Kình bưng cái nong tre to bằng cái mâm xuống sân, đặt nó lên hai chiếc ghế đẩu, rồi ngồi xổm lật từng lớp rễ khô cho đều mặt, để nắng chạm vô cả mặt trên lẫn mặt dưới.

Nong thuốc của bà Tư Nhài bày ra thành từng cụm. Rễ nâu xoăn như tóc, vỏ cây cuộn tròn như điếu thuốc, mấy nhánh lá khô gãy từng đoạn, và một đống hạt tròn đen bóng lẫn trong những mảnh cỏ vụn. Mùi bốc lên đắng, thơm gỗ, hơi chua ở đuôi mùi, nóng dưới nắng sớm.

"Lật nhẹ," bà nói từ bậc cửa. "Rễ gãy thì thuốc yếu."

"Dạ."

"Đừng lật hai lần một chỗ."

"Dạ, con nhớ."

Piên bưng thêm một rổ hạt đen từ trong nhà ra, đặt xuống đất, ngồi bệt cạnh Kình, và nhón từng hạt bày thành hàng trên tấm lá chuối.

"Kình lật mà như lật bánh tráng."

"Tui lật nhẹ."

"Nhẹ cái gì, nó văng ra ngoài kìa."

"Văng một hạt."

"Một hạt là một thang thuốc ngoại."

"Ngoại đâu có đếm."

"Ngoại đếm hết." Piên nhặt hạt văng, thổi bụi, đặt về chỗ cũ, nhẹ như đặt trứng vô ổ. "Bà đếm bằng mũi, bằng tai, bằng cả cái lưng còng của bà."

Khuê ngồi bên cái ghế đẩu thứ ba, trên đầu gối là cuốn sổ, trước mặt là ba mảnh vỏ cây bà vừa đưa. Ba mảnh giống nhau hết sức, cùng màu xám nâu, cùng sần, cùng dày chừng nửa đốt ngón tay.

"Bà," Khuê nói. "Cháu thấy chúng giống nhau."

"Giống," bà gật. "Nhưng không phải một."

"Làm sao phân biệt?"

"Rọc." Bà chống tay đứng dậy, từ từ, bước tới cạnh Khuê, nhón một mảnh, dùng móng tay cái rạch một đường ngay mép. "Con coi. Lớp trong màu gì?"

"Vàng nhạt."

"Mảnh này?"

"Dạ, vàng nhạt."

"Mảnh kia?" Bà rạch tiếp. "Mảnh này?"

"Đỏ sậm."

"Đó. Hai thứ đó khác thứ, dù vỏ cùng một màu bên ngoài." Bà đưa mảnh thứ ba lên mũi cô. "Ngửi."

Khuê ngửi, nhăn mặt. "Chua."

"Ngửi mảnh đỏ."

Khuê ngửi, nhăn mặt thêm. "Hăng. Như gỗ cháy."

"Ghi."

Khuê mở sổ, nhúng bút, ghi một dòng kín trang. Bà nhìn qua vai cô, nheo mắt.

"Con ghi dài quá."

"Cháu ghi đủ."

"Viết thì quên." Bà vỗ vô bụng cô, nhẹ. "Ngửi thì nhớ. Con ghi bao nhiêu chữ mà quên cái mùi, thì chữ đó vô ích."

"Cháu sẽ nhớ cả hai."

"Nhớ cái mùi trước."

Khuê ngửi lại mảnh vỏ đỏ, lâu hơn, mắt nhắm. Cô mím môi, nhăn mặt, nhưng không quay đi.

Bà trở về bậc cửa, ngồi xuống. Bà không ngồi một chút như mọi lần, mà ngồi lâu, hai tay chống lên đầu gối, lưng còng, thở khẽ như người vừa đi một đoạn đường dài. Kình thấy. Nó đang lật một lớp rễ, tay chậm lại, rồi nó lật tiếp, và không nói gì.

