Sáng mùng bốn tháng Sáu, Út Nghĩa vác cái cuốc đi ngang chòi Yến mà không chào.

Mọi bữa anh chào trước, cười hở lợi, giơ xâu tôm càng lên như giơ cái cờ. Bữa nay anh đi thẳng, cuốc đặt trên vai, lưỡi cuốc bọc bùn khô, hai người đàn ông khác đi sát sau lưng anh. Một người cầm xẻng. Một người cầm cuộn dây thừng ni lông.

Yến buông cái áo đang vắt dở. Cô đi theo.

Cô Rỡ đứng trong tiệm, tay chống quầy. Cô nhìn ba cái cuốc xẻng ngoài bậc, rồi nhìn Út Nghĩa. Cô không mời vô.

"Chị Hai," Út Nghĩa nói. "Tụi em nói chuyện nghiêm chỉnh nghen."

"Nói đi."

"Bốn ngày rồi. Em biết hổng có mùi, hổng có gì hết. Nhưng nắng này, rồi đò qua đò lại, rồi tháng sau thằng Huy xuống đo đạc. Ổng ở trong mùng thì ai vô cũng thấy."

"Thấy thì sao?"

"Thấy thì người ta hỏi."

Cô Rỡ nhìn xuống mặt quầy. Mấy cái nhẫn xoay một vòng. "Hổng chôn."

"Chị Hai..."

"Hổng chôn. Ổng hổng thích chui xuống đất, hồi sống ổng sợ chỗ chật." Giọng cô mềm, không cứng. "Với lại ổng yên đó, có ai làm phiền ai đâu."

Người đàn ông cầm xẻng nói, ngập ngừng. "Chị Hai, nằm hoài đâu có được."

"Sao hổng được?"

Không ai trả lời. Cô Rỡ ngẩng lên, tìm Yến. Cô nhìn Yến lâu, hơn một hơi thở.

"Con thấy sao?"

Yến siết ngón cái. "Dạ... con nghĩ chôn thì mình còn biết chỗ."

"Biết chỗ."

"Dạ. Chú ở một chỗ đàng hoàng, cô thắp nhang được."

Cô Rỡ không đáp liền. Tay cô mở hộc tiền, sờ vô xấp tiền lẻ, không đếm. Rồi cô thở ra, nhỏ.

"Chôn sau chòi tui. Chỗ nào cũng hổng được, chỉ ngay sau chòi." Cô nhìn ba người đàn ông, từng người. "Ổng ở gần tui."

Út Nghĩa gật. Anh cười, nụ cười ngắn, chưa kịp hở lợi đã tắt.

Họ chôn lúc trưa, khi nước lớn. Không có thầy cúng, không có kèn, không có ai mặc đồ tang. Chú Phát được gói vô một tấm chiếu cói mới cô Rỡ mua hồi sáng ở đò, buộc dây ba chỗ. Yến không nhìn. Cô cầm cái thau nước, cái khăn, đi theo phía sau như người được giao việc nhỏ.

Đất sau chòi nhão, đào ba tấc là nước rỉ lên đáy hố, nâu, đục, lóng lánh.

"Sâu hơn nữa," cô Rỡ nói.

"Sâu hơn thì nước lên."

"Sâu hơn nữa."

Họ đào thêm một gang. Nước tràn lên cổ chân Út Nghĩa. Anh dậm dậm, lấy cuốc hớt bùn.

"Hổng có hòm hả chị Hai?" người đàn ông cầm dây hỏi, nhỏ.

"Hòm ổng hổng thích. Chiếu cho thoáng."

"Dạ. Chiếu thì chiếu."

"Anh đừng nói với ai là hổng có hòm," cô Rỡ nói. "Người ta nói tui tiếc tiền."

"Dạ chị."

Họ đặt chú xuống. Họ lấp. Mỗi xẻng đất rơi xuống nghe tiếng bịch, ngắn, ướt, không vang. Cô Rỡ đứng cạnh, cái nón lá che nửa mặt, hai tay chắp trước bụng. Khi nấm đất vun lên bằng nửa người, cô lấy cây nhang từ túi áo bộ, cắm xuống đầu nấm. Cô không đốt. Cô nói gì đó với đất, rất nhỏ.

