Người đàn bà mặc áo len xám giằng ra khỏi tay hai người bảo vệ và ngã sấp xuống sân gạch.

Cả biển người ồ lên.

Cô ta bò dậy được nửa chừng thì đổ vật xuống lần nữa, và lần này thì cô ta không dậy. Cô ta nằm ngửa ra, hai tay quờ quạng, người cong lên, và từ cổ họng cô ta phát ra một tiếng rên dài không giống tiếng người.

"Cô ấy làm sao thế!"

"Ai gọi cấp cứu đi!"

"Đừng động vào! Đừng có động vào!"

Cái câu cuối cùng ấy là của một bà cụ đứng gần, và nó có tác dụng ngay lập tức, vì cái sân đền ngày chính hội thì ai cũng hiểu cái câu ấy nghĩa là gì.

Vòng người dạt ra thành một cái vòng tròn quanh người đàn bà nằm dưới đất.

Trên chiếu tế, người xướng ngừng lại giữa chừng. Tám cụ trong đội tế quay đầu.

Và trong cái khoảng lặng ấy, khi hai nghìn con người ở cái sân đền Voi Phục cùng nín thở nhìn về một chỗ, người đàn bà mặc áo len xám mở mắt ra và ngồi dậy.

Cô ta ngồi dậy không giống cách người ta ngồi dậy.

Cô ta không chống tay. Cô ta không co chân. Cái thân người ấy từ chỗ nằm ngửa dựng thẳng lên như có ai kéo bằng sợi dây buộc ở đỉnh đầu, và nó dựng lên chậm, đều, và mấy trăm người đứng gần nhất lùi lại một bước cùng một lúc.

Rồi cô ta đứng lên, và cô ta đứng thẳng, hai tay xuôi.

Và cô ta cất tiếng.

"Ta về."

Cái giọng ấy không phải giọng đàn bà. Nó trầm, nó vang, nó đi qua hai nghìn con người mà không cần loa, và Ngọc đứng cách hai chục mét mà nghe rõ từng chữ như có người nói bên tai.

Cả sân đền quỳ xuống.

Không phải tất cả. Nhưng đủ. Mấy trăm người ở vòng trong quỳ trước, rồi cái quỳ ấy lan ra như sóng, và trong vòng mười giây thì hơn nửa cái sân đã quỳ, và những người còn đứng thì cũng chắp tay.

Ngọc đứng chôn chân giữa đám đông, và cô thấy cái lạnh chạy khắp người cô.

Cô hiểu ra ngay, và cái hiểu ấy làm cô muốn nôn.

Nó không cần làm phép. Nó không cần dọa ai. Nó chỉ cần ngã xuống ở đúng cái giây phút mà hai nghìn con người đang chờ một vị thần về.

Và nó chọn đúng chỗ để ngã: giữa hai con voi đá, ở cái lối mà theo lệ thì ngài đi.

"Ta về," nó nói lần nữa.

Nó đưa hai tay lên.

"Ta về với dân ta."

Có tiếng khóc. Ở đâu đó phía sau Ngọc, một người đàn bà bật khóc, và cái khóc ấy lan sang mấy người nữa, và có ai đó bắt đầu vái lia lịa.

"Ngài về! Ngài về rồi!"

"Ơn ngài! Ơn ngài!"

Trên chiếu tế, ông chủ tế, một cụ già ngoài tám mươi, đứng chết trân. Cụ nhìn cái người đàn bà giữa sân. Cụ nhìn xuống tờ văn tế trong tay.

Ngọc nhìn thấy cụ.

Và cô nhìn thấy, rất rõ, cái khoảnh khắc cụ hạ tờ giấy xuống.

"Ngài xưng danh đi ạ!" có người hét lên từ trong đám đông. "Ngài cho con cháu biết ngài là ai ạ!"

Cái người đàn bà giữa sân quay đầu về phía tiếng hét ấy.

Và nó nói.

Nó nói một cái tên.

Ngọc không nghe rõ. Cô sẽ không bao giờ nghe rõ cái tên ấy, và sau này cô nghĩ có lẽ đấy là may. Cô chỉ nghe thấy hai âm, trầm, và ngay sau đó là tiếng hai nghìn con người cùng ồ lên một lượt.

Rồi có người nhắc lại cái tên ấy.

Rồi có mười người nhắc lại.

Rồi có một trăm người.

Ngọc lao lên.

Cô đẩy vai người đứng trước, chen, huých, và cô đi được ba bước thì có hai bàn tay giữ lấy cô.

