Có tiếng hát nhẩm lọt qua giậu tre, nhỏ, nhịp ngắn, lên xuống như người đang đếm bước chân.

Kình đang bó rễ ngoài sân. Nó buông bó rễ, nghe thêm hai nhịp, rồi chạy. Qua cổng giậu, ra bờ đất ngoài xóm, nó thấy một người ngồi bệt trên bờ, gùi nhỏ bên chân, khăn chầu bạc màu quấn ngang đầu, tay cầm cái nón lá quạt phần phật.

"Piên!"

"Kình." Piên ngẩng lên, mặt đỏ gay vì nắng, tóc dính bết vô trán. "Piên tới rồi mà nè."

"Piên đi xuồng thư với Khuê hả?"

"Không."

"Vậy Piên đi sao?"

"Ghe đò."

"Ghe đò?"

"Ba chuyến." Piên giơ ba ngón. "Chuyến đầu chở gạo. Chuyến hai chở heo. Chuyến ba chở nguyên một họ nhà ai, mười hai người, ngồi chung."

"Sao Piên không đi xuồng thư?"

"Xuồng thư của Giám." Piên phe phẩy cái nón. "Khoa Đồng không được ngồi. Không có phận sự."

"Phận sự gì?"

"Phận sự đưa thư." Piên nhún vai. "Khuê có thư, Khuê đi được. Piên chỉ có cái gùi."

"Rồi Piên xin phép..."

"Xin nghỉ. Giám cho nghỉ tới khi có lệnh gọi, như Kình. Đi ghe đò, tốn ba tiền đò, trễ Khuê một ngày." Piên thở ra. "Mà trễ chớ Piên không tới sau."

Kình ngồi xuống bên cạnh. Gió trên bờ mang mùi bùn khô, mùi rạ. Nó ngó cái gùi nhỏ của Piên, miệng gùi buộc sợi dây đỏ.

"Ba tiền đò Piên lấy đâu ra?"

"Tiền thù lao Piên để dành gởi mẹ."

"Piên xài tiền gởi mẹ để đi?"

"Lý do chính thức," Piên nói, giọng nghiêm trang, "là xin bà ngoại Kình vài vị thuốc cho mẹ Piên ho."

"Mẹ Piên ho thiệt hả?"

"Thiệt."

"Vậy sao Piên nói lý do chính thức?"

"Vì còn lý do không chính thức."

"Là gì?"

"Thiệt một nửa mà nè." Piên đội nón lên đầu. "Đưa Piên coi bà ngoại. Piên đứng nãy giờ hơi chóng mặt."

Kình bật cười, xách cái gùi lên vai, kéo Piên đứng dậy. Hai đứa đi vô ấp, Piên vừa đi vừa quạt, vừa hát nhẩm một câu ngắn, và đám em thằng Tửng lại thập thò sau giậu, chỉ chỉ vô khăn chầu bạc màu.

Bà ngồi trên bậc cửa, nhai trầu. Piên cúi đầu thật thấp, hai tay chắp.

"Thưa bà, cháu là Nông Thị Piên, bạn của Kình."

"Biết rồi." Bà ngó cô một cái, rồi nhìn xuống cái gùi. "Con nhỏ Khoa Đồng. Thằng này kể."

"Dạ, Kình kể gì?"

"Kể con hát hay."

"Piên hát dở." Piên cười. "Kình nói xạo."

"Ngoại nghe thằng này nói xạo hoài. Mà nói tốt thì tin được." Bà đứng dậy, hai nhịp. "Vô ngồi. Tối nay con ngủ nhà chính với ngoại."

"Dạ, cháu ngủ chỗ nào cũng được."

"Chỗ ngoại. Giường ngoại ấm."

Chiều xuống, Khuê trở về từ ấp dưới cùng thầy Đức. Cô bước vô sân, áo lụa xanh rêu đã đổi sang cái áo vải nâu mượn của con gái ông Sáu, ống quần ướt tới đầu gối, tóc rối nhẹ. Cô nhìn thấy Piên đang ngồi ở bậc thềm, bèn đứng im giữa sân.

"Piên."

