Trên bảng tin của phòng khám, cái tên cô xếp hàng thứ bảy. Bảy giờ sáng, cô đã ngồi đây, ghế nhựa xanh xếp thành dãy dọc hành lang, mùi cồn và mùi giấy tờ mới in trộn vào nhau nghe khô khốc. Người đàn ông bên trái cô đang bấm điện thoại, vợ anh ta nằm trong phòng siêu âm, còn anh ta thì gọi cho ai đó nói về tiến độ một dự án.

"Vâng, em đang ở viện. Vợ em khám thai định kỳ. Anh cứ để thằng Hùng gửi mail trước, chiều em về xử lý."

Cô nghe, rồi nhìn xuống tờ đơn trên tay mình. Chỗ ghi tên người thân liên hệ, cô đã điền tên chị gái. Chỗ ghi tên cha đứa trẻ, cô để trống. Lần đầu tiên, khi cô nộp hồ sơ, cô nhân viên tiếp nhận đã ngước lên nhìn cô một giây lâu hơn bình thường rồi hỏi lại.

"Chị chắc chắn để trống mục này chứ ạ?"

"Vâng."

"Bên em vẫn cần một người liên hệ khẩn cấp. Chị ghi chị gái cũng được."

Cô gật đầu. Chị gái cô ở Đà Lạt, cách đây mười hai tiếng xe. Nhưng đó là người duy nhất cô có thể điền vào.

Cửa phòng số ba mở ra. Một cặp vợ chồng trẻ bước ra, người vợ cầm tờ siêu âm, chồng cô ấy cúi xuống nhìn, tay còn lại đặt lên vai vợ. Cô nhìn theo họ một đoạn, rồi quay lại tờ đơn của mình. Trang giấy trắng có dòng chữ in đậm ở đầu: PHIẾU ĐĂNG KÝ HỖ TRỢ SINH SẢN. Cô đọc lại lần thứ mấy chục cái tên mình: Nguyễn Thị Hà, ba mươi tám tuổi, nhân viên thiết kế đồ họa tự do.

Cô không phải người đến đây vì tuyệt vọng. Cô đến đây vì một buổi tối tháng Ba năm ngoái, khi ngồi ăn cơm một mình trong căn hộ hai phòng ngủ, cô nghe tiếng hàng xóm bên cạnh đang dạy con học bài. Đứa bé đọc sai, người mẹ sửa lại, giọng dịu dàng. Cô ngồi yên với bát cơm nguội, rồi bỗng nhiên cô biết mình muốn gì. Không phải muốn một người đàn ông, không phải muốn một đám cưới. Chỉ là cô muốn có một đứa trẻ trong nhà này. Muốn có tiếng chân chạy trên sàn gỗ vào buổi sáng. Muốn có người gọi cô là mẹ.

Cô đã nghĩ suốt bốn tháng. Cô đọc hết những gì cần đọc. Cô tính tiền. Cô tính thời gian. Cô tính xem nếu nghỉ làm ba tháng sau sinh thì có sống được không. Rồi cô gọi cho chị gái.

"Em muốn sinh con một mình," cô nói.

Đầu dây bên kia im lặng khoảng năm giây. Rồi chị cô hỏi lại: "Em nói gì cơ?"

"Em muốn sinh con một mình. Bằng phương pháp hỗ trợ sinh sản. Em không có ai cả, chị biết mà."

"Em điên à? Mẹ mà biết thì mẹ chết mất."

"Em chưa nói mẹ."

"Em định không nói luôn à?"

"Em định nói. Sau khi xong. Sau khi có thai thì em nói."

Chị cô thở dài một hơi dài qua điện thoại. "Hà này, em có nghĩ kỹ chưa? Nuôi con một mình không phải chuyện đùa. Em bốn mươi tuổi rồi còn gì."

"Ba mươi tám. Em còn hai năm nữa mới bốn mươi."

"Thì cũng gần bốn mươi. Em không thấy mấy đứa bạn em, đứa nào ly hôn cũng kêu nuôi con một mình mệt lắm à?"

"Em không ly hôn. Em chưa từng kết hôn. Khác nhau mà chị."

Chị cô không nói nữa. Chị chỉ nói: "Em suy nghĩ lại đi. Chị không cấm. Nhưng em suy nghĩ lại."