Chiều, Yến ra mép cồn phía bờ, chỗ hai vạch sóng, ngồi xuống cạnh cục pin dự phòng. Cô cắm sạc điện thoại, mở màn hình, thấy nhóm đang chạy.

[Bà con họ Trần dưới Trần Đề] > Chú Tám: [hình ảnh] > Chú Tám: bà con ơi chú dọn tủ thờ thấy tấm hình bà già bới tóc này, ai biết bả là ai hôg, chú nhìn quen quen mà nghĩ hoài hôg ra > Cô Sáu: bà cố đó chú ơi, má của ông nội > Anh Út Tài: ủa bà cố mình hả cô, con tưởng hình bà nhà ai gửi thờ ké > Chị Ba Thoa: trời chú Tám, hình này treo nhà ba chị mấy chục năm, chú qua ăn giỗ hoài mà 🌼

Cô đọc dòng cuối. Rồi cô kéo lên, đọc lại dòng của chú Tám, chữ "nghĩ hoài hôg ra", và dòng của anh Út Tài. Chị Thoa gửi thêm cái sticker hoa mai, cánh trắng, nhụy vàng, lắc lư ba cái. Cô nhìn nó lắc, lắc, rồi tắt màn hình.

Má đi tới, ngồi xuống bãi lác cạnh cô, hai tay vuốt vạt áo. "Con coi gì đó?"

"Dạ, nhóm bên nội. Chú Tám gửi hình bà cố mà chú hổng nhận ra."

"Bà cố con hả." Má nói liền, không nghĩ. "Bới tóc củ hành, cài cây trâm đồi mồi, chụp hình hổng bao giờ chịu cười. Giỗ mười bốn tháng Năm. Ba con mua trái cây hôm mười ba, cúng hôm mười bốn. Năm nào cũng vậy."

"Dạ. Cô Sáu cũng nói là bà cố."

"Vậy là cô Sáu nhớ đúng. Còn thằng Út Tài nó nhỏ, nó lộn."

"Dạ."

"Con nhắn lại cho chú Tám đi. Quên ai thì quên, quên bà cố thì tội."

Yến đưa điện thoại qua. "Má gõ đi."

"Má hổng biết gõ." Má đẩy máy lại, cười khì. "Con gõ. Tay con nhanh."

"Dạ, lát con gõ."

Lát cô không gõ. Cô bỏ điện thoại vô túi.

Tối nước ròng. Cô nằm trong mùng, mắt mở. Má thở đều bên cạnh. Sàn ván kê trên cọc thấp, truyền lên người cô cái động rất nhỏ của đất lúc nước rút, cái sàn như thở theo.

Rồi có tiếng gõ.

Không to. Từ dưới đất, từ hướng chòi cô Rỡ, ngược lên qua ván và cọc, chậm hơn lần cô nghe đêm đầu tiên. Cộc. Một nhịp lặng. Cộc. Cô đếm khoảng cách. Bốn giây.

Bốn giây, đúng nhịp một cái quạt số một đã tắt từ chiều.

Cô nằm im. Gõ tới khi gà gáy.

Sáng, cô đi ngang tiệm, định hỏi cô Rỡ có cần giúp gì. Tiệm chưa mở. Cô đi vòng ra sau chòi, nơi nấm đất cao bằng nửa người hôm qua.

Nấm đất không còn.

Chỗ đó là một vòng tròn trơn, đất sụt xuống phẳng lì, đen bóng như có ai dùng cái muỗng lớn múc đi. Ở giữa vòng, mép tấm chiếu cói nhô lên khỏi mặt đất một gang tay, sạch, trắng, không dính một hạt bùn.

Cô Rỡ ngồi xổm cạnh vòng đất, lưng quay về phía Yến, một tay cầm cây nhang chưa đốt. Cô không quay đầu.