Kình chưa kịp bước qua ngạch cửa tiệm thì cuốn sổ đã bay tới, đập vô ngực nó đánh bộp.

"Mày biết chữ rồi thì chép lại giùm tao." Ông Sáu Lợi đứng sau quầy, hai tay chống hông, răng ám khói thuốc nhe ra. "Sổ cũ chuột gặm. Sổ mới tao viết tay run, mày viết đi."

"Dạ, con tới trả cây bút..."

"Bút gì? Trả sau. Chép cái đã."

Kình ôm cuốn sổ, kéo cái ghế đẩu ngồi bên quầy. Cuốn sổ nợ cả ấp Vàm Tre dày hơn cuốn sổ bìa đen quen thuộc, giấy ngả vàng, góc nát bấy. Nó lật trang đầu. Không có một chữ nào. Chỉ có hình.

Một con cá vẽ bằng ba nét, đuôi xòe. Cái nón lá úp xuống. Con vịt có hai chân. Cái cuốc, cái nồi, bó rau. Mỗi hình đi kèm vài vạch ngắn dọc theo mép giấy.

"Ông, cái này là..."

"Con cá là nhà ông Tám bán cá. Cái nón là nhà bà Năm làm nón. Con vịt là nhà Tư Rỡ có đàn vịt. Mày đọc, tao nói." Ông Sáu chỉ vô trang giấy. "Mấy vạch này là số quan. Cái nào gạch ngang là trả rồi."

"Dạ, con thấy."

"Chép theo, mà chép bằng chữ. Chữ mày xấu, nhưng tao đọc được."

"Chữ con đâu xấu."

"Ông bảo xấu mà ông đọc được, vậy là con viết tốt."

Ông Sáu khịt mũi, nhưng không cãi. Kình mài mực, nhúng bút, bắt đầu chép từng dòng. Con cá thành Nhà ông Tám bán cá, hai quan. Cái nón thành Nhà bà Năm làm nón, một quan rưỡi. Tới con vịt có hai chân, nó nhìn lại.

"Ông, con vịt này vẽ có hai chân, vạch ngay dưới là nửa vạch. Nửa vạch là gì?"

"Nửa con vịt."

"Dạ?"

"Nhà đó nợ nửa con vịt. Bữa trước nó giết vịt, tao đòi, nó cắt cho tao một nửa. Mà tao chưa lấy nửa kia."

"Nửa kia là nửa nào?"

"Nửa còn lại ở trong cái bụng nó."

Kình cắn môi, cúi xuống chép: Nhà Tư Rỡ nợ nửa con vịt. Nó nhìn ông Sáu, ông Sáu nhìn đi chỗ khác.

"Còn nhà con," nó nói, lật tới trang có cái nón nhỏ úp ngược, "con thấy hình cái đòn gánh. Chép thế nào?"

"Không chép."

"Ông, nợ còn ghi hình mà."

"Gạch rồi." Ông Sáu quát một tiếng, chân bước về phía kệ muối. "Đừng đòi tao nữa. Gạch là gạch."

Gian sau tiệm có tiếng chõng cọt kẹt. Tấm phên đan dịch ra, và Khuê bước ra, tóc búi gọn, áo vải nâu đã giặt sạch, mặt chưa nguôi. Cô không nhìn Kình. Cô đi thẳng tới quầy, đặt hai tay lên mép, nhìn vô trang sổ đang chép.

Kình đưa cho cô cây quản bút.

"Của Khuê."

"Cảm ơn huynh."

Giọng cô đều và phẳng, phẳng như mặt nước lặng. Cô cầm cây bút, đặt lên mép nghiên, và nhìn trang chép của nó thêm một lát.

"Chỗ này sai."

"Sai chỗ nào?"

"Huynh viết 'hai quan' trước 'nhà ông Tám'. Thể thức phải để tên chủ nợ trước, số tiền sau."

"Ổng có tên chủ nợ đâu. Ổng có cái hình."

"Vậy huynh viết tên ổng là ông Tám bán cá. Rồi mới tới số."

"Tui viết vậy rồi mà."

"Huynh viết thứ tự ngược."

Kình đọc lại dòng chữ, đúng là ngược thật. Nó gạch, chép lại. Khuê đứng cạnh, ngón tay chỉ từng dòng, nhẹ như đang đặt hạt gạo lên tờ giấy.

"Dòng này huynh quên chấm hết câu."

"Chấm hết làm gì? Hết dòng là hết."

"Thể thức cần dấu. Người đọc phải biết huynh dừng ở đâu."

"Dừng thì ai cũng thấy hết chữ."

"Có người đọc không thấy."

"Ai?"

"Người đọc sổ nợ này sau huynh."

"Vậy là ông Sáu?"

"Hoặc người nhà ông."

Kình chấm hết câu. Rồi nó chép thêm nửa con vịt theo đúng thể thức, và Khuê, đứng cạnh, bỗng quay mặt đi, vai cô giật một cái. Cô hắng giọng, đứng thẳng lại.

"Khuê cười hả?"

"Muội không cười."

"Vai Khuê giật."

"Muội ho."

"Ho kiểu gì mà giật vai?"

"Kiểu của người ăn nhầm mắm."

Hai đứa làm việc chung, không nhìn nhau. Tiếng bút sột soạt, tiếng ông Sáu lẩm bẩm đếm hũ muối ngoài kệ, ai cũng giả bộ không nghe thấy cái im lặng giữa hai đứa. Kình chép hết trang này, lật trang kia. Khuê chỉnh hết dòng này, chỉnh dòng nọ.

Chép tới trang thứ năm thì ông Sáu bước lại quầy, rót chén nước, thở ra một hơi.

"Chuyện chợ hồi sáng, tao nghe rồi."

"Chuyện nào ông?"

"Chuyện giấy đỏ." Ông uống nước. "Người ta đồn ở mấy ấp xa có giấy đỏ dán ở cổng nhà giàu. Ai thấy cũng sợ. Mà ai cũng muốn coi."

"Muốn coi giấy?"

"Muốn coi nhà giàu bị dán giấy." Ông lau miệng. "Dân mình hay vậy."

Ở góc tiệm, thầy Đức ngồi trên cái ghế thấp, chén trà trong tay, sổ đặt trên đầu gối. Ông nghe từ nãy tới giờ, không nói gì. Giờ ông đặt chén trà xuống, nhấc bút, ghi một dòng.

Khuê liếc thầy Đức, rồi liếc Kình. Cô không nói gì, nhưng bàn tay cô ngừng lại một chút trên trang giấy.

Chép xong, Kình đứng dậy, vươn vai, cầm cuốn sổ trả cho ông Sáu. Ông lật lướt qua, gật đầu một cái rất nhỏ.

Kình bước ra cửa. Ông Sáu gọi giật lại. Trong tay ông là một gói lá chuối nhỏ buộc dây, nặng nặng.

"Đường thốt nốt," ông nói. "Đưa con nhỏ quan."

"Khuê hả ông?"

"Chớ còn ai. Nó ăn không quen đồ ở đây, mặt nó coi bộ đói." Ông phẩy tay, không nhìn. "Mày nói tao cho, đừng nói tao thương."

"Dạ."

"Mà mai mùng năm. Nhớ gánh sạp cho bà Tư."

"Dạ, con nhớ."

"Nhớ gánh luôn cái thúng bên trái, nặng hơn."

"Dạ, thúng bên trái."

"Còn gói đường thì đừng bóc ra ngửi."

"Con có ngửi đâu."

"Mày ngửi rồi, tao thấy mũi mày động."