Trọng là người nghĩ ra cách tiếp cận, và cách ấy đơn giản đến mức cả đội tự hỏi sao không ai nghĩ ra sớm hơn.

"Viện tuyển cộng tác viên sự kiện suốt," cậu nói, chỉ vào một mẩu tin tuyển dụng trên trang Facebook của Viện. "Thuyết trình viên, MC, nhân viên hỗ trợ hội thảo, lương theo buổi, không cần kinh nghiệm. Sao mình không nộp đơn?"

"Em định vào trong đó à?" Ngọc hỏi, lo lắng.

"Không phải em," Trọng nói. "Là chị Thư."

Cả đội quay sang Thư.

"Chị Thư có bằng cấp đúng ngành, nói năng lưu loát, lại còn xinh," Trọng nói, hơi ngượng khi nói ra chữ cuối. "Chị nộp đơn làm cộng tác viên nghiên cứu, may ra vào được, rồi mình biết được từ bên trong nó vận hành thế nào."

Thư nộp đơn ba ngày sau, dùng đúng cái tên thật, cái CV thật, chỉ bỏ bớt phần liên quan tới hội Nêu.

Cô được gọi phỏng vấn nhanh đến bất ngờ, chỉ hai ngày sau khi nộp, và được nhận ngay sau buổi phỏng vấn, cũng nhanh đến bất ngờ, làm cộng tác viên hỗ trợ tra cứu tư liệu, ba buổi một tuần.

"Họ không hỏi kỹ lắm," Thư kể lại tối hôm đó, giọng có chút bất an. "Người phỏng vấn em chỉ hỏi em có biết đọc chữ Nôm không, có biết tra kho lưu trữ không, rồi nhận luôn. Em thấy lạ, vì công việc này đáng lẽ phải tuyển kỹ hơn."

"Có khi họ đang thiếu người gấp," Lạc nói.

"Có khi họ không cần người giỏi," Vọng nói, chậm rãi, "họ chỉ cần người vào được."

Tuần đầu tiên, Thư làm việc ở một văn phòng nhỏ trên tầng ba một tòa nhà, cùng khoảng mười lăm nhân viên khác, phần lớn trẻ tuổi, làm việc theo hợp đồng ngắn hạn.

Con bé để ý ngay một điều bất thường: tỷ lệ người nghỉ việc rất cao.

"Em hỏi một chị làm cùng phòng," Thư kể, "chị ấy bảo trong sáu tháng em vào là người thứ tư ngồi vào cái bàn ấy. Ba người trước đều nghỉ, không ai biết lý do rõ ràng, chỉ nghe nói là 'chuyển công tác' hoặc 'có việc gia đình'."

"Em có tìm được người nào trong số đó không?" Ngọc hỏi.

"Em tìm được một người," Thư nói, "một anh tên Đạt, làm cộng tác viên thuyết trình, giống hệt vị trí của người phụ nữ ở Thọ Am. Anh ấy nghỉ cách đây bốn tháng."

Đội tìm được nhà Đạt ở một khu trọ ngoại thành, và người mở cửa là mẹ anh, một bà cụ ngoài sáu mươi.

"Đạt đi làm ăn xa rồi cô ạ," bà nói, khi Ngọc hỏi thăm. "Nó gọi điện về bảo là công ty cử đi công tác dài hạn trong miền Nam, lương cao lắm, nó bảo không cần gửi tiền về nữa vì nó tự lo được."

"Bác có số điện thoại của anh ấy không ạ?"

"Có chứ," bà cụ nói, đưa số. "Nhưng dạo này nó ít nghe máy lắm. Bận công việc, nó bảo thế."

Ngọc gọi số ấy ngay khi ra khỏi ngõ. Máy đổ chuông, rồi tắt. Gọi lại lần hai, lần ba, cùng một kết quả.

"Giống hệt kiểu người mất tích ở bến xe," Lạc nói, khi cả đội họp lại tối hôm ấy. "Chỉ khác là lần này họ không mất tích hẳn. Họ vẫn 'còn sống', vẫn gọi điện về nhà, vẫn có một cái vỏ tồn tại."

"Nếu nó đang mặc Đạt," Vọng nói, "thì Đạt thật đang ở đâu?"

Không ai trả lời được câu ấy.

"Em nghĩ em hiểu ra cơ chế rồi ạ," Thư nói, giọng run. "Viện không chỉ dùng người đã mất tích có sẵn. Viện đang tạo ra người mất tích, bằng cách tuyển họ vào, cho họ một câu chuyện để nói với gia đình, rồi từ từ thay thế họ bằng lốt, trong lúc cái vỏ 'vẫn đang đi làm xa' che giấu hoàn toàn sự biến mất thật."

Cô nhìn khắp phòng.

"Cái này quy mô hơn bất cứ thứ gì mình từng thấy," con bé nói. "Không phải chờ người đã trống sẵn nữa. Là chủ động tuyển người vào, rồi biến họ thành trống."

1. Tình trạng nhân sự nghỉ việc với lý do mơ hồ, không rõ ràng trong các tổ chức có tốc độ luân chuyển nhân viên cao là hiện tượng phổ biến trong thị trường lao động hợp đồng ngắn hạn, khiến việc phát hiện các trường hợp bất thường trở nên khó khăn hơn.