Trên đường về, cả xe im lặng suốt nửa tiếng đầu, không ai muốn là người mở lời trước.

"Chị Ngọc," cuối cùng Trọng lên tiếng, "chị đừng tự trách mình. Bà ấy nói khéo quá, ai cũng có thể bị cuốn theo."

"Tôi không trách tôi vì thua," Ngọc nói, giọng mệt mỏi. "Tôi trách tôi vì không lường trước được nước cờ ấy. Đáng lẽ tôi phải biết, sau Đông Cốc, sau khi cả đội học được bài học phiếu năm ba tám không phải bằng chứng tuyệt đối, thì kẻ nào đủ thông minh cũng sẽ dùng chính bài học ấy để chống lại mình."

Thư ngồi im ở ghế sau, cắn móng tay, thói quen con bé chỉ có khi căng thẳng cực độ.

"Chị ơi," nó nói, "em phải hỏi người phụ nữ đó tên gì."

"Sao em nghĩ tới chuyện đó?"

"Vì em nhớ ra một điều," Thư nói, "trong suốt buổi tối, bà ấy không hỏi tên chị một lần nào cả. Chị tự xưng, bà ấy chỉ hỏi 'chị là ai ạ' đúng một câu ban đầu, sau đó thì không hỏi lại nữa, kể cả lúc tranh luận trực tiếp."

Cả xe im lặng.

"Người bình thường, khi tranh luận với một người lạ trước đám đông, sẽ hỏi tên đối phương ít nhất một lần nữa để xưng hô cho tiện," Thư nói. "Bà ấy không hỏi. Bà ấy nói với chị suốt cả buổi mà không cần biết chị tên gì."

Vọng, ngồi ghế trước, quay lại, mặt căng thẳng.

"Cô Thư nói trúng một điều tôi cũng để ý," anh nói. "Tôi ngồi cuối sân, tôi cố cảm bà ấy suốt buổi. Tôi không cảm được gì cả. Không phải người, không hẳn không phải người. Giống như... giống như đứng trước một cái gương, chị Ngọc ạ. Cảm giác của tôi dội ngược lại chính tôi, không chạm được vào bà ấy."

"Em có ảnh không?" Ngọc hỏi Thư.

"Có ạ, em chụp trộm được vài tấm."

Con bé đưa điện thoại. Ảnh chụp người phụ nữ đứng trên sân khấu, rõ mặt, nhưng khi Thư tra bằng công cụ tìm kiếm hình ảnh, không có kết quả nào khớp, dù cô ta tự xưng làm việc lâu năm ở Viện, dù trang web Viện có mục "Đội ngũ" với đầy đủ ảnh nhân viên.

"Em tìm trên trang Viện rồi," Thư nói, "không có ảnh này trong danh sách đội ngũ. Em hỏi mấy người dân sau buổi họp, có người bảo tên cô ấy là Lan, có người bảo là Hà, có người còn không nhớ nổi cô ấy tên gì dù vừa nghe cô ấy nói cả tiếng đồng hồ."

Ngọc cảm thấy một cơn lạnh quen thuộc chạy dọc sống lưng, cơn lạnh cô đã học được cách nhận ra từ tháng Giêng.

"Nó không cần một cái tên cố định," cô nói chậm. "Vì nó không phải một người. Nó là bất cứ ai Viện cần nó là, tối nay là một chuyên gia thuyết trình, ngày mai có thể là ai khác."

"Vậy là Hồ Tinh thật sự đứng sau," Lạc nói, tay siết chặt vô lăng xe máy.

"Tôi không dám chắc một trăm phần trăm," Vọng nói, "nhưng cảm giác của tôi nghiêng về hướng ấy. Và nếu đúng, thì đây là một bước tiến hoàn toàn mới so với chín cái lốt mùa xuân."

"Tiến ở đâu?" Trọng hỏi.

"Mùa xuân, nó mặc một người có sẵn," Vọng nói. "Nó cần một cái tên đã trống, một cái xác đã có sẵn để mặc vào. Còn cái tối nay, nếu đúng là nó, thì nó không mặc một người nào cả. Nó đang tạo ra một vai diễn hoàn toàn mới, một cái tên chưa từng tồn tại, một danh tính không cần gốc gác."

Anh nhìn ra ngoài cửa sổ, vào bóng tối con đường đêm.

"Đây không còn là chuyện đội lốt người nữa," anh nói. "Đây là chuyện nó học được cách đội lốt một tổ chức."

Về tới Hà Nội gần nửa đêm, Ngọc không ngủ được, ngồi lại một mình với sổ.

Cô viết chậm, cân nhắc từng chữ.

Người phụ nữ ở Thọ Am: không tên cố định, không ảnh trên hệ thống, không ai cảm được gì khi ở gần. Có thể là Hồ Tinh, dạng mới, không còn cần mặc một thân xác có sẵn.

Nếu đúng, thì chín tháng vừa qua mình đã học sai bài học. Mình tưởng luật của nó là: chỉ mặc được cái tên đã bỏ trống. Có lẽ luật ấy vẫn đúng, nhưng bây giờ nó tìm ra cách tự tạo ra chỗ trống, thay vì đi tìm chỗ trống có sẵn.

Cô dừng bút, nhìn ra khoảng tối ngoài cửa sổ quán.

Viện Về Nguồn không phải công cụ của nó. Có lẽ chính Viện, hoặc một phần của Viện, đã trở thành một cái lốt kiểu mới: không phải lốt của một người, mà lốt của một danh nghĩa, một cái tên tổ chức nghe rất đáng tin.

Sáu mươi bốn làng. Và mình mới chỉ ngăn được một, mà cũng không chắc là ngăn được.

1. Trong nhiều tổ chức thực tế, không phải mọi vai trò công khai đều gắn với một cá nhân cố định có hồ sơ minh bạch; hiện tượng người đại diện, người phát ngôn không rõ danh tính đầy đủ không phải luôn luôn bất thường, nhưng thường bị giới quan sát độc lập lưu ý khi xuất hiện lặp lại.