Mũi xuồng cắm phập vô lớp bùn phù sa mới lộ ngay trước bến. Kình đạp sào xuống mà xuồng không nhúc nhích, như bị ai níu đuôi.

"Đẩy nữa đi," Cộc nói. Nó ngồi trên mạn, đuôi vắt, cắn một cọng lá dừa khô. "Đẩy bằng tay, đẩy bằng chân, đẩy bằng cái miệng của mày."

"Miệng tao đẩy được hả?"

"Miệng mày đẩy cái gì cũng được, trừ cái xuồng."

Kình bỏ sào, nhảy xuống. Bùn mịn ngập tới mắt cá, lạnh, trơn, nhầy như mỡ heo nguội, và nó nghe tiếng ồ một cái khi bùn hút chân nó lên. Từ khi nước giật, cả ấp lộ ra một lớp da khác. Bờ rạch phủ bùn đen bóng, nứt thành từng mảng nhỏ dưới nắng, lục bình mắc cạn thối rữa trên hàng rào, mùi phù sa tanh ngai ngái trộn với mùi cá chết và lá mục. Bọn trẻ con đã ra bãi, đạp bùn bì bõm, đứa nào cũng đen từ đầu tới chân như tượng đất.

Nó kéo xuồng bằng hai tay, kéo lên thêm một gang rồi bỏ cuộc, buộc dây vô cọc.

Mái nhà bà Tư Nhài bị gió mùa nước tốc mất mấy tấm, để lộ những cây đòn tay đen bóng như xương sườn. Bà đứng dưới sân, tay chống hông, miệng nhai trầu, mắt ngước lên chỉ từng chỗ hở.

"Chỗ đó, chỗ đó, rồi chỗ kia nữa. Lá thì để chồng, lạt thì ngoại cắt sẵn trong rổ."

"Dạ, ngoại đừng leo."

"Ngoại leo làm gì."

"Dạ, để con."

"Muội lên," Khuê nói.

Cô đứng sát hàng rào, áo xanh rêu xắn tay lên khuỷu, tóc buộc gọn bằng một sợi lạt. Mặt cô nghiêm như sắp vào buổi thi.

"Khuê lên mái làm gì?"

"Muội không muốn làm khách."

"Khuê đâu phải khách."

"Muội ăn cơm nhà, ngủ gian sau tiệm, tiêu tiền nhà. Muội không muốn đứng dưới ngó mà không làm gì."

"Mái này khó lắm Khuê."

"Khó thì muội học."

Bà Tư Nhài nhổ bã trầu vô ống nhổ, ho một tiếng, rồi chối. "Sặc trầu. Cô muốn lên thì lên. Thang kia."

Khuê đi tới cái thang tre dựng vô vách. Cô đặt chân lên nấc đầu, nấc hai, nấc ba. Thang rung. Cô nín thở, ôm chặt hai thanh dọc, leo tiếp. Kình theo sau ở dưới, giữ thang bằng cả hai tay.

Tới nóc, cô với lấy cây đòn tay, ôm.

Rồi cô không buông ra nữa.

"Khuê," Kình gọi.

"Muội ổn."

"Khuê buông tay ra, lấy lá."

"Muội đang... đợi."

"Đợi gì?"

"Đợi mái ngừng nghiêng."

"Mái đâu có nghiêng."

"Muội thấy nghiêng."

Một cái bóng lông xù từ đâu nhảy phốc lên nóc, ngồi chồm hổm ngay cạnh tay Khuê, đuôi vắt, mắt tròn nhìn xuống.

"Cô Khoa Bút," Cộc nói. "Cô ôm cây đòn như ôm sắc trục."

"Ta không ôm đòn. Ta đang kiểm tra độ chắc của nó."

Kình đứng dưới đất, ngửa cổ lên. "Khuê. Khuê nghe Cộc hả?"

"Từ hôm kia." Khuê không nhìn xuống. "Piên chỉ muội cách nghe theo nhịp. Nghe ra rồi thì hết đường giả điếc."

"Thêm một người," Cộc nói, giọng não nề. "Nhà này hết chỗ để nói xấu người ta."

