Cây đòn gánh đầu tiên Kha Viễn nhấc khỏi giàn va vào cây bên cạnh, kêu một tiếng sắt chát chúa. Anh đứng im giữa sân võ đường, đếm mười nhịp thở, nghe xem có ai thức dậy không. Chỉ có gió rít qua mái tranh.

Võ đường của Tông Đòn Gánh chỉ là một khoảnh sân đất nện, mái tranh che một nửa. Dọc vách là giàn gỗ treo những cây đòn gánh sắt xếp theo cân nặng, cây nhẹ nhất cho trẻ con tập, cây nặng nhất chưa ai trong làng nhấc nổi quá mười hơi thở. Anh cần một cây đủ dài để bẩy đá, đủ cứng để chọc thử vách.

Cây cuối giàn lạnh hơn mọi cây khác. Thân sắt đen, dài hơn sải tay anh, dọc thân khía chi chít những khấc nhỏ như ai lấy dao đếm năm tháng. Anh nhấc nó lên vai. Nặng, nhưng cái nặng nằm yên, không lắc.

Anh vác nó suốt con đường ra mỏ, một nghìn ba trăm bước. Tới hòn đá mốc trắng, anh mới chợt nhớ đây là cây nặng nhất giàn. Anh đếm lại hơi thở của mình. Đều. Vai không mỏi.

Kha Viễn đứng sững một lúc, rồi tự bảo chắc tại trời lạnh.

Miệng mỏ lúc trời chưa sáng tối như một cái giếng không đáy. Cái tời đứng im. Gió từ dưới thổi lên mang mùi đá ẩm.

Nham Thất ngồi ngay cạnh tời, to như một tảng đá ai quên dọn.

"Thất ngồi đây từ bao giờ?"

"Từ khi… Hạt về họp." Nham Thất không quay đầu. "Bà Sáu… nói Hạt giống ông cố. Thất nghe."

"Thất nghe lén à?"

"Thạch tộc… không nghe lén. Đá… nghe hết."

Kha Viễn đặt cây đòn gánh xuống đất. Sắt chạm đá kêu một tiếng trầm.

"Tôi xuống một mình. Thang dây không chịu nổi Thất."

Một lúc lâu. "Thất… biết."

"Vậy Thất ngồi đây làm gì?"

"Để nói… Hạt đừng xuống."

"Tôi phải xuống."

Im lặng, dài tới mức Kha Viễn đếm được hai mươi nhịp thở của chính mình.

"Hạt tính rồi à?"

"Tính rồi. Tầng ba mười tám ngày nữa cạn. Kỳ cầu mở còn bảy mươi chín ngày. Thị tộc thiếu ba mươi hai lượng." Anh nói một hơi. "Tầng tám còn Sa. Mười hai người xuống, ba người lên. Không ai lên nói là hết."

"Ba trên mười hai," Nham Thất nói chậm. "Hạt… thích con số đó à?"

"Không thích. Nhưng nó không phải không."

Nham Thất quay đầu lại. Mắt hổ phách dừng trên mặt anh, như đọc một mạch đá còn chưa ai đọc ra.

"Thang dây… tới đâu?"

"Tới tầng sáu. Tầng bảy sập, chỉ còn một khe." Kha Viễn vỗ vào cuộn dây gai trên vai. "Tôi buộc dây này ở khe tầng bảy, tụt xuống tầng tám."

"Dây… dài bao nhiêu?"

"Để tôi đếm đã." Anh đếm số vòng cuộn, nhẩm chiều dài mỗi vòng. "Bốn mươi trượng. Từ khe tầng bảy xuống tầng tám là ba mươi tư. Thừa sáu trượng."

"Thừa… để làm gì?"

"Để buộc nút."

"Mấy… nút?"

"Hai."

"Thất… buộc ba."

Nham Thất nghĩ về câu đó. "Hạt không lên… thì sao?"

"Ba ngày không thấy tôi lên thì Thất đào."

"Từ đây… tới tầng tám…"

"Hai trăm bốn mươi trượng."