Cô đã suy nghĩ lại. Suy nghĩ thêm hai tháng nữa. Rồi cô vẫn đến đây.

"Số bảy. Nguyễn Thị Hà."

Cô đứng dậy. Trong phòng khám, bác sĩ là một người đàn ông ngoài năm mươi, đeo kính gọng vàng, tóc đã bạc hai bên thái dương. Ông nhìn hồ sơ của cô, rồi nhìn cô.

"Chị đến một mình?"

"Vâng."

"Chị đã đọc kỹ các thủ tục chưa? Bên tôi cần chị xác nhận chị hiểu rõ trách nhiệm pháp lý và tài chính."

"Tôi đọc rồi. Tôi hiểu."

Bác sĩ gật đầu, lật qua vài trang giấy. "Về mặt sức khỏe, kết quả xét nghiệm của chị tương đối ổn. Nhưng tuổi của chị thì cần theo dõi sát hơn. Chúng tôi sẽ phải làm thêm một số xét nghiệm nữa trước khi quyết định phác đồ. Chị có thể thu xếp thời gian không?"

"Tôi làm freelance. Tôi chủ động được thời gian."

"Tốt." Ông ngừng lại, đẩy kính lên. "Tôi hỏi câu này không phải để đánh giá. Nhưng chị đã chuẩn bị tinh thần cho việc mọi người xung quanh sẽ nói gì chưa?"

Cô nhìn ông. Cô nghĩ đến mẹ cô, người vẫn hỏi mỗi lần gọi điện: "Dạo này có ai không con?" Cô nghĩ đến mấy người họ hàng ở quê, mỗi lần gặp lại hỏi cô sao chưa lấy chồng, có phải kén quá không. Cô nghĩ đến mấy đồng nghiệp cũ ở công ty cũ, những người từng bảo cô là "phụ nữ thời đại mới" nhưng cũng từng cười sau lưng khi cô nói cô không cần đàn ông.

"Tôi nghĩ rồi," cô nói. "Tôi chuẩn bị tinh thần rồi."

Bác sĩ không hỏi gì thêm. Ông ghi vào hồ sơ vài dòng, rồi hẹn cô tuần sau quay lại.

Cô ra khỏi phòng khám lúc chín giờ rưỡi. Trời tháng Chín ở Sài Gòn vẫn còn mưa, những cơn mưa chiều kéo dài đến tối. Cô đứng trước cổng phòng khám, mở điện thoại, thấy ba cuộc gọi nhỡ từ mẹ. Cô không gọi lại. Cô đi bộ ra đường lớn, bắt xe buýt về nhà.

Trên xe buýt, cô ngồi cạnh một người phụ nữ đang bế con. Đứa bé chừng một tuổi, mắt tròn, tay nắm lấy dây áo của mẹ. Người mẹ mệt mỏi, mắt thâm quầng, nhưng khi đứa bé cười, cô ấy cũng cười. Cô nhìn họ, và cô không thấy sợ.

Về đến nhà, cô mở cửa, bật đèn. Căn hộ hai phòng ngủ vẫn yên tĩnh như mọi khi. Cô để túi xách lên bàn, đi vào bếp, đun nước pha trà. Trong lúc chờ nước sôi, cô mở tủ lạnh, lấy ra hộp sữa chua, rồi lại cất vào. Cô không đói. Cô ngồi xuống ghế sofa, nhìn ra cửa sổ. Mưa đã bắt đầu rơi. Tiếng mưa trên mái tôn của nhà hàng xóm nghe rào rào.

Điện thoại cô rung. Là chị gái.

"Em làm gì đấy?"

"Em vừa về nhà. Em vừa đi khám."

"Khám gì?"

"Khám tổng quát thôi." Cô ngừng một chút. "Chị này."

"Ừ?"

"Em quyết định rồi. Em sẽ làm."

Đầu dây bên kia im lặng lâu hơn lần trước. Rồi chị cô nói, giọng thấp hơn bình thường: "Em đã nói với mẹ chưa?"

"Chưa."

"Vậy khi nào em định nói?"

"Khi nào có thai. Em đã nói rồi mà."

"Em nghĩ mẹ sẽ phản ứng thế nào?"