"Kiểm tra bằng cách ôm?"

"Kiểm tra bằng sự tiếp xúc trực tiếp."

"Tiếp xúc trực tiếp hả." Cộc gãi tai, mặt nghiêm trang. "Dân miệt dưới gọi cái đó là sợ té."

"Ta không sợ."

"Cô sợ."

"Ta không sợ. Ngươi là sinh vật lông lá thiếu giáo dục."

"Tao thiếu giáo dục mà tao đứng trên mái không run."

"Ngươi nhẹ."

"Cô nặng."

"Ta không nặng!"

"Cô nặng chữ. Chữ nặng lắm."

Piên từ trong nhà bước ra, ôm rổ lạt, ngước nhìn. Cô bụm miệng cười. Bà Tư Nhài quay mặt đi chỗ khác, vai rung, rồi vờ ho. Kình cắn môi, cố không nhìn lên.

"Khuê," nó nói, "tui dạy Khuê. Chịu không?"

Một khoảng im lặng dài. Rồi tay phải của Khuê nhích ra khỏi cây đòn, một đốt ngón tay, rồi hai.

Kình leo lên, ngồi cạnh. Nó rút một tấm lá dừa nước từ đống Piên chuyền lên, đặt lên đòn tay. "Lá đè lá. Như vảy cá, cái nào đè cái nào, từ dưới lên trên. Để nước chảy xuống chứ đừng chảy vô."

"Vảy cá."

"Từ dưới lên. Buộc lạt từ dưới lên luôn. Khuê buộc nút này."

Khuê cầm sợi lạt, như cầm cây bút, ngón cái tì lên. Cô buộc một nút, chậm, rồi kéo thử. Nút trượt ra.

"Lỏng."

"Siết."

Cô siết. Nút nằm gọn.

"Giỏi," Kình nói.

"Muội học nhanh."

"Học nhanh mà ôm đòn tay."

"Huynh đừng nhắc."

Cô lợp chậm hơn Kình ba lần. Nhưng khi hai đứa nhìn lại hàng lá, chỉ có hàng của cô là thẳng như dây rọi, từng tấm xếp khít, không một khe, như một dòng chữ viết bằng thước kẻ. Bà Tư Nhài đứng dưới nhìn lên một lúc lâu.

"Con Khuê," bà nói. "Hàng đó thẳng đó con."

Khuê quay xuống. Tay cô khựng lại, cây lạt đứt đôi trong tay. Cô nhìn bà, môi hé mở, mắt chớp một cái chậm.

"Dạ, bà."

"Xuống đi, ăn trái cây."

"Dạ. Cháu xuống liền."

Cô xoay người, đặt chân lên thang, nấc đầu, nấc hai. Nấc ba, bùn ẩm từ giày cô trượt lên gỗ. Chân cô lệch.

Cô ngã.

Không phải ngã từ mái, chỉ ngã từ nấc thang thứ ba xuống bãi bùn, rơi nhẹ như một trái chín, nằm sấp trên mặt đất đen bóng, tóc xõa, áo bẩn từ đầu tới chân. Bùn bắn lên tận trán. Không ai nhúc nhích.

Khuê chống tay ngồi dậy, mặt đen kịt, chỉ còn hai tròng mắt trắng. Cô nhìn đôi bàn tay đen, nhìn cái áo xanh rêu giờ thành nâu, nhìn xuống chân. Rồi cô bật cười.

Cô cười trước. Cười to, cười thành tiếng, cười đến nỗi vai run, ngã ngửa ra sau lần nữa, tay chống bùn, chẳng bận tâm. Piên cười theo, bà Tư Nhài cười theo, Cộc trên nóc lăn ra cười, cả đám cười ngả nghiêng như vừa nghe một câu chuyện vui nhất đời.

Từ đầu ngõ, tiếng bước chân nặng đạp bùn. Chị Nghêu bước vô, gùi tre sau lưng đầy củ, tay dính đất đỏ, mặt không biểu cảm nhìn từ đầu tới chân từng người.

"Nước rút rồi," chị nói. "Trồng."