"Thất biết đếm." Nham Thất đặt một bàn tay đá lên ngực, gõ ba lần. "Vưm. Vưm. Vưm."

Thạch tộc chỉ hứa như vậy khi sẵn sàng đứng một chỗ tới lúc hóa đá.

"Tôi nhớ lời Thất hứa rồi. Thất về ngủ đi," Kha Viễn nói. "Ba ngày nữa mới cần Thất."

"Thất… ngồi đây." Nham Thất không nhúc nhích. "Ngủ… ở đây cũng được. Đá… không chê chỗ."

Anh vác cây đòn gánh lên vai. Nham Thất đưa ngón tay đá chỉ vào nó.

"Cây đó… của ai?"

"Của võ đường. Tôi mượn, mai trả."

"Nó… cũ hơn võ đường."

"Sao Thất biết?"

"Sắt… cũng như đá." Nham Thất im rất lâu. "Nó… nhớ một người. Không phải Hạt."

"Nhớ ai?"

"Không biết tên." Mắt anh dừng trên những khấc dọc thân sắt. "Một người… gánh nặng hơn Hạt nhiều."

Kha Viễn không còn thời gian để hỏi thêm. Anh bước xuống bậc thang dây đầu tiên.

Tầng một và tầng hai anh đi qua như đi qua nhà mình, toàn vách đá xám với những dấu cuốc chéo nhau như chữ viết của người chết. Tầng bốn có cọc gỗ sơn đỏ của nhà Vân cắm chắn ngang lối, mỗi cọc treo một túm lông thú, nghĩa là có chủ.

Tới tầng năm, hơi lạnh bò lên ống chân, kèm tiếng một dòng sông ngầm chảy sâu và đều.

Tầng sáu làm anh chậm lại. Lối hầm ở đây tròn, nhẵn, rộng gấp ba người dang tay, vách láng như bên trong một ống sậy khổng lồ, lấp lánh những vệt Sa vỡ vụn như có thứ gì vừa cọ mình qua.

"Lối giun," anh thì thầm, rồi thấy giọng mình bị bóng tối nuốt ngay.

Tầng bảy sập đúng như cha nói, chỉ còn một khe hở giữa hai tảng đá lớn. Anh bẩy hòn đá chặn, lách qua, buộc dây vào một mỏm đá chắc nhất. Anh thắt hai nút, ngẫm một lúc, thắt thêm nút thứ ba, rồi tụt xuống.

Tầng tám không giống mỏ.

Lối hầm cũ tới mức dấu cuốc đã mềm lại như vết nhăn trên da người già. Dưới chân anh vấp phải một cái cuốc gãy cán, lưỡi đã gỉ thành màu đất.

Rồi anh thấy vỉa.

Nó chạy dọc vách bên trái, dài tới hết tầm đèn, sáng như một con suối Sa đông cứng trong đá, từng hạt chen nhau, ánh sáng xanh nhạt hắt lên mặt anh, lên tay anh.

Kha Viễn áp lòng bàn tay lên vách. Hơi thở anh tự nhiên chậm lại. Không khí ở đây nặng hơn trên mặt đất, nặng mà không ngột. Trên kia người già vẫn bảo đất này chỉ còn sáu phần. Ở dưới này, phổi anh lần đầu tiên không thấy đói.

Anh đếm. Một gang tay vách đá: một trăm mười hai hạt.

Đủ cho cả thị tộc. Đủ cho mười một nhà. Đủ cho Cúc Nhỏ.

Anh suýt reo lên, rồi vội bịt miệng lại.

Đất dưới chân anh rung lên.

Không phải tiếng sập. Đây là một cơn rung dài, đều, nặng nề, từ rất sâu lan lên, làm những hạt Sa trên vách rùng mình rơi lả tả như sương. Cây đèn trong tay anh lắc. Cơn rung đi qua chân anh, đi qua bụng anh, rồi chầm chậm trôi về một phía, như có thứ gì rất lớn đang bò ngang qua bên dưới.