"Em không biết." Cô thật thà. "Nhưng em không thể sống theo cách mẹ muốn mãi được. Em ba mươi tám tuổi rồi."

"Chị biết." Chị cô thở ra. "Chị chỉ lo thôi. Em ở một mình, lỡ có chuyện gì..."

"Sẽ không có chuyện gì đâu."

"Em không thể nói chắc được."

"Thì em sẽ chịu trách nhiệm với cái không chắc đó."

Chị cô cười, nhưng tiếng cười nghe không vui lắm. "Em lúc nào cũng vậy. Từ nhỏ đã vậy. Nói là làm. Bố mà còn sống, bố cũng không cản được em."

Cô không nói gì. Cô nhớ bố. Bố cô mất năm cô hai mươi bảy tuổi, khi cô vừa mới ra trường và đang làm việc ở một công ty thiết kế nhỏ. Bố cô là người duy nhất trong nhà không bao giờ hỏi cô sao chưa lấy chồng. Ông chỉ hỏi cô ăn cơm chưa, công việc có vui không. Có lần ông nói: "Con gái muốn sống thế nào thì sống, miễn là con thấy được." Cô không biết bố cô có nghĩ đến chuyện này không. Cô nghĩ là không. Nhưng cô tin bố cô sẽ không phản đối.

"Chị này," cô nói. "Chị đừng nói với mẹ trước em. Em muốn tự nói."

"Ừ. Chị không nói. Nhưng em phải hứa với chị là em nói với mẹ trước khi mọi chuyện đi quá xa. Đừng để mẹ nghe từ người khác."

"Em hứa."

Cúp máy, cô ngồi im một lúc. Nước trong bếp đã sôi, cô nghe tiếng ấm điện tắt. Cô không đứng dậy. Cô nhìn ra ngoài cửa sổ, mưa vẫn rơi, và trong đầu cô hiện lên hình ảnh một đứa trẻ mà cô chưa từng gặp. Đứa trẻ đó sẽ có mắt của cô, hoặc không. Sẽ có mũi của một người đàn ông nào đó mà cô không biết. Sẽ mang họ Nguyễn của cô. Sẽ gọi cô là mẹ. Sẽ không có bố. Cô nghĩ đến từ "không có bố" và thấy nó nặng. Nhưng cô cũng nghĩ đến những đứa trẻ có bố mà bố không ở nhà, có bố mà bố không thương mẹ chúng. Cô không biết cái nào nặng hơn. Cô chỉ biết cái cô có thể làm là ở đây, và cô đang ở đây.

Điện thoại cô lại rung. Lần này là mẹ.

Cô nhìn màn hình ba giây, rồi bắt máy.

"Mẹ đây."

" Dạ."

"Con làm gì mà cả buổi không nghe máy?"

"Con đi khám sức khỏe. Con để điện thoại trong túi."

"Khám gì vậy? Có bệnh gì không?"

"Không có gì đâu mẹ. Khám định kỳ thôi."

"Ừ. Mà này, bác Thủy ở dưới quê hỏi mẹ. Bác nói con của bác ấy, thằng Hòa, vừa ly hôn. Nó cũng ở Sài Gòn, làm bên ngân hàng. Mẹ thấy cũng được. Con có muốn gặp thử không?"

Cô nhắm mắt lại. Cô nghe tiếng mẹ qua điện thoại, giọng mẹ vẫn vậy, vẫn cái giọng đó, vẫn cái câu hỏi đó, sau ngần ấy năm, sau ngần ấy lần cô nói không. Cô mở mắt, nhìn lên trần nhà, nơi có vết ố vàng hình dáng một con chim đang bay. Cô hít vào một hơi.

"Mẹ," cô nói. "Con có chuyện muốn nói với mẹ. Nhưng không phải qua điện thoại. Cuối tuần này con về."

"Về hả? Về thì tốt. Mà chuyện gì vậy? Con nói trước đi cho mẹ biết."

"Không. Con về rồi nói."

"Con làm mẹ lo quá. Có phải con bị gì rồi không?"

"Không có gì đâu mẹ. Con về rồi mẹ biết."