"Cô ơi đứng yên! Đang có ngài đấy!"

"Bác bỏ cháu ra!"

"Cô làm cái gì thế! Cô có biết cô đang ở đâu không!"

Cô giằng ra được, đi thêm bốn bước, rồi lại bị chặn. Lần này là một bức tường lưng người quỳ, và cô không thể bước qua người đang quỳ lạy, và cô không thể đẩy họ.

Cô đứng đấy, giữa đám đông, và cô nhìn thấy cái tên kia đang lan ra khắp cái sân như lửa bén rơm.

Đúng cái Thư đã nói ở dưới tầng hầm B2, đứng trước một tờ giấy trắng nằm trên lụa đỏ.

Điện thoại trong túi cô rung liên hồi.

Cô móc ra. Bốn tin, dồn dập.

Thưa chị tôi ở gốc muỗm phía tây. Tôi thử gọi tên cái xác nó đang mặc mà tôi không biết nó mặc cái nào. Xin lỗi chị.

Và cuối cùng, của Trọng:

Ngọc đứng im giữa đám đông.

Cô nhìn cái tin cuối cùng ấy.

Rồi cô gõ, nhanh, tay run:

Ra Hạ Sen. Tìm ông Tuấn trưởng thôn và ông Cẩn. Đưa hai người vào bằng cửa nào cũng được.

Ba giây sau:

Ngọc nhìn cái màn hình nứt.

Rồi cô ngẩng lên nhìn ra cái biển người đang quỳ.

Và cô hiểu ra cái điều mà ông khách áo nâu đã nói với cô mười phút trước, hiểu theo cái nghĩa đen của nó, và cô thấy tim mình đập một nhịp rất mạnh.

Hôm nay là hội to nhất vùng tây thành phố. Cô nghĩ trong mấy nghìn người ở đây, có bao nhiêu người từ mấy cái làng ấy ra?

Cô gõ lại, và lần này tay cô không run nữa:

Không phải đi Hạ Sen. Họ ở đây rồi. Đi tìm trong đám đông. Tìm người làng nào cũng được trong hai mươi mốt làng. Tìm được ai thì bảo họ đi lên phía trước.

Cô cất điện thoại.

Cô đứng thẳng lên giữa đám đông, và cô làm cái việc mà cô đã sợ suốt tám ngày, và hóa ra khi làm thì nó không giống cái cô đã tưởng tượng chút nào.

Cô không hét. Cô không lao lên. Cô không giơ tay.

Cô quay sang người đứng cạnh cô, một người đàn ông trung niên đang chắp tay vái, và cô nói, giọng bình thường, giọng của một người bán nước hỏi khách:

"Bác ơi, bác ở đâu đến ạ?"

Người đàn ông ngẩn ra.

"Tôi... tôi ở Cầu Giấy."

"Vâng ạ." Cô quay sang người bên kia, một chị chừng bốn mươi bế con. "Chị ơi, chị ở đâu ạ?"

"Chị ở Thanh Trì."

"Vâng."

Cô quay sang người thứ ba. Rồi người thứ tư.

"Bác ơi bác ở đâu đến ạ?"

"Cô ơi cô ở làng nào ạ?"

"Anh ơi anh ở đâu?"

Người ta nhìn cô như nhìn một con dở hơi. Có người trả lời cho xong. Có người gạt cô ra.

Cô cứ hỏi.

Đến người thứ mười một, một bà cụ nhỏ thó đội khăn mỏ quạ, khi cô hỏi thì bà cụ quay lại, nhìn kỹ mặt cô, rồi bà cụ kêu lên một tiếng.

"Ơ," bà cụ nói. "Cô này. Cô này tôi biết cô này."

Ngọc đứng sững.

"Cô xuống làng tôi hôm rằm tháng Giêng chứ gì," bà cụ nói. "Cô đứng ở gốc muỗm. Cô là cái cô ở Hà Nội xuống đi đám cụ Đàm."

1. Trong lễ hội đình đền ở Bắc Bộ, hiện tượng một người bất ngờ ngã xuống rồi nói bằng giọng khác thường được nhiều người đi lễ hiểu là "ngài về"; phản ứng phổ biến là dạt ra, không động vào người ấy và chờ xem. 2. Khăn mỏ quạ là kiểu khăn vấn truyền thống của phụ nữ nông thôn Bắc Bộ, nay chủ yếu còn thấy ở người cao tuổi và trong dịp lễ hội.