Cái hình dáng mờ ảo trong góc phòng rung lên dữ dội, như bị một luồng gió vô hình xô đẩy, viền người của nó nhòe ra rồi tụ lại, nhòe ra rồi tụ lại, như một ngọn lửa gặp gió lớn.

"Không đủ," giọng nói, nhưng lần này có một sự hoảng loạn thật sự lẫn trong đó, giọng vỡ ra ở giữa câu. "Một lời gọi, dù thành tâm tới đâu, cũng chỉ là một lời gọi. Ta vẫn còn đủ chỗ để..."

Nó không nói hết câu.

Điện thoại Ngọc, đặt trên bàn thờ, sáng lên liên tục, hàng loạt tin nhắn đổ về cùng một lúc, màn hình chớp nháy như một ngọn đèn báo động, và cô nghe thấy giọng Vọng qua loa ngoài, cô đã bật sẵn từ trước, giọng anh run lên vì một cảm xúc mà cô chưa từng nghe ở anh: sự kinh ngạc thuần túy.

"Thưa chị," Vọng nói, giọng anh vang trong loa nhỏ, gần như nghẹn lại, "chị có nghe thấy không? Cả nước, cùng một lúc..."

Ngọc không cần anh nói hết. Cô cảm nhận được, dù không rõ ràng như Vọng, một cái gì đó đang xảy ra vượt xa căn phòng nhỏ của cô: hàng chục nghìn, có thể hàng trăm nghìn tiếng gọi, rải khắp đất nước, mỗi tiếng một cái tên khác nhau, một câu chuyện khác nhau, nhưng tất cả cùng hướng về một điều: không để tổ tiên mình chìm vào quên lãng. Cô cảm thấy nó như một luồng ấm chạy dọc sống lưng, khác hẳn cái lạnh vừa rồi.

Cô vẫn quỳ đó, không đứng dậy, nhìn thẳng vào cái hình dáng đang run rẩy trong góc phòng.

"Nó không phải một lời gọi đơn độc nữa," Ngọc nói, giọng cứng lại. "Ông tính sai rồi. Ông nghĩ ông chỉ phải đối mặt với một cái khe, ở một nhà. Ông không tính tới việc cả một mạng lưới người, hàng nghìn người ông đã từng chạm vào cả năm nay, giờ đang cùng làm một việc, cùng một khoảnh khắc."

"Đó chỉ là một trò truyền thông," giọng nói, cố vớt vát, âm sắc lung lay, "một chiến dịch mạng xã hội, không phải..."

"Ông đã dạy tôi điều này," Ngọc ngắt lời, giọng cứng rắn, đứng dậy khỏi tư thế quỳ, đối mặt thẳng với cái bóng. "Ông nói với tôi, ở Đại lễ, rằng nghi ngờ cũng là một dạng chú ý. Vậy thì hãy để tôi nói cho ông nghe điều ngược lại: nhớ, dù bắt đầu từ một bài đăng trên mạng, dù bắt đầu từ một lời nhắn ngắn ngủi, vẫn là nhớ. Cái đích đến không quan trọng bằng cái thật sự xảy ra trong lòng người ta lúc gọi tên."

Hình dáng trong góc phòng co rúm lại, mờ dần, viền người nó mỏng đi trông thấy như sương gặp nắng, và giọng nói của nó, khi cất lên lần cuối, đã yếu ớt hẳn, gần như là một lời than.

"Ta chỉ muốn một cái tên," nó nói. "Chỉ một, thật sự là của ta, không phải đi mượn."

Trong giọng nói ấy, lần đầu tiên, Ngọc nghe thấy một cái gì đó gần như là nỗi đau thật, không phải mưu mô, không phải toan tính, chỉ là khát khao tồn tại của một thứ đã lang thang không thân xác suốt cả nghìn năm.

Cô đứng lặng một lúc, nhìn cái hình dáng đang tan biến, ánh nến trên bàn thờ giờ đã cháy đều trở lại, và cô cảm thấy, giữa nỗi sợ hãi và quyết tâm, một tia thương cảm nhỏ nhoi mà cô không ngờ mình còn dành được cho nó.

"Tôi không thể cho ông cái đó," cô nói, giọng dịu lại một chút. "Không ai có thể cho ông một cái tên bằng cách đi cướp nó. Cái đó ông đã biết, từ đêm Voi Phục rồi."

Cô nhìn nó tan dần vào bóng tối, bước một bước lại gần hơn, không còn chút sợ hãi nào trong dáng đứng.

"Nhưng có lẽ," cô nói, chậm rãi, như thể cô cũng đang tự khám phá ra ý nghĩ này ngay lúc nói ra, "nếu ông ngừng đi cướp, ngừng đi lừa, mà thật sự sống, thật sự làm một việc gì đó đáng để người ta nhớ, trong một nghìn năm nữa, biết đâu ông sẽ có được cái ông muốn, theo đúng cách nó phải đến."

Cái hình dáng dừng lại một khắc, như thể câu nói ấy chạm vào một chỗ nào đó nó chưa từng nghĩ tới, viền người nó khựng lại, không co thêm, không giãn ra, chỉ đứng yên trong một nhịp thở dài.

Rồi nó tan biến hoàn toàn, không phải rút lui vội vã như ở Voi Phục hay bãi đỗ xe Đại lễ, mà như tan ra chậm rãi, gần như miễn cưỡng, để lại trong căn phòng một sự tĩnh lặng nặng nề nhưng không còn đe dọa, chỉ còn mùi bùn non loãng dần rồi biến mất hẳn.

Ngoài phố, pháo hoa vẫn còn nổ rộ, tiếng người cười nói chúc nhau năm mới vang lên khắp các con hẻm.

Ngọc quỳ lại đó, trước bàn thờ, nước mắt chảy dài, không biết là vì sợ hãi, vì nhẹ nhõm, hay vì cái gì đó phức tạp hơn cả hai điều ấy cộng lại. Cô nhìn lên ba tấm ảnh, rồi nhìn xuống trang sổ mở có cái tên Nguyễn Thị Đoan, và cô cúi đầu, lặng lẽ, một lần nữa.

1. Trong nhiều truyền thống tâm linh, hành động tưởng nhớ tập thể diễn ra đồng thời ở nhiều nơi được cho là có sức mạnh cộng hưởng lớn hơn nhiều so với hành động đơn lẻ, dù cơ chế của hiện tượng này thuộc phạm trù niềm tin hơn là có thể đo lường được bằng khoa học thực nghiệm.