Cô cúp máy. Cô đứng dậy, đi vào bếp, tắt ấm nước đã sôi từ lâu. Cô rót trà ra ly, nhưng không uống. Cô đứng đó, tựa lưng vào thành bếp, nghe tiếng mưa đều đều ngoài kia. Ngày mai cô phải gửi bản thiết kế cho khách. Ngày kia cô phải quay lại phòng khám để làm thêm xét nghiệm. Cuối tuần này cô phải về quê, ngồi trước mặt mẹ, và nói ra cái điều mà cô biết sẽ làm mẹ khóc. Cô không biết mẹ sẽ khóc vì thương cô hay vì xấu hổ. Cô không biết chị cô sẽ đứng về phía nào khi mẹ phản ứng. Cô không biết hàng xóm ở quê sẽ nói gì, họ hàng sẽ nói gì, cái xóm nhỏ đó sẽ nhìn cô thế nào khi cô về với một cái bụng ngày càng lớn và không có chồng bên cạnh.

Cô cũng không biết đứa trẻ đó, khi lớn lên, sẽ hỏi cô điều gì. Sẽ hỏi bố nó là ai. Sẽ hỏi tại sao cô lại chọn sinh nó ra trong một hoàn cảnh như vậy. Sẽ hỏi cô có hối hận không. Và cô không biết mình sẽ trả lời thế nào. Cô chỉ biết bây giờ, trong căn hộ yên tĩnh này, giữa tiếng mưa tháng Chín, cô không còn thấy sợ nữa. Cô chỉ thấy một cái gì đó rất chắc, như một cái cây đã bám rễ sâu, không gì lay chuyển được.

Cô mang ly trà ra bàn, ngồi xuống, mở laptop. Trong lúc chờ máy khởi động, cô nhìn ra cửa sổ. Mưa đã ngớt, chỉ còn vài hạt lất phất. Đèn đường vàng vọt hắt lên vũng nước trên mặt đường. Cô nghĩ đến cuối tuần này, nghĩ đến chuyến xe sáu tiếng về quê, nghĩ đến khuôn mặt mẹ khi cô nói ra. Cô nghĩ đến tất cả những gì sẽ xảy ra sau đó, và cô biết mình không thể lùi lại được nữa. Cô đã đi quá xa rồi. Cô mở file thiết kế, ngón tay đặt lên bàn phím, nhưng mắt cô vẫn nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời đêm đang chuyển dần sang một màu xám nhạt của ngày mai.

Chuyến xe sáu giờ sáng từ bến Miền Đông về quê cô vắng khách. Cô chọn ghế cuối, cạnh cửa sổ, đặt ba lô lên đùi. Xe chạy qua những đoạn đường còn ướt mưa đêm trước, hai bên là ruộng lúa đang thì con gái xanh mướt. Cô lấy điện thoại ra, nhắn cho chị gái một câu ngắn: "Em đang về. Khoảng mười hai giờ tới."

Chị cô trả lời liền: "Mẹ biết chưa?"

"Chưa. Em nói khi tới."

"Ừ. Chị ở dưới đó. Trưa chị qua."

Cô tắt màn hình, tựa đầu vào cửa kính. Cái nắng sớm chiếu ngang qua cửa xe, rọi vào mặt cô một vệt vàng nhạt. Cô nhắm mắt lại nhưng không ngủ được. Trong đầu cô, câu chuyện đã được tập dượt ít nhất mười lần, mỗi lần một kiểu, mỗi lần cô lại đổi cách mở đầu. Có lúc cô định nói thẳng: "Mẹ, con sẽ sinh con một mình." Có lúc cô định vòng vo trước, kể về công việc, kể về cuộc sống ở Sài Gòn, rồi mới dẫn tới chuyện chính. Có lúc cô định để chị gái nói trước. Nhưng cô biết mình sẽ không làm vậy. Cô hứa với chị là cô tự nói. Và cô là người đã hứa thì sẽ làm.

