Bà cụ khăn mỏ quạ tên là bà Chắt, xóm Đông, làng Hạ Sen, và bà ra hội Voi Phục vì con trai bà lấy vợ ở Ngọc Khánh, năm nào bà cũng ra.

Bà nắm tay Ngọc và bà kéo cô đi.

"Cô đi theo tôi," bà nói. "Làng tôi ra đây có bảy tám người, tôi biết chúng nó đứng đâu."

Bà cụ tám mươi tuổi ấy len qua đám đông theo cái cách mà Ngọc không len được, cái cách của một bà già ở quê đi hội đã sáu mươi năm: bà không đẩy ai cả, bà nói. Bà vỗ vai người ta, bà bảo cho bà nhờ tí, bà xin lỗi, bà chen, và người ta dạt ra cho bà.

Họ tìm được ông Tuấn ở gần gốc muỗm phía đông.

Ông đang đứng nhìn ra sân, mặt tái, và khi ông quay lại thấy Ngọc thì ông há miệng.

"Cô Ngọc!"

Rồi ông nhìn về phía sân, chỗ người đàn bà mặc áo len xám đang đứng giữa vòng người quỳ.

Rồi ông nhìn lại Ngọc.

Rồi ông lùi lại một bước.

"Bác Tuấn," Ngọc nói.

"Cô..." Ông Tuấn nuốt. "Cô ơi tôi... tôi nhìn thấy cô ở đằng kia. Nãy giờ tôi nhìn cô ở đằng kia."

"Cháu biết ạ."

"Thế cô ở đây thì cái cô ở đằng kia là ai?"

Ngọc không kịp trả lời.

Vì đúng lúc ấy, từ giữa sân, cái người đàn bà mặc áo len xám quay đầu về phía họ.

Nó đứng cách đó bốn mươi mét, giữa hai nghìn con người, và nó nhìn thẳng vào chỗ Ngọc đứng.

Rồi nó giơ tay chỉ.

"Kìa," nó nói, và cái giọng trầm ấy lại đi qua cả cái sân. "Nó đấy."

Cả biển người quay đầu.

Hai nghìn cái mặt cùng quay về một hướng, và cái hướng ấy là chỗ Ngọc đang đứng, và Ngọc đứng chôn chân dưới cái nhìn của hai nghìn con người.

"Cái đứa mang mặt ta," nó nói. "Nó theo ta từ ngoài kia vào."

"Bắt lấy nó!" có người hét.

Đám đông quanh Ngọc giãn ra.

Cái giãn ấy còn đáng sợ hơn cả nếu người ta xông vào. Người ta lùi khỏi cô, cả một vòng tròn, chậm, và trong ba giây thì cô đứng một mình giữa một khoảng trống, và quanh cái khoảng trống ấy là mấy trăm cái mặt đang nhìn cô.

Có ai đó gọi bảo vệ.

Có một thanh niên xắn tay áo bước lên.

"Ơ này!" bà Chắt gào lên. "Ơ cái thằng kia! Mày làm gì đấy!"

Bà cụ tám mươi tuổi ấy chạy ra đứng chắn trước mặt Ngọc, hai tay dang ra, và bà quắc mắt lên nhìn thằng thanh niên cao gấp rưỡi bà.

"Cô này người làng tôi biết!" bà quát. "Cô này về làng tôi rằm tháng Giêng! Cô này đi đưa đám cụ Đàm nhà tôi! Đứa nào động vào cô ấy tao vả!"

Thằng thanh niên khựng lại.

Và trong cái khựng ấy, ông Tuấn bước lên đứng cạnh bà cụ.

Ông đứng đấy, một ông trưởng thôn năm nhăm tuổi mặc sơ mi bỏ trong quần, giữa hai nghìn người lạ ở một cái đền không phải đền làng mình, và ông giơ tay lên.

"Bà con ơi," ông nói to. "Tôi là Nguyễn Văn Tuấn, trưởng thôn Hạ Sen, xã Hạ Sen. Tôi có chứng minh thư đây."

Ông móc ví ra, giơ lên.

"Cô này tên là Ngọc, bán nước ở Hàng Buồm. Rằm tháng Giêng vừa rồi cô ấy về làng tôi. Cô ấy ngồi ở nhà tôi ba hôm. Cô ấy ăn cơm với vợ chồng tôi."

