"Ngày thứ nhất, bến Dừa Sẹo," Kình kể, lục từ trí nhớ, còn thầy Đức ngồi đối diện, bút chạy theo từng chữ. "Con đặt miếng trầu ở chân cột cầu. Thầy thấy rồi."

"Tôi thấy. Ghi thế nào?"

"Con nói chuyện với cột cầu."

"Cậu nói gì?"

"Con không nói gì. Con để trầu thôi."

"Cái đó tôi ghi từ hôm đó rồi."

"Vậy sao thầy hỏi lại?"

"Để cậu nghe chính mình kể."

"Nghe kỳ ghê."

"Kể đúng thì nghe kỳ. Kể xạo thì nghe trôi." Thầy Đức không ngẩng đầu. "Vậy ghi là cậu để trầu." Ông viết, gạch, viết lại. "Ngày thứ hai."

"Ngày thứ hai con ngồi ở chợ Tri Tôn, nghe ông Năm Được kể."

"Sau đó?"

"Sau đó xưởng ổng bị đập, con..."

Một tiếng la xé ngang không khí từ phía vàm rạch, cao, non, như tiếng gà con bị đạp. Rồi tiếng nữa, tiếng người lớn, vỡ giọng.

"Thằng Đẹt! Thằng Đẹt rớt xuồng rồi!"

Kình đứng bật dậy, cái ghế đẩu đổ ngửa. Nó chạy. Qua bậc hiên, qua sân, qua dãy lu nước, tới bờ rạch, và nó thấy: một chiếc xuồng con bằng bẹ chuối nằm úp giữa chỗ nước xoáy ngoài vàm, chìm một nửa, đám bông điên điển vàng trôi tản ra khắp mặt nước như trứng vỡ.

Một cái đầu nhỏ chới với bên cạnh. Một cánh tay quơ lên, rồi chìm.

Kình không nghĩ. Nó đạp giày, nhảy.

Nước nổi chảy mạnh hơn nó tưởng. Mới sải ba tay là bị cuốn nghiêng, nó đạp, nó quạt, nó ngoi, mà cái đầu nhỏ cứ trôi xa, về phía vàm, nơi dòng rạch đổ ra sông lớn và nước quay vòng như cái mâm. Nó bơi nữa. Nước vô miệng, vô mũi. Nó không tới.

Thằng Đẹt ngoi lên lần nữa, mắt trợn, miệng há. Nó ngó thấy Kình, không kêu được tiếng nào.

Kình đạp cho tới hết hơi. Hai chân nó nặng như buộc đá, bờ lùi xa, tiếng ông Sáu Lợi gào dưới kia nghe như vọng qua một lớp chăn. Nó biết mình sẽ không tới.

"Ông Vàm ơi," nó nói.

Nó nói như nói với người, như nói với ông Sáu Lợi, với bà Năm làm nón, giọng bình thường, ngay trên mặt nước, miệng sặc nửa câu. "Thằng nhỏ nhẹ hều, ông đẩy giùm nó vô gốc bần đó nghen."

Không sắc, không ấn, không khấn.

Chỗ nước xoáy phẳng lại trong một hơi thở.

Không có tiếng động, không có gió, không có gì. Cái vòng xoáy đang quay vừa nãy dừng như bị ai đặt tay lên. Thằng Đẹt trôi chậm, chậm tới mức Kình thấy rõ từng sợi tóc nó tòe ra trong nước, trôi về phía một gốc bần to nằm ở mé vàm, rễ thò xuống như bàn tay xương. Nó đưa tay ra. Nó ôm được một cái rễ.

Kình tới nơi, nắm áo nó, kéo vô bờ. Hai đứa bò lên bãi bùn, ướt tới tận xương, thở ra từng hơi như người vừa chạy qua hết cánh đồng.