Xe dừng ở bến huyện lúc mười một giờ bốn mươi. Cô xuống xe, vẫy một chiếc xe ôm. Người tài xế là một chú ngoài sáu mươi, da ngăm, hỏi cô đi đâu. Cô nói tên xóm. Chú gật đầu, nổ máy. Đường từ huyện về xóm cô bây giờ đã trải bê tông, không còn ổ gà như hồi cô còn nhỏ. Hai bên đường, người ta đã bắt đầu xây nhà mái bằng thay cho nhà ngói cũ. Cô nhìn những cánh đồng đang mùa gặt, thấy mấy người phụ nữ đội nón lá, cúi xuống cắt lúa. Cô nghĩ đến mẹ cô hồi trẻ, cũng từng cúi như vậy trên những thửa ruộng này. Mẹ cô lấy bố cô năm hai mươi hai tuổi, sinh chị cô năm hai mươi ba, sinh cô năm hai mươi lăm. Mẹ cô chưa từng một ngày đi làm ngoài đồng ruộng cho tới khi bố cô mất. Sau đó mẹ cô bán tạp hóa nhỏ ở chợ xã. Cô nhớ những buổi chiều tan học, cô chạy ra chợ phụ mẹ bán, ngồi trên cái ghế gỗ thấp, nhìn người ta qua lại. Mẹ cô khi đó hay nói: "Con gái phải biết lo cho gia đình. Sau này lấy chồng, phải biết chiều chồng, thương con." Cô nghe riết thành quen.

Xe ôm dừng trước cổng nhà. Căn nhà cấp bốn, mái ngói đỏ đã bạc màu, sân trước có cây ổi già mà bố cô trồng. Cô trả tiền xe, đẩy cổng bước vào. Con chó vàng nằm dưới gốc ổi ngẩng đầu lên, vẫy đuôi. Mẹ cô đang ngồi trong bếp, nghe tiếng chó sủa thì đi ra.

"Về rồi à? Đi xe có mệt không con?"

"Không mẹ. Con ngồi cuối xe nên thoải mái."

"Vào rửa mặt đi. Cơm chín rồi. Chị mày nói trưa nay qua."

Cô vào nhà, để ba lô trên bộ ghế gỗ. Căn nhà vẫn vậy, vẫn cái bàn thờ bố cô trên cao, vẫn nồi cơm điện cũ, vẫn cái tủ ly có mấy cái ly thủy tinh mẹ cô mua từ hồi cô còn học cấp hai. Cô rửa mặt, rồi ra bếp ngồi xuống cạnh mẹ. Mẹ cô đang bới cơm ra chén. Tay mẹ cô đã run hơn hồi trước, cô để ý thấy vậy mỗi lần về. Cô đưa tay đỡ lấy chén cơm.

"Để con làm cho mẹ."

"Ừ. Con lớn rồi. Mà dạo này con có ăn uống đầy đủ không đấy? Trông con gầy hơn tháng trước."

"Con ăn bình thường mẹ. Chắc tại mẹ nhớ con thôi."

Mẹ cô cười. Cái cười của người mẹ nhìn con gái về nhà sau bao tháng xa cách. Cô nhìn mẹ cười mà thấy nghẹn ở cổ. Cô chưa nói được gì. Cô quay đi, giả vờ xới cơm.

Chị cô tới lúc mười hai giờ. Chị đi xe máy, mang theo một túi trái cây. Chị vào nhà, nhìn cô một cái, rồi nhìn mẹ, rồi nói:

"Mẹ ăn cơm chưa? Con mua bưởi, để chiều con bổ."

"Ăn rồi. Con ngồi đi. Hôm nay hai chị em về đông đủ, mẹ thấy lạ."

Chị cô ngồi xuống, nhìn cô. Cô hiểu cái nhìn đó. Cô gật đầu nhẹ. Chị cô không nói gì, chỉ rót nước uống.

Bữa cơm trôi qua trong cái yên tĩnh lạ thường. Mẹ cô kể chuyện xóm, chuyện bà Tư hàng xóm mới mua cái máy giặt, chuyện thằng con bà Bảy mới lấy vợ. Cô nghe, gật đầu, ăn cơm, nhưng trong đầu cô chỉ có một câu. Cô chờ cho bữa cơm kết thúc. Cô chờ cho mẹ cô dọn chén. Cô chờ đến lúc không còn gì để trì hoãn nữa.

Mẹ cô dọn chén xong, ngồi xuống bộ ghế gỗ uống nước. Chị cô ngồi đối diện. Cô ngồi cạnh mẹ. Cô đặt ly nước xuống bàn, hai tay đan vào nhau.

"Mẹ."

"Ừ?"

"Con có chuyện muốn nói."

