Hai tiền một thang, hai tiền một thang, hai tiền một thang, Piên nhẩm trong đầu khi sắp bó lá phơi thành ba hàng ngay ngắn trên mẹt, bó dài một hàng, bó ngắn một hàng, bó buộc dây đỏ một hàng.

Ngồi sau sạp thuốc một mình, Piên thấy cái chợ lớn hơn lúc có bà Tư. Tiếng rao dội vào tai cô rõ hơn, mùi cá khô, mùi mía, mùi khói than, từng lớp xếp chồng lên nhau. Bà đi lấy thêm lá ở chỗ chị Nghêu, dặn "ngồi coi, đừng bán cái gì mà không biết". Piên gật. Cô biết. Cô chỉ nhớ tên có mười hai vị, mà mỗi vị cô nhớ bằng một nốt nhạc.

Ông bán mía sạp bên cạnh chồm qua, tay còn cầm cây dao chặt.

"Cô nhỏ, thuốc ho bán sao?"

"Hai tiền một thang."

"Hai tiền? Cô nói giỡn."

"Bà Tư nói vậy."

"Bà Tư nói vậy là bà Tư. Cô nói hạ chút đi."

"Piên không được hạ."

"Sao không?"

"Vì Piên mới tập bán. Tập mà hạ là tập sai."

Ông bán mía cười ha hả, vỗ đùi, xách cây mía quay về sạp mình. "Con nhỏ này cứng giống bà Tư."

Piên mím môi. Cô không biết đó là lời khen hay chê, nhưng cô giữ nguyên cái lưng thẳng.

Một bà cụ đứng trước sạp từ lúc nào, cô không nghe tiếng chân.

Bà nhỏ người, lưng hơi còng, áo bà ba sẫm màu giản dị, khăn rằn quấn ngang đầu. Tay bà xách giỏ tre, trong giỏ có mấy quả trứng vịt xếp trên lớp rơm. Bà nhìn mẹt thuốc, nhìn Piên, rồi mở miệng.

"Con... cho bà hỏi thuốc."

Tiếng Kinh của bà chậm, thật chậm, từng chữ đặt xuống như đặt trứng. Có chữ bà dừng lại, chọn, rồi mới nói tiếp.

"Dạ, bà bệnh gì?"

"Bà không bệnh. Cháu bà." Bà đưa tay chỉ xuống thấp, ngang đầu gối. "Nó nhỏ. Ho. Ho ban đêm."

"Ho lâu chưa bà?"

"Ba đêm."

"Có sốt không?"

"Không sốt. Chỉ ho." Bà ngừng, chọn chữ. "Ho khan. Nó ngủ không được."

Piên nghe cái cách bà chọn chữ, và thấy trong ngực mình có cái gì chuyển động nhè nhẹ, như một nhịp lỡ. Hồi mới xuống Giám, cô cũng nói vậy. Mỗi câu cô phải đi qua ba lần trong đầu: nói bằng tiếng Tày, đổi qua tiếng Kinh, rồi mới ra miệng. Cô đã quên mất nó từ khi nào. Giờ nó trở lại, trong cổ họng người khác.

"Dạ, có thuốc. Hai tiền một thang."

Bà cụ gật. Bà thò tay vô túi áo, móc ra một đồng tiền, nhìn nó rất lâu, rồi đặt lên mẹt.

"Một tiền."

"Dạ?"

"Bà có một tiền. Chỉ có một." Bà chỉ vô giỏ. "Và trứng. Trứng bà nuôi."

Piên nhìn đồng tiền trên mẹt, nhìn giỏ trứng. Cô nhớ chị Nghêu. Nhớ cái lệ của chị mà Kình kể: người bệnh nghèo hơn thì trả bằng trứng vịt.

Cô nhớ cả cái bà Tư dặn. Đừng bán cái gì mà không biết.

Cô biết.

"Một tiền với hai trứng," Piên nói, giọng chắc hơn cô nghĩ. "Cháu bán bà một thang."

"Hai quả?"

"Hai quả. Bà để ăn cũng được, mà đưa cháu cũng được."