Trên bờ, thầy Đức đứng thẳng như cái cọc, cây bút còn trong tay, một giọt mực đen rơi xuống tờ giấy trải trên cánh tay kia, loang ra từng cánh. Ông không nhúc nhích.

Ông Sáu Lợi chạy tới, đạp lên hòn gạch, trượt, đứng dậy, chạy tiếp. Râu ông run, mặt đỏ tía, và ông ôm thằng Đẹt bằng cả hai cánh tay, nước từ người thằng nhỏ chảy ướt tạp dề ông.

"Thằng chó này!" Ông gào. "Tao dặn bao nhiêu lần, nước nổi không đi một mình! Tao dặn mày bao nhiêu lần!"

"Dạ, ông nội."

"Tao đánh chết mày!"

"Dạ."

"Mày còn thở không?"

"Dạ, thở."

"Thở hả. Thở." Ông Sáu Lợi ôm nó chặt hơn, tiếng ông vỡ ra, khóc nức, vừa khóc vừa chửi, chửi một tràng không đầu không đuôi, rồi lại ôm. Thằng Đẹt vùi mặt vô vai ông, run bần bật như con cá vừa ra khỏi nước.

Kình ngồi bệt trên bờ bùn, nước nhỏ từ tóc xuống cằm. Nó thở dài, quẹt mặt bằng tay áo ướt.

Ông Sáu Lợi ngẩng lên khỏi vai thằng cháu. Mắt ông đỏ, nước mũi lấm tấm trên râu.

"Mày." Ông nghẹn. "Mày nhảy."

"Dạ."

"Mày biết bơi không?"

"Biết chút."

"Chút mà nhảy." Ông hít mũi. "Cái này tao không gạch được."

"Dạ, ông đừng gạch."

"Tao ghi cột nào, tao còn đang nghĩ." Ông ôm thằng Đẹt chặt hơn. "Mày đừng cãi tao."

Bóng thầy Đức phủ lên nó. Ông cúi xuống, nhìn thẳng vô mắt nó, và giọng ông ôn tồn như mọi khi.

"Cậu vừa gọi ai?"

"Con đâu có gọi."

"Cậu nói với ai?"

"Con nói chuyện." Kình gãi đầu, thấy tay mình vẫn còn run. "Thằng nhỏ sắp chìm, con nói nhờ ổng đẩy giùm."

"Ổng là ai?"

"Ông Vàm. Ai ở đây cũng kêu vậy. Con không biết ổng mặt mũi sao."

"Cậu có đọc sớ không?"

"Dạ không."

"Cậu có dùng sắc, có dùng ấn?"

"Dạ không."

"Cậu có khấn?"

"Dạ, con có nói chuyện thôi."

Thầy Đức nhìn nó rất lâu. Hai ngón tay trái của ông nằm yên bên hông, không gõ. Ông đứng thẳng dậy, gập tờ giấy dính mực lại, vứt xuống đất, rồi mở một tờ giấy mới từ trong sổ. Bút chạm giấy, chạy một dòng đầu, thật chậm, thật ngay.

Phía sau lưng ông, thằng Đẹt ngẩng đầu khỏi vai ông nội. Mặt nó tái xanh, môi tím, tóc nhỏ nước. Nó giơ một ngón tay run run chỉ ra phía vàm.

"Có ông già đội nón lá," nó nói, giọng khàn như vừa nuốt cát. "Đứng dưới nước. Đẩy lưng con."

Cả bờ im lặng. Ông Sáu Lợi nhìn ra vàm, nơi mặt nước đã trở lại xoáy nhẹ như chưa có chuyện gì. "Ông bà nói đứa nào chìm rồi nổi lại thì mắt nó mở thêm một lớp," ông lẩm bẩm, giọng còn run. Kình nhìn theo, không thấy ai.

Thầy Đức không hỏi thêm. Bút ông dừng một nhịp, rồi chạy tiếp, và dòng chữ thằng Đẹt vừa nói được ghi nguyên văn xuống giấy.