Tiếng chổi chà quét trên đất kéo Yến ra khỏi giấc ngủ. Soạt, soạt, rồi dừng, rồi lại soạt. Cô mở mắt. Mùng đã được vén lên, gấp gọn một góc, cái gối của má dựng đứng cho ráo sương. Trời mới sáng, ánh nắng lọt qua khe tôn thành những lằn mỏng.

Má đứng giữa chòi, tay cầm cây chổi cao hơn đầu má, quét phần nền đất gom thành một đống bùn khô nhỏ ngay ngắn trước cửa. Quét xong, má lấy ngón chân vun đống bùn ra ngoài, rồi đứng ngắm công trình của mình.

"Má dậy hồi nào vậy má?"

"Dậy hồi nãy. Tiếng chim kêu." Má chùi tay lên vạt áo. "Con ngủ say quá, kêu hổng dậy."

"Dạ, tại con mệt."

"Con mệt thì ngủ. Mà ngủ tới giờ này, bánh ai bán." Má dựng cây chổi vào vách. "Hôm qua giá lúa bao nhiêu con?"

Yến chớp mắt. "Giá lúa hả má? Con hổng biết. Chắc bảy ngàn rưỡi."

"Bảy ngàn rưỡi một ký?" Má trợn mắt, miệng mở hơi tròn. "Trời đất. Năm chín tám có một ngàn bốn thôi. Ổng chở lúa đi bán, về nói trả một ngàn bốn một ký, ổng ngồi bậc cửa chửi tới tối. Bánh lá dừa má bán năm trăm một cái, con còn ẵm trên tay."

Yến đứng dậy từ từ, tay vịn thành sạp. "Dạ. Một ngàn bốn."

"Một ngàn bốn một ký. Con nhớ ghi lại nghen."

"Dạ, con ghi."

Cô ghi thiệt. Lấy cây bút bi, viết "1998, lúa 1.400" lên trang đầu cuốn sổ nợ, mà không biết để làm gì.

Cô Rỡ ghé lúc bảy giờ, tay xách bịch bánh mì nóng, mấy cái nhẫn trượt lên trượt xuống theo nhịp xách. "Nè, cô mới lấy ở đò, hai ổ, ghi sổ. Bác Hường dậy rồi hả? Trời, quét chòi sạch bóng luôn nè, tỉnh quá chừng!"

Má đứng dậy, vuốt vạt áo, nhìn cô Rỡ một lúc.

"Gạo."

"Dạ bác?"

"Gạo nhà cô năm chín tám là ba ngàn rưỡi một ký. Cô bán ba ngàn sáu, dư có một trăm, mà bán đủ nuôi cái nhà." Giọng má trôi chảy, bình tĩnh, như đọc từ bảng giá. "Cô còn thiếu tui hai ký gạo, cô nhớ hông?"

Cô Rỡ sững người. Rồi cô cười, tiếng cười hơi nghẹn, bịch bánh mì nảy lên trong tay. "Trời đất, bác nhớ giá gạo nhà cô hồi đó. Bác nhớ luôn cô mượn hai ký gạo, mà cô hổng trả."

"Ừ." Má gật. "Cô là ai vậy?"

Yến nắm cái cạnh sạp. Cô Rỡ chỉ chớp mắt một cái, rồi cười tiếp, đưa bịch bánh mì cho Yến.

"Cô là Rỡ nè bác. Bán tạp hóa kế sạp bác ngoài chợ."

"Má," Yến nói. "Cô Rỡ ở kế chòi mình. Hồi xưa bán tạp hóa cạnh sạp má."

"À." Má gật đầu lịch sự, nụ cười của người đã được giới thiệu một lần và chắc chắn sẽ quên. "Dạ, chào cô."

"Dạ chào bác." Cô Rỡ không nhìn Yến. Cô nhìn má thêm một chút, rồi nói rất nhỏ. "Thôi cô đi mở quầy, tụi con ăn cho nóng."

Cô đi. Cái bóng cô kéo dài trên bãi bùn, ba cái nhẫn lóe lên một lần ở khúc quanh.

Hai mẹ con ăn bánh mì chấm muối ớt. Má ăn hết nửa ổ, bẻ cái vụn rơi vô lòng bàn tay mà ăn tiếp, không để sót. Yến nhìn má ăn, nhớ ra hôm đầu tiên ở nhà, má bỏ nửa chén cháo, nhìn ra cửa.

Sau bữa sáng, Yến lấy tờ biên bản photo ra khỏi hộp thiếc, trải lên sàn để vuốt cho phẳng. Má ngồi xuống cạnh, chống tay, nhìn.

"Giấy gì đó?"

"Giấy của xã má. Đất mình ngoài này."

"Đất mình hả. Vậy phải có chữ ký chớ." Má chìa tay. "Đưa bút má."

"Con ký rồi, má."

"Con ký là con ký. Má là chủ nhà." Má cầm cây bút bi, tìm chỗ trống phía dưới tờ giấy, rồi viết, chậm, từng nét, lưỡi hơi ló ra ở khóe miệng. Võ Thị Hường. Chữ H có cái móc cong ngược, chữ g kéo đuôi dài như dây câu.

Má đưa tờ giấy lại, vẻ hài lòng của người vừa làm xong việc lớn.

"Má nhớ chữ ký của má hông?"

"Chữ ký thì ai quên." Má hất cằm. "Hồi đó ký giấy gì má cũng ký vậy. Ký cho nhà băng, ký cho xã, ký cho ổng. Ổng hổng biết chữ nhiều, ổng ký gạch chéo thôi."

"Dạ."

"Mà giấy này hổng có con dấu đỏ. Giấy không dấu đỏ là giấy xạo."

"Dạ, bản photo má. Bản gốc ở xã."

"Ừ. Vậy thì được."

Tối, khi má đã ngủ, Yến mở cái rương gỗ.

Trong rương có sáu cái áo bà ba xếp ngay ngắn, hộp nữ trang bằng nhựa rỗng, một xấp ảnh ba tấm, và cái bìa cứng màu đỏ sẫm đã sờn góc. Giấy chứng nhận kết hôn năm 1995. Yến chưa từng đọc kỹ. Cô mở ra dưới đèn sạc, đặt cạnh tờ biên bản.

Chữ ký của má ở dòng "Vợ". Chữ H có cái móc cong ngược. Chữ g kéo đuôi dài như dây câu. Hai chữ ký cách nhau ba mươi mốt năm, nằm cạnh nhau, chồng khít như một tờ in ra từ cái khuôn. Cô nhớ chữ ký gần nhất của má, trên giấy gia hạn ngân hàng năm 2024, là một nét run như chân gà.

Cô lật bìa đỏ lên, định gấp lại. Dưới đáy rương, sát tấm ván lót, có cái gì nhỏ nhỏ lấp lánh.

Cô lấy nó ra.

Một cái muỗng nhôm. Cỡ muỗng con nít, lòng muỗng bằng đốt ngón tay cô, cán ngắn vừa nắm trong nắm tay nhỏ. Nhôm đã xỉn, nhưng mép muỗng nhẵn như được sờ nhiều năm.

Hồi nhỏ cô lục cái rương này không biết bao nhiêu lần. Cô chưa từng thấy nó.