Một lúc sau nó bưng cái nong nhỏ qua đứng cạnh bà.

"Ngoại ơi."

"Hả?"

"Hồi đó má con có phơi thuốc vầy không?"

Bà không trả lời ngay. Một con ong đậu lên mép nong, đi vòng quanh đống hạt đen, rồi bay mất. Mắt bà nhìn theo nó, nhưng thật ra nhìn xa hơn.

"Có," bà nói.

"Má phơi sao?"

"Phơi sai hết."

"Sai sao?"

"Lật một mặt rồi bỏ đi hát." Bà bật cười, tiếng ngắn, khàn, nhưng thật. "Mặt dưới chưa khô, mốc. Ngoại la, nó cười. Rồi nó lật mặt kia, rồi lại bỏ đi hát."

"Má hát bài gì?"

"Đủ thứ."

"Có bài nào má hát nhiều nhất không?"

Bà nhìn nó. Một khoảng im lặng, như nước lặng giữa hai con sóng.

"Thằng nhóc," bà nói, "sắp tới phiên chợ rồi. Giá thuốc năm nay chắc lên."

"Ngoại..."

"Mình phải tính trước. Rễ này bán hai tiền, rễ kia ba tiền. Nếu lên thì ngoại bán nửa, giữ nửa."

"Dạ."

"Con nhớ không?"

"Dạ, con nhớ."

Bà nhai trầu, nhìn ra sân. Kình đứng thêm một lúc, rồi quay lại nong, lật tiếp.

Giữa trưa, bà sai nó vô nhà lau bàn thờ.

"Cuối năm rồi. Bàn thờ phải sạch."

"Dạ, ngoại."

Nó vô nhà chính, lấy cái khăn ướt, trèo lên cái ghế thấp. Bàn thờ nhà bà đơn sơ, một bát hương, hai chân đèn, một bình hoa cúc héo, hai tấm bài vị gỗ sậm, và phía sau lư hương, dán sát vách, một tấm bài vị trắng không chữ. Nó lau bát hương, lau chân đèn, lau bình hoa. Từ nhỏ nó nhìn tấm bài vị đó mà cứ nghĩ là bà thờ ông bà xa nào đó. Nó đưa khăn tới mép tấm bài vị trắng.

"Cái đó để ngoại lau."

Tiếng bà vọng từ ngoài sân, không to, nhưng rõ như chạm vô gáy.

Nó rụt tay, đặt cái khăn xuống mặt bàn thờ. Nó nhìn tấm bài vị một lúc, trắng, sạch, bụi phủ rất mỏng, không có tên.

Cộc đi ngang cửa, bước sát vách như thường. Nó không ngó bàn thờ. Nó cũng không ngó Kình.

"Mày đi đâu?" Kình hỏi.

"Kiếm gì ăn."

"Mới ăn xong."

"Bụng tao khác bụng mày."

Nó đi, đuôi quét một vệt trên nền đất.

Chiều, nắng nghiêng vàng như mật rót, Khuê về từ chợ ấp, hai tay bưng cái hũ sành bé, miệng bịt lá chuối, buộc dây lạt. Cô đứng ở cổng sân, mặt hơi đỏ vì nắng và vì đi nhanh, và khi thấy Kình cô giơ hũ lên.

"Mật ong tràm. Muội mua bằng tiền của muội."

"Khuê mua cho ai?"

Cô mở cuốn sổ chi tiêu ở cổng, ghi một dòng, rồi chìa trang sổ cho nó coi.

"Tối nay ra bờ ăn," cô nói. "Piên nói sẽ hát."

"Khuê chịu ngồi bờ đê hả? Muỗi nó khiêng Khuê đi."

"Muội mang đủ chỗ đốt cho nó chọn."

"Hũ mật đâu đủ cho ba đứa."

"Đủ. Mỗi đứa một cọng sậy."

"Cọng sậy hả."

"Cọng sậy." Cô gật rất chắc. "Piên nói vậy mới đúng cách."