Cây đèn dầu đã nằm yên trên bệ bếp, cháy đều, không thấy cái bóng nhỏ lông xù nào đứng cạnh.

Chị Nghêu quỳ xuống cạnh bà, đặt gùi xuống nền gạch, hai ngón tay bóp cổ tay bà một lúc lâu. Cái khăn rằn trên đầu chị tuột xuống vai, chị không buồn kéo lên. Lát sau chị ngẩng mặt, thấy Kình đứng giữa nhà, hai tay buông thõng, miệng hơi hé.

"Thằng nhỏ này đứng đó như cây cột."

"Dạ?"

"Nước. Nấu nước. Cà ràng đang nguội, quạt đi."

"Nấu mấy..."

"Nấu đầy nồi lớn. Xé vải trắng thành dải, bề ngang bằng hai ngón tay. Có vải không?"

"Có cái mùng cũ."

"Xé cái mùng. Đừng đứng nữa."

Kình chạy. Nó nhóm lại bếp, thổi, quạt bằng cái nón rách, khói cay xộc vô mắt. Nước trong nồi lớn mới ấm. Nó xé mùng, tiếng vải toạc nghe như tiếng ai thét nhỏ.

Chị Nghêu kéo tấm phên ngang gian bếp, che bà lại. Qua khe phên, Kình thấy chị lục trong gùi lấy ra một thứ nó chưa từng thấy trong vườn bà: một củ tím sẫm, to bằng nắm tay con nít, bên ngoài dính đất đỏ. Chị đưa lên mũi ngửi. Mùi hăng lan ra tận chỗ nó ngồi, cay xè, hơi giống mùi nghệ, hơi giống mùi gì khác nó không gọi được tên.

Chị lẩm nhẩm, rất nhỏ, như đang nói chuyện với người trong bóng tối. Kình nghe không rõ, chỉ nghe nhịp.

"Quạt tiếp. Lửa tắt tao đập mày."

"Dạ. Ngoại có sao không chị?"

"Quạt."

"Chị nói đi, tui chịu được."

"Chịu được thì quạt cho đều. Tay mày lúc mạnh lúc yếu, lửa nó cũng hoảng theo."

"Lửa có hoảng không?"

"Tao nói vậy cho mày im."

"Dạ."

"Mày im thì tao nghe được hơi thở bà mày." Giọng chị hạ xuống, nghe lạ. "Im đi."

Kình im.

Nó quạt tới khi cánh tay tê dại, trời ngoài cửa sổ từ đen chuyển sang xám. Tiếng gà gáy đầu tiên vọng từ nhà thằng Tửng.

Bà mở mắt.

Lần này bà nhìn trần nhà, rồi nhìn chị Nghêu cúi xuống ngay trên mặt mình. Môi bà động đậy.

"Nghêu."

"Dạ, bà Tư."

"Mày đi đường nào qua?"

"Đường rạch." Giọng chị cọc lốc, mà hai bàn tay chị vẫn giữ bàn tay bà. "Nằm đó đi bà. Đừng nói."

Bà nhắm mắt lại, thở dài. Hơi thở dài, đều.

Kình ngồi bệt xuống nền, hai chân duỗi ra không nổi. Chị Nghêu rời chỗ bà, bước tới chỗ nó, ngồi thụp xuống cái ghế đẩu cạnh bếp.

"Chị lấy bao nhiêu?"

"Bao nhiêu cái gì?"

"Công chị chữa."

"Công?" Chị Nghêu chớp mắt, như nghe một tiếng nước ngoài. "Tao không lấy tiền."

"Nhưng mà..."

"Tao trả nợ." Chị rót ca nước từ nồi, uống cạn. "Bà mày cứu má tao một thang."

"Ngoại tui..."

"Đừng hỏi. Để bà mày kể, bà mày muốn kể thì kể."

Chị uống thêm một ca, rồi đứng dậy, ra chái sau.

Kình đi theo. Chị ngồi lên mép cái chõng của Kình, hai tay chống đầu gối. Ánh bình minh lọt qua khe vách, vàng nhạt. Chị ngó quanh, ngó cuộn lưới, ngó tấm ván phủ bồ hóng, ngó cái võng giăng xiêu ở góc.

"Cái võng này căng kiểu gì vậy?"

"Dạ?"

"Một đầu cao, một đầu thấp, nghiêng ra cửa. Ai dạy mày căng?"

"Má tui." Kình ngồi xuống bên cạnh, dựa lưng vô cột. "Má căng ngoài hiên kiểu này nè. Đầu bên cột cao hơn đầu bên xà một gang, nắng chiều rọi xéo vô, má nằm vừa hơ nắng vừa vá áo."

"Má mày vá áo?"

"Dạ."

"Vá khéo không?"

"Tui đâu nhớ." Nó gãi gáy. "Tui nhớ cái võng."

Chị Nghêu ngó cái võng một lúc lâu. Lâu hơn người ta thường ngó một cái võng.

"Ờ," chị nói. "Kiểu nhà dưới kênh."

"Chị biết kiểu đó hả?"

"Biết." Chị đứng dậy. "Ngủ đi. Bà mày ngủ rồi."

Chị đi ra. Kình ngồi một mình trên chõng, nhìn đôi bàn tay lem bồ hóng của mình. Từ trên xà, một giọng khàn thì thầm, nhỏ tới mức nó phải nín thở mới nghe.

"Bả tỉnh chưa?"

"Tỉnh rồi. Kêu tên chị Nghêu."

Im một nhịp.

"Ừ," Cộc nói. "Tao canh xong rồi."

Kình định hỏi thêm, nhưng đầu xà đã trống. Có tiếng bước chân trên bậc cửa trước, tiếng ván lún nhẹ. Nó chạy ra.

Thầy Đức đứng ở ngưỡng cửa, áo chàm dính sương, túi vải đeo vai. Chị Nghêu đứng đối diện, cái gùi xách trên tay, hai người chặn nhau đúng khung cửa.

"Cô là ai?" thầy hỏi.

"Hái thuốc."

"Cô hái thuốc, sao ở đây giờ này?"

"Bà Tư ngã. Tao tới coi."

"Tên cô?"

"Nghêu."

"Họ?"

"Lý."

"Cô có giấy phép bốc thuốc không?"

"Tao có cái gùi."

"Gùi không phải giấy phép."

"Giấy phép cũng không phải gùi. Ông chở rễ về bằng giấy phép được không?"

"Cô bốc thuốc cho bà Tư?"

"Tao tới coi bà ngã."

"Coi bằng gì?"

"Bằng mắt. Ông cần tao nói bằng gì khác?"

Thầy Đức im. Ông nhìn xuống cái gùi trên tay chị. Trong gùi, lẫn giữa mấy bó rễ khô, lộ ra một củ tím sẫm.

"Tôi chỉ thấy một củ gừng."

"Thì ông thấy củ gừng." Chị Nghêu nhìn thẳng ông, mặt không đổi. "Bà Tư thấy đường về."

Hai ngón tay trái của thầy nằm yên ở bên hông áo, không động đậy.

Ông nhìn chị thêm một nhịp. Rồi bước qua ngưỡng cửa, đi thẳng vô gian trong, đứng ở chân giường bà, cúi đầu chào. Bà nhắm mắt, không biết có nghe không. Thầy đứng đúng ba nhịp thở, rồi quay ra, đi ngang chị Nghêu mà không nói gì, xuống bậc.

Chị Nghêu đợi bóng áo chàm khuất sau giậu. Rồi chị xốc cái gùi lên vai, nhìn Kình.

"Mai theo tao lên núi. Hái lại cái tao vừa xài cho bà mày. Mang dao."