Trước Yến có sáu người. Cô đếm hai lần, vì có một bà ngồi ghế inox mà không cầm số, không biết bà đang chờ hay chỉ ngồi nghỉ chân.

Phòng tiếp dân của xã có ba cái quạt trần, chỉ một cái quay. Trên tường dán tờ quy trình xác nhận tình trạng hôn nhân, tờ hướng dẫn cài ứng dụng định danh điện tử, và một tấm bản đồ in màu của xã. Trên bản đồ chưa có cái cồn.

"Chị Yến, con bác Võ Thị Hường hả chị?"

Người gọi là một anh đeo kính, sơ mi trắng xắn tay tới khuỷu, kẹp một xấp hồ sơ bìa nhựa. Anh mời cô qua cái bàn trong góc, kéo ghế cho cô ngồi.

"Em là Huy, địa chính xã. Hồ sơ cồn em làm."

"Dạ."

"Bác Hường khỏe không chị?"

"Dạ, má con lẫn."

Huy gật, không tỏ ra ngạc nhiên. Chắc dì Bảy đã kể ở buổi họp. Anh lật xấp giấy, rút ra một tấm ảnh chụp từ trên cao: một hình thon dài màu nâu xám nằm giữa dòng nước nâu đậm hơn, giống cái lá bần.

"Diện tích đo được là bốn phẩy hai héc-ta," anh nói. "Chia mười bốn suất. Mỗi suất gần ba ngàn mét vuông, chừa lối đi chung. Suất nhà bác Hường là số chín, khúc giữa."

"Ba ngàn mét lận hả anh?"

"Nghe nhiều chớ phần đất cứng chỉ chừng một nửa. Phần mé ngoài còn lún."

"Trồng được gì?"

"Rau muống, bông súng, khoai mỡ. Mấy cái ưa ướt." Huy lấy bút chỉ vô một dòng chữ in nghiêng. "Mà em phải nói rõ với chị mấy điều. Đây là tạm sử dụng. Chỉ trồng hoa màu, dựng chòi tạm, không xây kiên cố, không đổ nền bê tông. Không mua bán, không sang nhượng."

"Rồi nếu xã lấy lại?"

Huy không né. "Thì có thể lấy lại. Cồn mới nổi, nó còn thay đổi. Nếu sạt, hay có quy hoạch khác, xã thông báo trước."

"Ai đo vậy anh?"

"Em đo. Bên chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai khu vực xuống phối hợp." Anh đẩy qua cho cô một tờ giấy photo. "Bản sao biên bản. Mỗi hộ giữ một bản."

Giấy mỏng, mực photo lem ở mép.

BIÊN BẢN XÁC ĐỊNH HIỆN TRẠNG DIỆN TÍCH BÃI BỒI > Vị trí: giữa sông Hậu, đối diện ấp Long Thạnh Hạ > Ngày đo: 16/3/2026 > Phương pháp: đo bằng máy định vị vệ tinh RTK, đối chiếu ảnh chụp từ thiết bị bay > Diện tích đo được: 4,2 ha > So với lần đo trước: chưa có số liệu > Ghi chú: Bãi bồi hình thành tự nhiên. Đề nghị theo dõi biến động. > Người đo: Lâm Quốc Huy

"Theo dõi biến động là sao anh?"

"Là nó lớn hay nhỏ thì mình biết. Tháng Bảy em đo lại, định kỳ."

"Nó lớn được hả?"

"Lớn được, nhỏ được. Sông mà chị." Huy cười, lần đầu. "Năm nào sông Hậu cũng vậy, chỗ này bồi thì chỗ kia lở."

Yến cúi xuống tấm ảnh. Ở đầu dưới cái lá, phía hạ lưu, có một hàng chấm nhỏ thẳng tắp chạy xiên ra giữa dòng, như ai lấy đầu bút chấm lên.

"Cái này là gì anh?"

Huy nghiêng tấm ảnh về phía cửa sổ. "Hàng đáy. Của ông già nào đó cắm sau cồn, em chưa hỏi. Nó nằm ngoài ranh, không tính vô diện tích."

"Hình này chụp bằng gì mà rõ dữ vậy?"

"Thiết bị bay, chị. Bay lên chừng trăm mét rồi chụp xuống. Đo thì bằng máy định vị, cắm cây sào có cái đĩa trên đầu, đi từng góc một." Anh đưa tay vẽ một vòng trên bàn. "Em đi hết một vòng cồn mất nguyên buổi sáng, lún tới gối."

Anh đưa thêm tờ cam kết. Chủ hộ ký, hoặc người được ủy quyền. Yến cầm cây bút bi có buộc sợi thun vô cái hộp bút trên bàn.

"Dạ, con ký thay má. Chữ con xấu, anh coi được hông?"

"Được. Chị ghi rõ họ tên phía dưới giùm em."

Cô viết: Trần Thị Yến. Chữ nghiêng về bên phải như mọi khi, chữ Y có cái đuôi dài. Mười năm nay cô ít viết tay, chỉ ký sổ lãnh lương.

Ra tới bậc thềm, có người kêu tên má cô.

"Con bà Hường bánh lá dừa phải hông?"

Một người đàn bà chừng năm chục, mặc bộ đồ bộ hoa tím, tóc kẹp, tay trái đeo ba chiếc nhẫn vàng mỏng xếp chồng lên cùng một ngón. Bà cầm tờ biên bản y hệt cô, gấp làm tư.

"Dạ."

"Trời, cô là Rỡ nè, bán tạp hóa ngoài chợ hồi xưa, cạnh sạp má con. Con hổng nhớ hả? Hồi nhỏ con ăn chè của cô hoài."

Yến không nhớ. Cô cười.

"Cô cũng có suất ngoài cồn," cô Rỡ nói. "Số mười bốn, cuối cồn. Nhà trên bờ của cô lở hết rồi, năm hai bốn, con nghe chưa? Thôi ra đó có bạn có bè. Con kiếm được ai dựng chòi chưa?"

"Dạ chưa."

"Thằng Phol. Thợ hồ, người Khmer dưới Trần Đề lên, làm kỹ mà lấy rẻ. Nó cũng có suất. Để cô nói nó."

"Dạ, con cảm ơn cô."

"Ơn nghĩa gì. Tụi mình ra ngoài đó thì ai giúp ai." Cô Rỡ vỗ vai cô, mấy chiếc nhẫn chạm vô xương vai, lạnh. "Má con ra đó chắc vui. Ngoài đó mát lắm."

Về tới nhà, má đang ngồi trong mùng, mùng chưa vén dù đã gần trưa.

Yến chui vô ngồi cạnh, đưa tờ biên bản. "Má coi nè. Đất của mình ngoài cồn đó."

Má cầm tờ giấy ngược đầu. Nhìn một lúc lâu. Rồi má đặt nó lên đùi, lấy lòng bàn tay vuốt từ giữa ra hai mép, chậm rãi, cho tới khi mấy nếp gấp phẳng hết, như vuốt một miếng vải trước khi cắt.

"Bốn phẩy hai," Yến nói.

Má vẫn vuốt.