Cộc hắng giọng. Một lần, như người sắp nói. Lần thứ hai, khô hơn, như người đổi ý không nói nữa mà làm cái khác.

Rồi nó hát.

Không mở đầu. Không ví dầu. Nó vô thẳng câu giữa, như người bước lên cầu từ khúc giữa chớ không từ bờ.

"Cầu tre lắc lẻo gập ghềnh khó đi..."

Giọng khàn. Rè. Phô, phô hơn giọng Kình, phô kiểu người miệt dưới hát chơi trên xuồng, không ai dạy. Lên không tới nốt, xuống thì xuống quá. Tới cuối câu, nó không giữ hơi nửa nhịp như Piên. Nó hụt hơi thiệt, phải hít một cái nghe rõ.

"Khó đi má cõng con đi."

Kình ngồi im trên mép chõng.

Cộc hát lại từ đầu. Lần này đủ. Ví dầu cầu ván đóng đinh. Cầu tre lắc lẻo gập ghềnh khó đi. Khó đi má cõng con đi. Nó hát chậm, từng chữ, chữ nào cũng rè, chữ nào cũng đúng chỗ. Tới chữ cõng, nó không nhấn. Nó hát như chữ đó vẫn luôn nằm đó.

Hát xong, Cộc đứng lên trên chõng. Nó bước tới sau lưng Kình. Bàn tay duy nhất đặt lên lưng nó, ngay giữa hai bả vai.

Bộp. Bộp.

Hai cái.

Kình không quay lại. Nó ngồi yên, cái lưng còn nóng chỗ bàn tay vừa vỗ.

"Hai cái," nó nói. "Hay ba cái?"

Bàn tay trên lưng nó không nhấc ra.

"Má mày vỗ ba," Cộc nói. "Tao một tay, vỗ hai."

Kình cúi đầu.

Giọng khàn đó. Nó nhớ một đêm ở Thăng Long, nhớ tới mức viết ra giấy, rồi sáng ra chỉ còn nghe giọng chính mình. Giờ giọng đó ở ngay sau lưng nó. Nó nghe ra rồi. Giọng đó hát chung với má, trên một chiếc xuồng, qua một con rạch. Má hát cao, giọng này hát thấp, rè, lạc nhịp. Má vỗ ba cái. Bàn tay này vỗ hai.

"Khó đi má cõng con đi," Kình lặp lại. Nó nói, không hát. "Cõng."

"Cõng."

"Không phải dắt."

"Má mày không dắt." Cộc rút tay về. "Bả cõng, từ bến qua tới vàm."

"Đi xuồng mà cõng?"

"Bả ngồi mũi, cõng mày sau lưng. Tao chèo."

"Mày chèo?"

"Tao chèo dở, bả hát hay. Vậy là huề."

"Hồi ở Giám mày nói má hát dở."

"Tao nói cái giọng trong đầu mày dở. Giọng đó của tao."

Cộc ngồi xuống cuối chõng, ngay sau lưng Kình. Kình xoay người lại cho hai đứa đối mặt.

"Piên nói chỗ đó phải là chữ gì nặng hơn."

"Con nhỏ đó tai thính."

"Ngoại biết chữ đó không?"

"Biết."

"Sao ngoại không nói?"

Cộc gãi tai một cái, rồi thôi gãi.

"Bả chờ mày tự nhớ."

Kình ngồi im một lúc. Ngoài rạch, ếch đã thôi kêu.

"Má mặt sao?"

Cộc nhìn nó.

"Ngoại tả rồi. Tao nghe rồi. Mặt tròn, lông mày rậm, nốt ruồi." Kình nói nhanh, như kể món hàng ngoài chợ. "Tao nghe mà tao không thấy. Mày tả đi."

Cộc nhìn nó lâu. Rồi nó nói, một câu, không hơn.

"Bả cười thì cái mũi nhăn trước."