Mẹ cô nhìn cô. Chị cô cũng nhìn cô. Căn nhà yên tĩnh đến mức cô nghe được tiếng con chó thở dưới gốc ổi.

"Con nói đi."

Cô hít vào một hơi. "Con sẽ sinh con."

Mẹ cô nhìn cô một lúc. "Sinh con hả? Con có bồ rồi à? Sao không nói mẹ?"

"Không phải bồ, mẹ. Con sẽ sinh con một mình. Con không có chồng. Con sẽ làm thụ tinh nhân tạo."

Mẹ cô đặt ly nước xuống bàn. Ly đặt xuống không mạnh, nhưng cũng không nhẹ. Mẹ cô nhìn cô, mắt mẹ cô mở to hơn bình thường.

"Con nói cái gì?"

"Con sẽ sinh con một mình. Bằng phương pháp hỗ trợ sinh sản. Con đã làm hồ sơ. Con đã khám. Con sẽ bắt đầu làm trong tháng này."

"Trời ơi."

Mẹ cô đứng dậy. Mẹ cô đi ra cửa, rồi đi vào, rồi lại ngồi xuống. Chị cô không nói gì, chỉ ngồi im.

"Con điên rồi à Hà? Con ba mươi tám tuổi rồi. Con chưa có chồng. Con đòi sinh con một mình. Người ta nói gì? Họ hàng nói gì? Mẹ sống ở đây, mẹ biết giấu mặt vào đâu?"

"Mẹ," cô nói, giọng vẫn bình tĩnh. "Con hiểu mẹ lo. Nhưng con không thể sống theo cái mà người ta nói được. Con sống một mình ở Sài Gòn mười hai năm rồi. Con tự lo cho con được. Con tự lo cho con của con được."

"Con của con?" Mẹ cô lặp lại. "Con nói như thể con mua một món đồ vậy. Con có biết nuôi một đứa trẻ là thế nào không? Con có biết nó khóc lúc hai giờ sáng thì ai thức? Con ốm thì ai chăm con? Con có tiền không? Con có thời gian không?"

"Con có. Con đã tính hết. Con làm tự do, con chủ động được thời gian. Con có tiền tiết kiệm. Con sẽ thuê người phụ giúp thời gian đầu. Và con sẽ tự làm phần lớn."

"Thuê người?" Mẹ cô cười, tiếng cười nghe mệt mỏi. "Con nghĩ có tiền là xong hết à? Con nghĩ một đứa trẻ lớn lên mà không có bố thì nó không sao à? Con nghĩ mẹ nói chuyện này với bà con, với hàng xóm, mẹ nói thế nào? Mẹ nói con gái tôi nó không cần chồng, nó tự sinh con à?"

"Mẹ không cần phải giải thích với ai cả. Đây là chuyện của con."

"Nhưng mẹ là mẹ con!" Mẹ cô nói, giọng cao hơn. "Con làm gì thì người ta cũng nhìn mẹ. Con không hiểu đâu. Con ở Sài Gòn, con không sống ở đây. Mẹ sống ở đây. Mẹ ra chợ, mẹ gặp người ta mỗi ngày."

Cô im lặng. Cô biết mẹ cô nói thật. Cô biết cái xóm này nhỏ, và ở cái xóm này, một người phụ nữ sinh con mà không có chồng là một cái gì đó người ta sẽ nhắc đến trong nhiều năm. Cô biết mẹ cô sẽ phải nghe những câu hỏi, những lời thì thầm. Cô biết điều đó. Nhưng cô vẫn ngồi đây.

"Mẹ," chị cô lên tiếng, lần đầu tiên từ lúc cô bắt đầu nói. "Mẹ ngồi xuống đã. Để em nó nói hết."

Mẹ cô ngồi xuống. Mẹ cô nhìn chị cô. "Con biết chuyện này à?"

"Con biết. Em nó nói với con tháng trước."

"Vậy mà con không nói với mẹ?"

"Con hứa với em là để em tự nói. Mẹ đừng giận con."

Mẹ cô nhìn hai đứa con gái. Mẹ cô đặt hai tay lên đùi, cúi đầu xuống. Cô thấy vai mẹ cô run lên. Cô đưa tay ra, đặt lên tay mẹ cô.

