Vọng gọi cho Ngọc lúc gần nửa đêm, hai mươi ba tháng Chạp, ngày ông Công ông Táo, giọng anh gấp gáp hơn Ngọc từng nghe từ anh trong suốt cả năm.

"Thưa chị, chị ra bãi giữa được không? Tôi cần chị nghe cái này, không nói qua điện thoại được."

Ngọc phóng xe tới ngay, giữa cái lạnh cắt da của đêm cuối năm, gió sông Hồng táp thẳng vào mặt suốt quãng đường qua cầu. Cô tìm thấy Vọng đứng trước nhà, không phải trong nhà, mắt nhìn ra khắp cái bãi giữa tối om, hai tay khoanh trước ngực như đang cố giữ ấm một thứ gì đó bên trong.

"Anh ổn không?" cô hỏi, dựng xe, bước lại gần.

"Tôi không ổn," anh nói, thẳng thắn hiếm có ở một người vốn luôn giữ giọng chậm rãi lễ độ. "Từ chiều nay, tôi nghe thấy một cái gì đó tôi chưa từng nghe trong hai mươi năm làm nghề."

"Nghe thấy gì?"

"Tiếng gọi," Vọng nói, "nhưng không phải một tiếng, thưa chị. Hàng triệu tiếng, cùng một lúc, rải khắp cả nước, và tất cả đều đang lỗi nhịp."

"Anh nói rõ hơn được không?"

Vọng nhắm mắt, cố tìm từ, ngón tay xoa lên thái dương như đang gỡ một mối chỉ rối trong đầu.

"Chị biết đêm giao thừa là đêm gì không," anh nói. "Không phải chỉ đón năm mới. Đó là đêm mỗi nhà bày mâm cúng, khấn mời tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu. Hàng chục triệu gia đình, cùng một đêm, cùng gọi tên người đã khuất của nhà mình."

"Tôi biết," Ngọc nói, kéo khăn quàng chặt hơn.

"Đó là cái naming lớn nhất trong một năm," Vọng nói. "Lớn hơn Voi Phục nhiều nghìn lần, lớn hơn cả Đại lễ Về Nguồn. Và trong hàng chục triệu cái tên được gọi đêm ấy, luôn có những cái tên bị bỏ sót."

"Bỏ sót thế nào?" Ngọc hỏi, dù cô đã bắt đầu hiểu, và cái hiểu ấy làm cô lạnh người hơn cả cơn gió sông.

"Mỗi gia đình chỉ nhớ được vài đời gần nhất," Vọng nói. "Ông bà, cụ kỵ, may ra tới đời cao hơn một chút nếu gia phả còn giữ được. Nhưng lùi xa hơn nữa, năm đời, sáu đời, bảy đời, hầu như không ai còn nhớ tên. Người ta khấn chung, gọi là 'cửu huyền thất tổ', một câu gộp chung cho tất cả những ai đã bị quên tên cụ thể."

Anh nhìn Ngọc, ánh mắt anh trong bóng tối bãi giữa sáng lên khác thường.

"Cái khe giữa mỗi mâm cúng và cái tên 'cửu huyền thất tổ' ấy, thưa chị, chính là hàng triệu chỗ trống, rải khắp cả nước, cùng mở ra một lúc, đúng đêm giao thừa."

Ngọc đứng lặng người, nhìn ra bóng tối bãi giữa, sông Hồng chảy êm đềm phía xa, mang theo cái lạnh của mùa đông cuối cùng trong năm, tiếng nước vỗ vào bờ cát khe khẽ như một hơi thở dài.

"Nó không thể chiếm hết được," cô nói, cố giữ giọng vững vàng. "Hàng triệu chỗ trống, nó chỉ là một, làm sao chiếm được hết?"

"Nó không cần chiếm hết," Vọng nói. "Nó chỉ cần một, thưa chị. Đúng như Đại lễ. Nó gieo hàng triệu hạt, chỉ cần một hạt bén rễ đủ sâu, đủ mạnh, để nó có được cái nó tìm kiếm suốt cả mùa: một cái tên thật của riêng nó, được gọi bởi một gia đình thật, năm này qua năm khác, mãi mãi."

"Nó chọn nhà nào?" Ngọc hỏi, dù cô sợ câu trả lời hơn bất cứ câu hỏi nào cô từng đặt ra trong cả năm.

"Tôi không biết," Vọng nói. "Nhưng tôi nghĩ, thưa chị, nó sẽ không chọn một nhà xa lạ. Nó sẽ chọn một nhà nó đã theo dõi kỹ, một nhà nó biết rõ những chỗ trống, một nhà nó đã có mối liên hệ từ trước."

Anh nhìn cô, và trong ánh mắt anh, Ngọc thấy một sự do dự, như thể anh không muốn nói ra điều tiếp theo, môi anh mím lại một lúc rồi mới mở ra.

"Chị có bao giờ hỏi bà chị về những đời trước bà không?" anh hỏi. "Về cụ, về kỵ, về những cái tên xa hơn nữa?"

Ngọc đứng chết lặng, gió thổi tạt qua tóc cô, và trong một khoảnh khắc cô không nghe thấy gì khác ngoài tiếng tim mình.

Cô đã dành cả năm nay đi khắp các làng, hỏi hàng trăm người già về tên tổ tiên của họ, ghi từng cái tên vào sổ bằng nét chữ cẩn thận.

Cô chưa bao giờ hỏi về chính gia đình mình.

1. Cửu huyền thất tổ là cụm từ dùng trong văn khấn để chỉ chung các bậc tổ tiên nhiều đời trước, khi con cháu không còn nhớ được tên cụ thể của từng vị; đây là cách thể hiện lòng thành kính với tổ tiên xa đời phổ biến trong văn hóa thờ cúng của người Việt. 2. Lễ cúng ông Công ông Táo diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch hằng năm, được xem là một trong những nghi lễ quan trọng mở đầu cho chuỗi hoạt động chuẩn bị đón Tết Nguyên đán.