"Bà đưa. Thuốc quý."

"Dạ, cháu nhận."

"Thuốc này, bà nấu sao?"

"Dạ..." Piên cắn môi. "Cháu chỉ bán. Cách nấu, bà Tư dặn mỗi người mỗi khác."

"Bà biết nấu. Bà hỏi con có đúng thuốc không thôi."

"Đúng, thưa bà. Cháu bó từ lúc sáng."

"Con bó giỏi."

"Cháu bó dở. Tại bà không biết nên khen."

Bà cụ cười, một tiếng rất ngắn, hiền.

Bà cụ cúi xuống chọn trứng, lựa từng quả, cầm lên soi qua nắng như soi đèn. Bà đặt hai quả lên mẹt, thật nhẹ, rồi nhận gói thuốc Piên bọc bằng lá, buộc bằng lạt. Tay bà run, nhưng không rơi.

Phía sau lưng cô, tiếng Kình vang lên. Nó đi ngang, vai gánh cái thúng không, ngó vô sạp.

"Piên, bán gì vậy?"

"Một thang. Một tiền, hai trứng."

"Một tiền?" Kình dừng. "Thấp hơn giá."

"Piên biết."

"Ngoại không nói gì hả?"

"Ngoại chưa về."

Kình ngó bà cụ, rồi ngó đồng tiền, rồi ngó Piên. Nó gãi cổ.

"Ngoại cũng làm vậy hoài à nghen," nó nói, rồi gánh thúng đi tiếp, không ngoái lại.

Piên thở ra. Cô không biết mình đã nín thở từ lúc nào.

Bà cụ vẫn đứng đó, tay ôm gói thuốc trước ngực, không đi. Bà nhìn Piên, đôi mắt nhỏ, sâu, nước da sẫm nắng.

"Con," bà hỏi. "Con người đâu?"

"Dạ?"

"Con không phải người dưới này."

"Dạ, cháu người ở núi." Piên ngập ngừng. "Xa lắm. Phía bắc. Đi ghe, đi chân, hai tháng."

"Xa."

"Dạ, xa."

Bà cụ gật. Bà gật chậm, như hiểu cái xa đó, không phải xa trên đường mà xa trong người. Không nói gì thêm một lúc. Rồi bà đưa tay lên, chạm nhẹ vô cánh tay Piên, rất khẽ.

"Con ăn nhiều. Con gầy quá."

"Dạ, cháu ăn."

"Ăn cho có sức."

"Dạ."

"Mẹ con ở xa. Con ăn là mẹ con yên lòng."

Piên mở miệng định đáp, và cổ họng cô nghẹn lại. Mắt cô cay xè, cay như bị khói. Cô không biết vì sao. Chẳng có chuyện gì buồn. Bà cụ chỉ nói một câu nhỏ như người ta nói với đứa cháu.

"Dạ," cô nói, rất khẽ. "Cháu cảm ơn bà."

Bà cụ cúi đầu chào, xách giỏ, đi chậm giữa các sạp, lưng còng trong ánh sáng sớm. Piên đứng dậy, bước ra sau sạp, rửa tay trong thùng nước dùng để rửa lá. Nước mát chạm vô kẽ ngón. Cô rửa lâu hơn cần thiết, nhìn mặt nước rung rinh phản chiếu cái khăn chầu của mình.

Cô nhớ mẹ. Cô không nói ra, không ai nghe, nhưng cô nhớ, bằng hơi thở, bằng nhịp, bằng một câu hát chưa kịp bật ra.

Khi cô quay lại sạp, bà Tư Nhài đã về, đặt gùi xuống đất, đứng nhìn cái mẹt thuốc. Bà không nói gì. Mắt bà dừng trên hai quả trứng vịt nằm cạnh đồng tiền, rồi dừng trên Piên.

Piên nín thở. "Bà, cháu bán dưới giá. Cháu..."

Bà không hỏi. Bà cúi xuống, lấy một quả trứng, mở túi áo Piên, bỏ vô.

"Cái này của con."