"Mẹ. Con không làm chuyện này để chống lại mẹ. Con không làm để mẹ phải xấu hổ. Con chỉ muốn có một đứa con. Con muốn làm mẹ. Con đã chờ đủ lâu rồi. Con không muốn chờ thêm nữa."

"Con chờ cái gì?" Mẹ cô nói, không ngẩng lên. "Con chờ một người đàn ông không đến. Con chờ một đám cưới không có. Con chờ cái gì nữa?"

"Con chờ một điều mà con biết là không đến. Nên con không chờ nữa."

Mẹ cô ngẩng lên. Mắt mẹ cô đỏ. Mẹ cô nhìn cô một lúc lâu, cái nhìn mà cô không thể đọc được là giận hay thương hay cả hai. Rồi mẹ cô nói, giọng nhỏ hơn nhiều:

"Con có biết mẹ lo nhất điều gì không? Mẹ lo sau này con già, con ốm, con nằm một mình, đứa con nó còn nhỏ, nó không lo được cho con. Mẹ lo con phải chịu đựng một mình. Mẹ lo con khổ. Mẹ không lo người ta nói gì. Mẹ lo cho con."

Cô nghe câu đó, và cô thấy mắt mình nóng lên. Cô không khóc. Cô chỉ siết tay mẹ cô chặt hơn.

"Con biết mẹ lo cho con. Nhưng mẹ ơi, con không còn nhỏ nữa. Con đã tự lo cho con mười hai năm nay. Con tự trả tiền nhà, tự nấu ăn, tự đi khám khi ốm. Con không nói là con không cần ai. Con nói là con có thể làm được. Và con muốn làm. Con muốn có một đứa con để thương. Để dạy. Để nghe nó gọi con là mẹ. Con không cần gì hơn."

Mẹ cô nhìn cô. Rồi mẹ cô nhìn chị cô. Chị cô gật đầu. Mẹ cô thở ra một hơi dài.

"Mẹ không cản được con," mẹ cô nói. "Con giống bố con. Nói là làm. Mẹ cản cũng không được."

Cô không nói gì. Cô chỉ cúi xuống, tựa đầu vào vai mẹ cô. Mẹ cô ngồi im, rồi mẹ cô đưa tay lên xoa đầu cô. Bàn tay mẹ cô run, nhưng vẫn ấm.

"Con làm thì con phải giữ sức khỏe," mẹ cô nói, giọng đã dịu lại. "Con phải ăn uống đầy đủ. Con phải về đây khi sinh, mẹ chăm cho. Mẹ không để con nằm một mình ở Sài Gòn đâu."

Cô ngẩng lên. Cô nhìn mẹ cô. "Mẹ nói thật?"

"Chứ mẹ nói đùa à? Con là con mẹ. Cháu mẹ thì mẹ phải chăm."

Cô cười. Cô cười mà nước mắt chảy ra. Chị cô cũng cười, đứng dậy đi lấy khăn giấy. Mẹ cô nhìn cô, lắc đầu, nhưng khóe miệng mẹ cô đã nhếch lên một chút.

Chiều hôm đó, cô ở lại quê. Cô ra vườn sau nhà, ngồi dưới gốc ổi, nhìn trời chiều đang chuyển màu. Chị cô ra ngồi cạnh.

"Mẹ sẽ ổn thôi," chị cô nói. "Mẹ cần thời gian. Nhưng mẹ thương em."

"Em biết."

"Em tính khi nào làm?"

"Tháng sau. Bác sĩ nói cần thêm mấy xét nghiệm nữa. Nếu mọi thứ ổn thì em làm trong tháng sau hoặc tháng sau nữa."

"Em sợ không?"

Cô nhìn chị cô. "Sợ. Nhưng em sợ kiểu khác. Không phải sợ cái chuyện sinh con. Em sợ cái lúc đứa nhỏ lớn lên và hỏi em những câu em không biết trả lời."

"Thì em trả lời thật. Em nói em muốn có nó. Em nói em đã chọn có nó. Em nói em thương nó nhất trên đời. Thế là đủ."

Cô gật đầu. Cô không biết có đủ không. Nhưng cô nghĩ chị cô nói đúng. Cô sẽ trả lời thật.

Cô ở quê ba ngày rồi về Sài Gòn. Mẹ cô tiễn ra cổng, dúi vào tay cô một túi đồ ăn, nào là khô cá, nào là mắm, nào là bánh tráng. Cô cầm túi, ôm mẹ cô một cái. Mẹ cô vỗ lưng cô.

