Ông Cả Khương đặt cuốn sổ bìa sờn xuống bàn gỗ, nhẹ tay như đặt đứa nhỏ ngủ, rồi lật tới trang có chữ tiền cầu.

Nhà việc ấp Dừa Sẹo chỉ có một gian ngoài, cái bàn gỗ, hai cái ghế, một cái ché nước. Dân ấp đứng chật cửa, người sau kiễng chân nhìn qua vai người trước. Thầy Đức ngồi đối diện ông Cả, hai bàn tay đặt trên đùi, sổ tuần vùng gập sẵn bên cạnh. Kình đứng sau thầy, cạnh Khuê, nghe tiếng thở của cả gian nhà.

"Ai thu tiền cầu?" thầy Đức hỏi, giọng như đọc tên trong sổ.

"Tui."

"Ba đồng một lượt ghe, đúng không?"

"Đúng. Từ hồi cầu mới lót ván."

"Ai không đóng?"

"Nhiều nhà. Nhà Hai Lượm không đóng ba tháng nay."

"Nợ mấy lượt?"

"Ba chục." Ông Cả liếc cuốn sổ. "Chín chục đồng."

"Ông có cự cãi với Hai Lượm không?"

Ông Cả không đáp ngay. Cái ché nước trên bàn có con ruồi bò quanh miệng. Ông nhìn nó, rồi nhìn thầy Đức.

"Có. Giữa chợ, bữa nọ. Tui nói không đóng thì đừng đi cầu."

"Ông nói vậy là có ý gì?"

"Ý gì đâu. Tui nói cho nó biết tui thu tiền ấp chứ đâu phải tui thu cho tui." Giọng ông lớn dần. "Thưa thầy, tờ giấy đỏ trên cột cầu, tui không biết chữ nào trong đó. Tui mà viết được chữ đó thì tui đâu ngồi đây thu ba đồng."

Hai ngón tay thầy Đức nằm yên trên đùi.

Kình nhìn hai ngón tay đó. Không gõ. Nó nhớ những lần nó thấy hai ngón tay ấy gõ: trên xuồng, ngoài hiên nhà bà, ở tiệm ông Sáu lúc Khuê nói tiện đường, ngoài sân sáng nay lúc chính nó nói đi coi cho biết thôi. Nó chưa gọi được thành lời, chỉ thấy hai ngón tay ấy nằm im thì ông Cả đang nói một chuyện khác với những lần kia.

"Ông có gần nhà Hai Lượm đêm đó không?"

"Tui ở nhà. Vợ tui làm chứng."

"Ông ngủ lúc nào?"

"Giờ hợi."

"Nghe tiếng gì không?"

"Tiếng ếch."

Thầy Đức ghi một dòng. Ông Cả nhìn cây bút, rồi nhìn Kình, mặt đỏ gay.

Ngoài cửa có tiếng xì xào, bắt đầu từ cuối đám đông, tràn lên đầu. Một bà nói nhỏ nhưng đủ rõ.

"Bên chợ Tri Tôn năm ngoái, ai cũng thấy thằng nhỏ cháu bà Tư Nhài nói chuyện với vong như nói chuyện với người."

"Giờ nó về thì ấp này chết người."

"Ông trời ơi."

Một ông đứng sát cửa nhất, áo vá, tay cầm cái nón, nói thẳng, mắt nhìn vô mặt Kình.

"Không có giấy mà sai được thần, thì cần chi giấy?"

Cả gian nhà im.

Kình đứng im. Nó nghe cái nhịp tim đập trong cổ, nghe tiếng ruồi bò trên ché nước. Nó cắn móng tay cái, rồi nhớ ra có người đang nhìn, giấu tay ra sau lưng. Nó không cãi. Cãi gì được. Bà ngoại dạy, nước lên thì để nước lên.

"Huynh đứng thẳng lưng lên," Khuê nói khẽ, sát tai nó.

"Tui đứng thẳng rồi."

"Huynh đang đứng như người sắp bị gọi tên."

"Vậy Khuê đứng giùm tui."

"Muội không thể đứng thay huynh. Muội chỉ đứng cạnh."

Rồi cô bước lên nửa bước, định nói. Thầy Đức giơ tay, không quay đầu lại.

"Dân ấp nói ra điều nghe được thì tôi ghi. Điều đoán thì tôi để đó." Ông đóng sổ. "Ai có chuyện gì thấy tận mắt thì ngày mai tới tìm tôi. Hôm nay xong."

Người ta tản dần, chân kéo lê trên nền đất. Cái ông áo vá còn đứng thêm một chút, ngó Kình, rồi quay đi.

"Cậu Kình."

Một người đàn bà đứng ở cửa gian sau. Bà hồi nãy ở hiên nhà Hai Lượm, đưa nước cho khách. Bà cúi đầu thật thấp.

"Chị Hai Lượm nhờ cậu qua một chút. Chị nghe nói cậu biết chữ."

Nhà Hai Lượm bớt khói nhang hơn lúc nãy. Người liệm đã đi, giờ chỉ còn cái bàn thờ tạm, chị Hai Lượm ngồi cạnh, bàn tay chị vuốt đều lên đầu đứa con gái, vuốt tới vuốt lui như đang ủi một tấm vải.

Kình ngồi xuống cái ghế đẩu thấp, đặt giấy lên đầu gối. Chị không ngẩng đầu.

"Cậu viết cho tui một tờ đơn."

"Dạ, chị muốn viết gì?"

"Trình hương chức xét việc chồng tui chết."

"Dạ."

"Cậu ghi họ tên tui trước."

"Chị tên gì?"

"Chị Hai Lượm. Ghi vậy đi." Giọng chị bình thường, hơi khàn. "Dưới này người ta gọi tui bằng tên chồng."

Kình ghi. Nó viết theo thể thức thầy Đức dạy: xưng hô chỗ đầu, tên người trình, nơi ở, rồi nội dung. Chị đọc từng câu, chậm, nghe như đọc kinh.

"Chồng tui đi ghe chở lúa. Tới giữa cầu thì ghe chìm. Chồng tui không lên."

"Dạ."

"Ghi là chồng tui giỏi nước. Hổng lẽ giỏi nước mà chết đuối."

"Dạ, con ghi."

"Rồi ghi, kẻ làm cho chồng tui chết là."

Cây bút của Kình dừng.

Chị không nói tiếp. Đứa con gái trên đùi cựa quậy, ú ớ một tiếng. Chị vuốt tóc nó, vuốt tới vuốt lui.

"Chị, chỗ này..."

"Để trống."

"Dạ?"

"Chừng nào biết thì điền."

Kình nhìn khoảng trắng trên giấy, đầu bút còn ẩm. Nó muốn nói gì đó, một câu dài, một câu ấm. Nó chỉ nói được một câu ngắn.

"Dạ, con chừa."

Chị Hai Lượm gật. Chị chưa một lần nhìn nó, cả lúc nó bước vô, cả lúc nó ngồi xuống, cả bây giờ. Mắt chị nhìn thẳng lên cái bàn thờ, nơi chén cơm còn nguyên, quả trứng luộc đã nguội.

Kình viết nốt phần cuối, thổi mực cho khô, gấp tờ đơn làm tư. Nó đưa bằng hai tay.

Chị cầm. Rồi chị đứng dậy, bế đứa con gái đặt lên chiếu, bước tới bàn thờ. Chị mở tờ đơn ra, trải phẳng ngay cạnh chén cơm của chồng.

Chỗ trống giữa hàng chữ nằm đó, còn trắng, ngước lên nhìn cả căn nhà.