."

Khuê nhìn cô, rồi nhìn Kình, mắt còn đỏ ở mí, nhưng khóe môi nhích lên một chút.

Đêm ấy Piên về nhà chính, nằm cạnh bà Tư Nhài trên bộ ván, nghe bà thở. Nhà tối. Bên ngoài ếch kêu thưa dần. Cô nằm nghiêng, mắt mở.

Bà tưởng cô ngủ. Trong bóng tối, bà ngân một giai điệu không lời, nhỏ, thấp, khàn, đúng điệu ví dầu cầu ván.

Piên không động đậy.

Và trước chỗ khó đi, bà cũng giữ hơi nửa nhịp.