Kình ngồi yên. Nó nhắm mắt lại. Nó chờ một cái mặt hiện ra sau mí mắt. Không có cái mặt nào. Chỉ có tối.

Mà câu đó nó đã nghe. Đúng từng chữ. Ngoại nói câu đó đêm canh một, tay ngoại đặt trên má nó. Giờ Cộc nói lại y vậy, không thêm, không bớt.

Nó mở mắt.

"Ngoại cũng nói vậy."

"Ừ."

"Hai người nói giống nhau."

"Thì bả cười giống nhau với hai người."

Kình gật. Nó giữ câu đó. Nó nhắc lại trong miệng, không ra tiếng: mũi nhăn trước. Như người ta nắm một sợi chỉ trong bóng tối, không thấy cuộn chỉ, chỉ biết đầu này đang ở trong tay.

"Mày còn nhớ cái gì nữa không?"

"Nhớ nhiều."

"Nói tao nghe một cái. Cái nhỏ thôi."

Cộc ngẫm. "Bả ăn cá kho thì lựa khúc đuôi. Bả nói khúc đuôi ít xương."

"Ngoại cũng lựa khúc đuôi."

"Ừ. Bả học của ngoại mày."

"Cộc."

"Gì."

"Ngoại nói má gọi chui lần chót. Để che cho một người."

Cộc không nhúc nhích.

"Che ai?"

Cộc ngó xuống bàn tay mình. Bàn tay duy nhất, đặt trên đầu gối, mấy ngón co lại.

"Để tao khỏi bị dắt đi," nó nói.

Kình nghe chữ dắt. Nó ngó Cộc. Cộc không ngẩng lên.

"Ai dắt?"

"Chuyện đó..." Cộc nói. Giọng nó trầm xuống, rồi đứt ra. "Để bữa khác."

Chữ khác vỡ ra trong cổ họng nó, rè, nghẹt, không giống tiếng của câu đùa nào nó từng nói. Hai vai nó rung một cái.

Kình không hỏi nữa. Nó đưa tay ra. Bàn tay nó dừng lại giữa chừng, lơ lửng trên khúc tay cụt lông xù, cách chừng một ngón tay, không chạm xuống. Nó giữ như vậy một lúc. Rồi nó rút tay về, đặt lên đầu gối mình.

Hai đứa ngồi đó. Đèn cháy đều. Ông Táo trong bếp không ho. Cả cái nhà im như cái nhà không có ai.

"Tao không biết tính sao với mày," Kình nói, sau một hồi lâu.

"Ờ."

"Thiệt đó. Tao không biết."

"Ờ. Tao biết mày không biết."

"Mày ở đây mười mấy năm."

"Ờ."

"Mày ăn cơm nguội nhà ngoại mười mấy năm."

"Ờ. Cơm nguội nhà bả ngon."

Kình suýt cười. Nó không cười. Nó cũng không giận. Nó không biết mình đang làm cái mặt gì. Nó cầm cái muỗng sứt lên, xoay cán, ngó ba chữ, rồi đặt xuống.

"Tao ngủ đây."

"Ờ."

Kình nằm xuống chõng, nằm nghiêng, mặt quay ra phía cửa chái. Nó kéo chiếu lên tới vai.

Cộc đứng dậy. Nó đi tới chân cây cột chái, đưa bàn tay duy nhất ra nắm lấy thân cột. Hai chân nó co lên, sắp quặp vô cột để leo lên xà.

"Ngồi đó," Kình nói.

Cộc khựng lại. Bàn tay còn nắm cột.

Nó đứng như vậy một nhịp. Rồi nó buông cột ra. Nó đi lại cái chõng, leo lên, ngồi xuống cuối chõng, ngay dưới chân Kình.

Nó ngồi quay lưng ra cửa. Mặt hướng vô trong, hướng về phía Kình đang nằm. Không quay vô vách như những đêm trên ghe về, những đêm ở chái.