Gói đường thốt nốt thứ chín bung ra trên quầy, lá chuối xòe như cánh bướm gãy, những cục đường nâu lăn lóc xuống nền đất.

Khuê đứng nhìn chúng lăn, không nhặt. Cô đã gói một gói bằng ba lớp lá, gói hai gói bằng bốn lớp, gói chín gói bằng một sợi lạt quấn tám vòng, và gói nào cũng bung, như thể đường nghe được cô tính toán và quyết ý chống lại.

"Cô buộc chặt quá," ông Sáu Lợi nói từ sau quầy, không ngẩng lên khỏi bàn tính. "Lá chuối nó thở. Buộc chặt nó nghẹt, nó rách."

"Muội đã quấn đúng theo cách ông chỉ."

"Tao chỉ quấn ba vòng. Cô quấn tám."

"Quấn nhiều thì chắc hơn."

"Quấn nhiều thì phí lạt." Ông gõ lách cách một chuỗi hạt. "Học chữ chín đời mà chưa học chữ vừa."

Khuê cúi nhặt từng cục đường, thổi bụi, đặt lên lá mới. Cô tính tiền bằng bàn tính nhanh hơn cả ông, ngón tay gạt hạt như gạt chữ. Chỉ cái gói là dở.

Một bà khách đứng chờ từ nãy, nón lá đội lệch, mua ba cục đường. Khuê gói xong, nhận tiền, tính xong, thối lại. Bà khách đếm mấy đồng lẻ trong lòng bàn tay, nhìn cô, rồi nhìn đi chỗ khác.

"Bớt chút đi cô."

"Dạ, bớt bao nhiêu?"

"Bớt chút xíu."

Khuê tính, trừ một phần mười, rồi trừ thêm một phần mười cho cái chữ chút xíu. Cô đếm ra mấy đồng, đẩy lại cho bà khách. Bà khách nhìn ông Sáu Lợi, nhận lấy, và đi nhanh như sợ cô đổi ý.

"Cô thối dư hai đồng," ông Sáu Lợi nói.

"Muội tính theo lời khách."

"Khách nói bớt chút, cô tưởng phải bớt hết."

"Chút là bao nhiêu, ông không dạy muội."

"Chút là chút." Ông Sáu Lợi nhe răng cười. "Cô học chữ chín đời, chưa học chữ bớt."

Khuê không cãi. Cô mở cuốn sổ chi tiêu để dưới quầy, cuốn bìa vải, dây buộc một vòng, và ghi một dòng cột trái, cột phải. Thối dư hai đồng. Trình mẹ.

"Cô ghi cái đó hả?" Ông Sáu Lợi nghiêng đầu nhìn.

"Muội ghi mọi khoản."

"Ghi hai đồng cho mẹ?"

"Mẹ muội đọc sổ muội mỗi tháng."

"Thôi thì ghi." Ông chép miệng. "Hai đồng đó tao trừ vô tiền trọ. Cô trả công, đâu phải trả bằng sổ."

Có tiếng mái chèo dưới bến. Khuê ngẩng lên, nhìn ra cửa, thấy cái xuồng thư của chú Tám đã cập cầu ván, cờ nhỏ cắm đuôi, túi thư căng trên vai ông. Cô đặt cây bút xuống, đi ra bến, và đứng ở bậc thứ ba.

"Cô hai," chú Tám nói, lục túi, "lá này có dấu riêng."

Ông trao cô một phong thư dày, giấy dó trắng, sáp niêm đỏ đóng dấu nhỏ hình con rùa nằm co, dấu họ Vũ. Khuê nhận bằng hai tay.

"Chú có thấy ai gửi không?"

"Người chở ghe công văn đưa. Tui không biết mặt."

"Dạ. Cảm ơn chú."

"Cô nói cảm ơn mà mặt không cảm ơn." Chú Tám nhìn cô một cái, rồi quay đi, giả vờ chỉnh dây xuồng. "Thư nhà thì mừng, sao cô mím môi?"

"Muội mím môi theo thói quen."

"Thói quen xấu. Tui đi nghen."