"Khuê." Piên bật dậy, chạy lại ôm cổ cô. "Khuê ốm đi!"

"Muội không ốm. Muội mệt."

"Khuê mặc áo gì vậy?"

"Áo ông Sáu cho mượn." Khuê buông ra, đưa tay chỉnh khăn Piên. "Piên tới trễ."

"Piên biết. Piên đi ghe đò."

"Ghe đò?"

"Ba chuyến."

"Muội sẽ viết thư xin phép cho Piên đi xuồng thư lần sau."

"Giám không cho."

"Muội viết đúng thể thức thì Giám khó từ chối."

"Khuê viết giỏi thì viết nhiều thật nhiều." Piên cười.

Tới lúc rửa chén, hai cô gái giành nhau thau nước ở bên lu. Khuê nói để muội rửa, Piên nói Piên ở nhà bà thì Piên rửa, Khuê nói muội có phận sự, Piên nói Piên có phận sự đưa chén. Hai cô cầm chung một cái chén, kéo qua kéo lại. Kình đứng nhìn, cười tới gập bụng.

"Kình!" Hai cô quay phắt lại cùng lúc.

"Dạ?"

"Gánh nước."

"Gánh nước đi."

"Hai người sai tui?"

"Ai cười thì người đó gánh."

Kình cầm đòn gánh, vừa đi vừa cười. Phía sau nó nghe giọng Piên hát nhẩm, rồi tiếng Khuê hắng giọng bắt chước sai cả điệu.

Tối, mâm cơm dọn đầy tấm ván. Bà ngồi đầu, bên cạnh là Piên, đối diện Khuê. Ông Sáu ghé sang nhà, tay cầm một chai rượu nhỏ, nói qua chơi một chút. Bà nói ngồi. Ông ngồi. Trên giàn bếp, một đôi mắt tròn ló ra từ trong bóng tối. Piên liếc lên, giơ một ngón tay chào. Đôi mắt rụt vô.

"Con hát cho ngoại nghe một câu," bà nói.

"Dạ, cháu hát dở."

"Hát đi."

"Bà Tư," ông Sáu nói, gãi cằm, "thằng Kình mới về có mấy bữa mà nhà bà đông hơn cái đình."

"Đông thì ngoại nấu thêm cơm."

"Tôi ghi sổ cho bà."

"Ông ghi sổ cái chai rượu ông cầm tới đi."

Ông Sáu cúi nhìn chai rượu, ngậm miệng.

Piên khép mắt, hít hơi. Một câu ngắn bằng tiếng Tày bật ra, nhịp nhanh, nốt cuối kéo cao rồi hạ xuống như nước chảy từ trên bậc đá. Cả nhà im. Đũa của bà gõ nhẹ xuống mép mâm, theo đúng nhịp, một cái, hai cái. Khuê nhìn Piên, mắt không chớp. Ông Sáu ngừng đũa giữa chừng, miếng cá rớt xuống mâm.

Piên hát hết câu, mở mắt, cười ngượng.

"Hay," bà nói.

"Dạ, cảm ơn bà."

"Ngoại không hiểu chữ nào, mà nghe thấy hay."

Trong góc tối, một ngón tay nhỏ lông xù giơ lên, đếm. Một. Hai. Ba. Bốn. Năm. Sáu. Tới người cuối cùng thì dừng, rồi đếm lại từ đầu.

Khuya, Kình nằm trên võng, nghe tiếng bà ngáy nhẹ qua vách, tiếng Piên trở mình trên giường bà, tiếng Khuê và thầy Đức đã về phía tiệm. Phía chái, nó nghe tiếng sột soạt. Nó nhổm dậy.

Cộc đang kéo cái giẻ ngủ của nó ra khỏi chái, lôi lết qua sân, từng bước một, hai chân sau đạp.

"Mày đi đâu?"

"Ra ngoài."

"Ra ngoài đâu?"

Cộc chui xuống gầm cái xuồng úp trên bờ, mất hút, chỉ còn một túm lông và mép giẻ thò ra.

"Nhà mày thành cái chợ rồi," giọng khàn vọng lên từ dưới gầm.