"Đi đường cẩn thận. Nhớ gọi mẹ khi tới."

"Dạ."

Cô lên xe. Xe chạy ra khỏi xóm, cô nhìn lại thấy mẹ cô còn đứng ở cổng, bóng mẹ cô nhỏ dần rồi khuất sau hàng cây. Cô ngồi xuống ghế, mở điện thoại, nhắn cho chị cô: "Em lên xe rồi. Mẹ vẫn đứng ở cổng."

Chị cô trả lời: "Chị biết. Mẹ đứng đó đến khi xe khuất mới vào."

Cô tắt điện thoại, tựa đầu vào cửa kính. Xe chạy qua cánh đồng, qua những con đường đất đỏ, qua những ngôi nhà mái ngói. Cô nghĩ đến căn hộ hai phòng ngủ của cô ở Sài Gòn, cái căn hộ mà cô sẽ không còn ở một mình nữa. Cô nghĩ đến cái phòng khách sẽ có một cái nôi. Cô nghĩ đến cái bàn ăn sẽ có thêm một cái ghế cao. Cô nghĩ đến buổi sáng sẽ có tiếng chân chạy trên sàn gỗ, đúng cái tiếng mà cô đã nghe từ nhà hàng xóm trong một buổi tối tháng Ba năm ngoái và biết mình muốn gì.

Cô không biết tương lai sẽ ra sao. Cô không biết đứa trẻ đó sẽ lớn lên thế nào, sẽ hỏi cô những gì, sẽ nghĩ gì về cô. Cô không biết mẹ cô có thật sự ổn không, hay chỉ đang cố tỏ ra ổn để cô yên tâm. Cô không biết hàng xóm ở quê sẽ nói gì. Cô không biết cái xã hội này, sau bao lâu nữa, sẽ nhìn những người như cô bằng con mắt khác.

Nhưng cô biết một điều. Cô biết mình đã chọn. Cô đã chọn từ buổi tối tháng Ba đó, và cô đã đi đến tận đây, qua phòng khám, qua bác sĩ, qua chị gái, qua mẹ, qua cái nhìn của những người trên xe buýt và những người ngoài chợ. Cô đã đi qua tất cả những cái đó, và cô vẫn đang đi.

Xe về tới bến Miền Đông lúc sáu giờ chiều. Trời Sài Gòn đã lên đèn. Cô xuống xe, bắt xe buýt về nhà. Trên xe buýt, cô ngồi cạnh một người phụ nữ trẻ đang bế con. Đứa bé ngủ, đầu tựa vào vai mẹ. Người mẹ ngồi im, mắt nhìn ra ngoài cửa sổ. Cô nhìn họ một lúc, rồi cô quay đi.

Cô về đến nhà. Cô mở cửa, bật đèn. Căn hộ vẫn yên tĩnh, vẫn cái mùi gỗ và mùi sách quen thuộc. Cô để ba lô lên bàn, đi vào bếp, đun nước. Cô mở tủ lạnh, lấy ra một quả trứng, rồi lại cất vào. Cô chưa đói. Cô ngồi xuống ghế sofa, nhìn ra cửa sổ. Thành phố đã lên đèn, những ánh đèn vàng của mấy tòa nhà bên kia đường hắt lên bầu trời xám. Cô nghe tiếng xe cộ dưới phố, tiếng người nói chuyện, tiếng một đứa trẻ cười ở đâu đó. Cô ngồi yên, tay đặt lên bụng mình. Cái bụng vẫn phẳng, chưa có gì. Nhưng cô biết, trong vài tháng nữa, nó sẽ khác. Cô sẽ khác. Căn nhà này sẽ khác.

Cô đứng dậy, tắt đèn phòng khách, đi vào phòng ngủ. Cô mở laptop, mở file thiết kế còn dang dở. Ngón tay cô đặt lên bàn phím. Cô bắt đầu gõ. Ngoài cửa sổ, thành phố vẫn sáng. Trong căn phòng này, một người phụ nữ ba mươi tám tuổi đang làm việc, như bao đêm khác. Nhưng đêm nay, cô biết, mọi thứ đã bắt đầu.