Lạc và Trọng chia nhau mười chín làng nhóm xanh, chạy đua với thời gian suốt tháng Mười, và kết quả cuối cùng, khi họ báo lại, không tốt như hy vọng nhưng cũng không tệ như lo sợ.

Chín làng đồng ý dừng hợp tác với Viện ngay khi nghe phiếu năm ba tám thật, phần lớn vì các làng này chưa đi sâu vào quá trình, chưa có gì để mất khi rút lui, và một số trưởng thôn, sau vụ Thọ Am được Hiên viết bài kể lại trên mạng, đã tự cảnh giác từ trước.

"Bài của chị Hiên về Thọ Am cứu bọn em khá nhiều đấy," Trọng kể lại, mệt nhưng vui. "Ba trong chín làng em thuyết phục được là vì họ đã đọc bài ấy trước khi em tới, tự hỏi Viện mấy câu khó, Viện trả lời không xuôi nên tự rút."

Sáu làng khác thì lưỡng lự, chưa quyết, đội để lại phiếu năm ba tám, dặn dò kỹ, hẹn quay lại trước Đại lễ để kiểm tra.

Bốn làng còn lại, đã trót ký sâu, không rút được.

"Có một làng em không quên được," Lạc nói, giọng trầm hẳn khi kể lại chuyến đi làng Đông Lỗ.

Làng này đã mời cả đoàn quay phim của Viện về làm phóng sự, đã lên kế hoạch đón một đoàn du khách tới xem "lễ khánh thành thần tích mới" ngay sau Đại lễ, hào hứng tới mức không ai muốn nghe bất cứ điều gì trái ý.

"Tôi đưa phiếu năm ba tám ra," Lạc kể, "ông trưởng thôn cầm lấy, không đọc, gấp lại, đưa trả tôi luôn. Ông ấy bảo: chú thông cảm, làng tôi chờ cơ hội này bao nhiêu năm rồi, chú đừng phá."

"Anh nói gì lại?" Ngọc hỏi.

"Tôi không nói được gì cả," Lạc nói, cay đắng. "Vì ông ấy nói đúng một phần. Làng ông ấy nghèo thật, mấy chục năm không ai biết tới, giờ có cơ hội lên báo, lên tivi, có khách du lịch, có tiền. Tôi đứng đó với một tờ phiếu cũ kỹ nói sự thật buồn tẻ, còn Viện đứng đó với một câu chuyện đẹp và cả tương lai kinh tế cho cả làng. Tôi thua ngay từ vạch xuất phát."

Đêm ấy, cả đội họp lại, tổng kết.

"Chín cộng sáu là mười lăm trên mười chín, tạm ổn," Thư nói, ghi vào bảng tổng hợp mới, khác hẳn bảng ba cột cũ của hai mươi mốt làng, giờ đã gần như đóng lại vĩnh viễn ở con số mười lăm trên mười chín.

"Nhưng bốn làng không cứu được, cộng với mười tám làng đỏ từ đầu," Ngọc nói, "là hai mươi hai làng, trên tổng số sáu mươi bốn, sẽ đọc tên giả trong Đại lễ, dù mình đã cố hết sức."

"Còn bốn mươi hai làng còn lại thì sao ạ?" Trọng hỏi.

"Bốn mươi hai làng đó," Thư nói, "một số đã lỡ nghe theo, một số chưa quyết, và mình không có đủ người, đủ thời gian để tới từng nơi trước cuối tháng Mười một."

Ngọc ngồi im, nhìn con số hai mươi hai, và cô nhớ tới lời ông già áo khoác nâu nói tuần trước: mình không cần cứu sáu mươi bốn, mình chỉ cần làm cho cả sáu mươi bốn hạt giống cùng chết yểu một lúc.

"Con số hai mươi hai, ba mươi hai, bốn mươi hai, không còn quan trọng nữa," cô nói, chậm rãi. "Quan trọng là cái gì xảy ra ngay tại Đại lễ. Nếu mình phơi bày được cái cách nó tạo ra sáu mươi bốn cái tên ấy, ngay trước ống kính, thì dù bao nhiêu làng đã tin, người xem cả nước sẽ nhìn lại tất cả bằng con mắt khác."

"Chị định làm thế nào ạ?" Thư hỏi.

Ngọc nhìn cô, rồi nhìn khắp cả đội.

"Tôi cần biết một điều trước," cô nói. "Ai sẽ đứng lên phát biểu chính trong Đại lễ, và ai sẽ là người cầm micro cuối cùng, ngay trước lúc sáu mươi bốn cái tên được đọc lên. Người đó, dù là ai, sẽ là chỗ mình phải nhắm vào."

Thư gật đầu, mở lại sổ tay công tác viên của mình.

"Em sẽ tìm ra," cô nói.

1. Đối với nhiều cộng đồng nông thôn có điều kiện kinh tế khó khăn, cơ hội được truyền thông chú ý và phát triển du lịch địa phương thường mang sức hấp dẫn lớn, đôi khi vượt qua những cân nhắc về độ chính xác lịch sử của câu chuyện được quảng bá.