Khuê không đáp. Cô cầm lá thư vô gian sau tiệm, nơi tấm phên chia đôi, ngồi xuống chõng, và dùng cây dao nhỏ gỡ sáp, từng nhịp, giữ cho con rùa còn nguyên hình.

Chữ cha, nét thẳng, mực thơm. Cô đọc.

Nửa đầu trang giấy hỏi han: ăn ngủ có đủ không, nước miệt dưới có hại phổi không. Cha viết đều như mọi lần.

Nửa sau trang giấy báo một việc.

Giám đã quyết gọi người ấy ra Thăng Long hỏi chuyện. Lệnh chính gửi thầy tuần vùng theo ghe công văn, sau một ngày nữa sẽ tới. Con liệu lời mà khuyên nó ra đi cho êm. Đừng để ai phải bắt.

Cô đọc lại hai lần.

Rồi cô đọc lại bằng cách khác, bằng mắt Khoa Bút, mắt đã được luyện chín năm để thấy chỗ giấy nói dối. Cô không đọc nghĩa. Cô đọc khoảng cách giữa các chữ, độ ép của ngòi bút, chỗ mực đậm hơn mực nhạt. Chữ cha hôm nay hơi cứng ở nét sổ. Câu nào cũng có đủ chủ vị, đủ lễ độ, đúng như thư cha thường viết.

Chỉ thiếu một câu.

Mười năm nay, thư nào của cha cũng khép bằng ba chữ đó, như đóng dấu. Hôm nay cuối thư chỉ có chữ ký.

Cô đọc tới dòng thứ sáu và dừng. Giấy ở dòng này mỏng hơn chỗ khác, mỏng bằng độ cạo của một lưỡi dao thật sắc, thật nhẹ. Khoảng trống rộng đúng hai chữ, được cha viết đè lên một chữ khác cho khít nhịp câu, mà vẫn còn một vệt nhạt. Cô nghiêng thư hứng ánh sáng. Không đọc ra. Nhưng cô biết chỗ này từng có hai chữ, và cha đã cạo chúng.

Cô ngồi yên.

Hai chữ, dòng thứ sáu, cha cạo đi, rồi viết thêm một câu bảo cô khuyên một người ra đi cho êm.

Cha đang bị ép. Cô hiểu điều đó từ đầu tới cuối như hiểu một đề toán đã biết đáp án. Cha đang ép cô, bằng chính lá thư này.

Khuê không rơi nước mắt. Cô không có thói quen đó.

Tiếng ông Sáu Lợi vọng vô từ trước tiệm.

"Cô Khuê! Khách mua đường!"

"Dạ, muội ra."

Ông Sáu Lợi đã thò đầu qua tấm phên, râu ria lòa xòa. "Thư nhà hả cô?"

"Dạ."

"Tin dữ?"

"Tin thường."

"Mặt cô nói tin dữ."

"Mặt muội không nói gì."

"Mặt cô viết rõ như sổ tao. Ba chục năm tao coi mặt người, cô giấu không nổi tao đâu."

"Vậy ông đọc sai."

"Tao đọc sai thì cô ghi vô sổ, cột ông Sáu sai." Ông gãi cằm. "Mà thôi. Ra gói đường đi. Tay có việc thì đầu bớt nghĩ."

"Dạ, muội ra liền."

"Với lấy cục kẹo gừng trong hũ đi. Cho tỉnh đầu."

"Muội không ăn kẹo."

"Cô ăn một cục, tao ghi sổ cô, cột nợ."

"Vậy muội ăn. Muội cũng ghi cột nợ."

"Ghi đi, chữ cô đẹp hơn chữ tao."

Ông rụt đầu đi. Cô gấp thư làm ba theo nếp cũ, lau sạch bụi sáp trên mép, và mở cuốn sổ chi tiêu. Cô kẹp lá thư vô giữa hai trang, ngay dưới dòng Thối dư hai đồng. Trình mẹ. rồi khép sổ lại.

Cô cầm sợi dây vải. Một vòng, như thường lệ. Cô nhìn nó. Rồi cô quấn thêm, hai vòng, ba vòng, kéo chặt cho tới khi dây hằn vô bìa vải, chặt như cô đã quấn cái gói đường thứ chín.