Huy đi giày ống cao su xanh lá, mỗi bước rút chân khỏi bùn là một tiếng chụt. Yến nghe tiếng chụt đó trước khi thấy anh. Cô đang đứng ở quầy tiệm cô Rỡ chờ cân hai ký gạo, còn anh đi dọc đường mòn giữa các chòi, kẹp cái bảng kê hộ trong nách, dừng trước từng cái chòi nhìn khung, nhìn vách, nhìn nền, rồi ghi vào sổ bằng cây bút chì đã cùn.

Tới tiệm, anh gật đầu với Yến một cái, rồi nhìn xuống chân quầy.

"Cô Hai, cô có đổ nền bê tông phải hông?"

"Ai nói với em?" Cô Rỡ từ trong quầy bước ra, tay còn dính nhựa chuối, nụ cười nở ra tức khắc. "Bê tông đâu, em Huy. Chỉ mấy bao xi măng cô để dưới sàn cho chắc."

"Còn cái ô vuông trước quầy là gì vậy cô? Nó phẳng, có mặt trơn, có cốt thép nhỏ."

Cô Rỡ nhìn cái ô vuông, nhìn Huy, rồi nhìn trời. "Vậy... cô để cho em bốn mét vuông nhen, đừng ghi vô sổ."

"Dạ không được cô. Cồn mới nổi, nền chưa ổn định, xã cho tạm sử dụng, không đổ nền bê tông. Em đã nói trong biên bản. Cô phải đục ra, trong mười ngày."

"Đục cái gì. Cô tốn bốn trăm bạc tiền xi măng!"

Cô Rỡ im. Mấy chiếc nhẫn vàng xoay xoay trên ngón tay. Một lúc sau cô nói nhỏ, mềm hẳn: "Thôi thì để cô thương lượng với em. Cô cho mấy bịch bánh bò, em mang về cho con."

"Cô, em không nhận đồ."

"Em có con gái ba tuổi, phải hông?"

Huy nhìn đi chỗ khác. "Cô đục nền, em ghi kiểm tra lại đợt sau."

Anh bỏ đi trước khi cô Rỡ kịp nói tiếp. Cô Rỡ ngó theo, lầm bầm điều gì, rồi quay vô quầy, xúc gạo cho Yến mà không nhìn cân. Bao gạo dư ra cả lạng. Yến không nói. Cô xách gạo về, đi ngang cái ô vuông, đứng lại nhìn một chút. Bốn mét vuông xám, phẳng lì giữa nền bùn nâu, chỗ duy nhất trên cồn mà chân người đạp xuống không lún.

Gần trưa, tôn chòi nở ra, tiếng tách tách khô khốc vang suốt hàng mái. Yến đang tưới luống rau muống bằng cái gáo dừa. Đợt cắt thứ hai đã lên, rau cao quá gối, xanh mướt, thân bọng lấp lánh nước. Sáng nay cô bán được năm bó, mười nghìn một bó, cho đò.

Huy tới khi cô đang cúi xuống luống. Anh dừng bên mép, chống tay lên hông, giày ống dính bùn tới đầu gối, túi lưới đựng hộp cơm lủng lẳng trên vai.

"Rau chị tốt dữ."

"Dạ, nhờ anh Huy nói ưa ướt."

"Em nói vậy hả?" Anh cười. "Chị sống được trên này chưa?"

"Dạ, sống."

Cô đổ gáo nước cuối cùng xuống luống, rồi đặt gáo dừa lên bờ. Mắt cô đi theo giọt nước thấm vào đất. Cô nghĩ đủ lâu. Rồi cô hỏi.

"Anh Huy, cồn này có gì không anh?"

"Có gì là có gì chị?"

"Dạ... kiểu như... đất, nước. Có chỗ nào hông bình thường hông?"

Huy gỡ kính, nhìn cô, rồi nhìn xung quanh, như người đang cân nhắc có nên cười hay không. Anh quyết định không cười.

"Chị hỏi câu này em hiểu. Ai ra đây cũng hỏi, nhất là mấy cô mấy bác lớn tuổi." Anh đeo kính lại. "Em nói theo số liệu nghen. Sông Hậu năm nào hổng nổi cồn chỗ này, lở chỗ kia. Mấy năm gần đây phù sa về ít, dòng chảy yếu, nên chỗ nào có chướng ngại là cát bùn đọng lại. Ở đây có một doi cát ngầm, mùa khô năm 2019 nó lộ lên, rồi cỏ, rồi bần. Cái cồn này lớn nhanh thiệt, mà nhanh cỡ này, em đọc báo thấy có rồi. Bến Tre có, An Giang có."

"Dạ."

"Nên nói về đất, nó là phù sa, cát, mùn hữu cơ. Em lấy mẫu rồi, bình thường." Anh ngừng. "Chị lo chuyện gì?"

Yến vặn khớp ngón cái. "Má em. Dưới bờ má lẫn, chiều nào cũng hỏi giờ, gọi em là cô. Lên đây má tỉnh. Nhớ nhiều chuyện."

Huy tháo kính, lau bằng vạt áo sơ mi, lau xong mặt này lại lật qua mặt kia. Anh không nhìn cô. "Em không phải bác sĩ chị. Nhưng người ta nói chỗ mới, ít ồn, ngủ sớm, nhiều người cũng khá hơn."

"Dạ."

"Y sĩ Nhựt nói vậy hả?"

"Dạ, anh Nhựt cũng nói như vậy."

"Vậy thì giải thích được." Anh đeo kính lên, giọng quay lại bình thản. "Đất bãi bồi chỉ là đất, chị. Em đo cồn, cồn không có gì ngoài số liệu."

Cô nhìn cặp kính sạch bóng của anh và gật. Cô không nói tiếp.

"Có thể đo lại không anh?"

"Tháng Bảy em đo định kỳ. Chị cần gì thì nhắn em."

"Dạ."

Huy vòng qua chòi cô, đi về phía đầu thượng lưu, cái bảng kê kẹp dưới nách. Cô nhìn theo cái áo sơ mi trắng nhỏ dần giữa đám bần non. Anh dừng lại trước hàng bần, đứng yên khá lâu, đầu hơi cúi. Rồi anh lấy điện thoại ra, giơ lên, chụp một tấm hình, không nói gì.

Nguyên nhân bồi lắng cục bộ ở dòng chính sông Hậu còn nhiều cách giải thích khác nhau.