Yến đứng trong tiệm cô Rỡ, tựa lưng vô kệ nước mắm, chờ cô bán xong cho khách.

Khách là một ông mặc áo sơ mi ngắn tay, ôm cái can nhựa hai chục lít. Cô Rỡ đong dầu hỏa, tay đều, mắt không rời cái phễu. Ông khách hỏi giá, cô nói giá, ông than mắc, cô nói mắc vì bờ chở qua, ông trả tiền, ôm can đi. Tiệm im. Quạt trần của cô Rỡ quay chậm, và từ sau tấm bạt xanh, tiếng quạt pin quay đầu đều, bốn giây một lần.

"Con cần gì cứ lấy, ghi sổ." Cô Rỡ lau tay vô tạp dề. "Mà nay con đứng lâu quá, chắc có chuyện."

"Dạ cô. Con muốn nói với cô chuyện ông Mười."

"Ông Mười nào? Ông đáy?"

"Dạ."

Cô Rỡ kéo cái ghế đẩu ra, ngồi xuống sau quầy, ra hiệu cho Yến ngồi cái thùng nhựa. Nhẫn vàng sáng lên khi cô gõ ngón tay lên mặt quầy.

"Nói đi."

"Ông nói cồn này mọc từ hàng đáy ổng. Ổng cắm đáy năm mười sáu, chỗ này hồi đó là doi cát ngầm. Phù sa đọng sau cọc, mỗi mùa cao một gang." Yến nói chậm, từng ý một. "Ổng nói nhổ hàng đáy thì cồn trôi."

Cô Rỡ nghe hết. Mặt cô không đổi. Không ngạc nhiên, không giật mình, không đưa tay lên miệng. Cô nghe giống như nghe người ta báo giá gạo.

"Ừ," cô Rỡ nói.

"Cô biết hả cô?"

"Ai cũng biết mà con."

Yến sững. Cô thấy ngực mình nặng một chút, rồi nhẹ, như người bước hụt nấc thang thứ nhất rồi đứng được.

"Ai cũng biết?"

"Con tưởng ai trên này hổng biết?" Cô Rỡ cười nhẹ, cái cười dịu, nhìn cô như nhìn đứa nhỏ hỏi sao trời có mây. "Con thấy mười sáu cái chòi, con tưởng mười sáu nhà đó lên đây trồng rau hả? Trồng rau mà xóm vô đông kiểu này?"

"Dạ, con..."

"Ai lên cồn cũng có người để giữ." Cô Rỡ chỉ ngón tay, từ chòi này tới chòi kia, qua vách tôn. "Nhà nào cũng có người của nhà đó. Con hổng hỏi thì hổng ai nói. Nhà bà Năm giữ trí nhớ, bả quên ba năm nay, lên đây một tuần nhớ lại hết. Nhà con giữ má con."

"Dạ."

"Nhà cô giữ chú." Cô Rỡ ngoái đầu lại tấm bạt. "Ổng nằm đó con, ổng đâu có đi."

Cô mở hộc quầy, lấy ra cuốn sổ học trò bìa caro, góc sờn, lật tới trang giữa, đẩy qua cho Yến. Chữ nghiêng, nắn nót, mỗi dòng một chòi. Bên cạnh số chòi là tên chủ chòi, tên người nhà ở dưới bờ, và một cột nhỏ ghi ngày lên.

"Cô ghi hết hả cô?"

"Ghi chớ. Sổ mà. Ai lên ai xuống cô phải biết, hổng thì loạn." Cô Rỡ vuốt trang giấy bằng ngón cái. "Con coi, nhà con cô ghi số chín. Má con lên cuối tháng Ba. Hồi tháng Năm hai mẹ con xuống bờ hai ngày, cô ghi đây, lên lại cô gạch."

Yến nhìn dòng chữ viết tay của cô Rỡ. Hai ngày đó nằm ở cột cuối của dòng số chín, hai nét gạch nhỏ, ngay ngắn.

Giọng cô nhẹ như nói với đứa nhỏ ngủ trưa. Không rung, không đứt. Yến nhìn tấm bạt, nhìn khe sáng ở chân bạt, nơi quạt thổi gió ra, lay một sợi chỉ.

"Nhưng cô, dưới Trần Đề," cô nói. "Họ nội con dưới đó hổng nhớ tên nhau. Mấy tháng nay họ quên. Ông Mười nói nhổ đáy thì cồn trôi, mà dưới đó quên thì..."

"Thì sao?"

Yến mở miệng. Cô không biết câu kế là câu gì.

Cô Rỡ chờ. Chờ lâu, tay vẫn gõ nhẹ lên quầy, đều, như hồi xưa gõ cây thước đếm tiền lẻ.

"Con," cô nói, giọng thấp xuống, mềm, gần như dỗ. "Con giữ má con. Má con nhận ra con, kêu tên con, nấu cháo cho con ăn. Con muốn nhổ hả?"

"Dạ, con hổng nói vậy."

"Vậy con hỏi ông Mười chi?"

"Con muốn biết."

"Biết rồi. Rồi sao?" Cô Rỡ lấy cái quạt nan, quạt nhẹ vô mặt Yến, vô cổ cô, mấy sợi tóc cô bay lên. "Con ăn bánh gì chưa? Cô có bánh bò mới hấp. Ăn một cái đi con, mặt con xanh quá."

"Dạ, con cảm ơn cô."

Cô cầm cái bánh bò nóng, ra bậc tiệm đứng. Nắng chiều đổ xiên xuống mấy tấm ván bạch đàn, ấm. Cô không ăn. Cô lấy điện thoại ra, vì ngón tay cô cần việc gì để làm.

[Bà con họ Trần dưới Trần Đề] > Chú Tám: bà con ơi hôm qua tui đi đám ma dưới Mỹ Thanh về tui quên mất là đám của ai, có ai nhớ giùm tui hôg > Bé Ngân: [sticker khóc]

Cô cuộn xuống. Không có dòng nào nữa. Chú Tám hỏi, nhóm im. Mười phút, hai mươi phút. Không ai trả lời chú Tám là đám của ai.

Cô tắt màn hình, bóp bánh bò trong tay đến khi mềm.

Cô về chòi lúc xế. Mái tôn nguội dần, tiếng tách tách thưa. Cô đẩy tấm bạt cửa, bước vô.

Má đang ngồi trên chiếu, lưng dựa vách tôn, đèn sạc kê sát bên chân. Trên đùi má là cái áo thun xưởng may của Yến, cái áo màu xanh đã bạc, rách một lỗ ở nách. Kim chỉ trong tay má, ngón trỏ cong, mũi kim chạy qua chạy lại đều, nhỏ như hạt gạo. Má không đeo kính. Mắt má không nheo.

Má ngẩng lên.

"Ăn cơm chưa con?"