Ông chỉ về phía sân.

"Còn cái cô đang đứng ngoài kia thì tôi không quen."

Cái người đàn bà giữa sân cười.

"Ông kia," nó nói. "Ông có chắc không?"

Ông Tuấn im.

"Ông nhìn ta cho kỹ đi," nó nói. "Ông nhìn xem ông có quen ta không."

Và Ngọc nhìn thấy chuyện xảy ra.

Cô nhìn thấy ông Tuấn nheo mắt lại. Cô nhìn thấy mặt ông đổi. Cô nhìn thấy cái tay cầm ví của ông từ từ hạ xuống.

"Tôi..." ông nói.

"Bác Tuấn," Ngọc gọi.

"Tôi có quen," ông Tuấn nói, và giọng ông xa lắc. "Tôi có quen chị ấy mà. Chị ấy là..."

Ông đứng đấy, giữa sân đền, và ông không nói hết được câu.

Vì cái người đàn bà ngoài kia đang đứng trong cái chỗ mà ông Tuấn, cũng như tất cả những người khác trong sân này, muốn có một cái gì đó đứng vào.

"Nó đọc cái mình tin," Ngọc nói.

Cô nói cái ấy với chính mình, khẽ, và bà Chắt quay lại nhìn cô.

"Cô bảo gì?"

Ngọc không trả lời.

Cô đang nhìn cái vòng tròn người quanh mình, và cô đang tính.

Cô đã đến đây với một kế hoạch, và cái kế hoạch ấy là kể ra mình là ai. Bây giờ cô hiểu là nó không dùng được. Cô có đứng đây kể ba mươi phút thì cũng vô ích, vì cái đứa ngoài kia sẽ kể hay hơn cô, và nó sẽ kể trúng cái người ta muốn nghe.

Cãi nhau bằng lời thì cô thua chắc.

Cô cần một cái mà nó làm sai được.

Ngọc đứng giữa cái khoảng trống ấy, dưới mấy trăm cặp mắt, và cô lục trong đầu mình tất cả những gì cô biết về nó.

Tôi đã đi vòng qua cái quán này sáu lần rồi. Sáu lần tôi đứng ở đầu phố nhìn cô rót nước cho người ta, và sáu lần tôi không vào được.

Hễ người ta hỏi thì tôi trả lời được, vì tôi trả lời cái người ta đang đợi nghe. Hỏi là tôi vào.

Ngọc ngẩng phắt lên.

"Bác Tuấn ơi," cô nói to. "Bác đứng yên đấy. Bác không phải chọn ai đâu."

Ông Tuấn quay lại.

"Bà Chắt ơi," Ngọc nói. "Bà giúp cháu một việc."

"Việc gì hả cô?"

"Bà đi tìm cho cháu một cái ấm nước," Ngọc nói. "Với mấy cái chén. Ngoài cổng đền có hàng nước, bà ra bà mượn, bà bảo là trả tiền sau."

Bà cụ ngẩn ra.

"Cô ơi bây giờ mà cô đòi uống nước?"

"Vâng ạ," Ngọc nói. "Bà làm nhanh giúp cháu."

Bà Chắt nhìn cô hai giây.

Rồi bà cụ tám mươi tuổi ấy quay ngoắt đi, chen vào đám đông, vừa chen vừa quát "cho bà nhờ tí", và bà biến mất về phía cổng.

Ngọc quay lại nhìn ra sân.

Cái người đàn bà mặc áo len xám vẫn đứng đấy, giữa vòng người quỳ, và bây giờ nó đang nhìn cô, và lần đầu tiên trong suốt cái mùa đông ấy, Ngọc nhìn thấy trên mặt nó một cái mà cô chưa từng thấy.

Nó không hiểu cô đang làm gì.

"Được rồi," Ngọc nói khẽ. "Cuối cùng thì cũng có một cái mày không đọc được."

1. Người đi lễ hội ở các đền lớn quanh Hà Nội phần đông là dân các làng lân cận và người gốc các làng xa đã ra thành phố sinh sống, nên một hội lớn thường quy tụ người của rất nhiều làng khác nhau.