Nhà tang lễ nằm trong một con ngõ nhỏ gần bệnh viện, một tòa nhà thấp, tường quét vôi trắng đã ố vàng theo năm tháng, mùi nhang trầm lẫn mùi thuốc khử trùng đặc trưng không lẫn vào đâu được.

Người gọi điện cho Vọng tên Hoa, cháu ngoại của bà cụ vừa mất, chờ sẵn ở cổng, mắt thâm quầng vì mất ngủ nhiều đêm liền. Cô mặc áo tang trắng đã nhàu, tay cầm điện thoại như sợ buông ra sẽ có ai gọi tới báo thêm một chuyện tệ hơn.

"Cảm ơn anh đã tới," cô nói, dẫn Vọng vào trong. "Bà em tên Tuyết, mất ở bệnh viện hôm mùng năm, tới giờ vẫn chưa hạ huyệt được, vì bốn người con của bà không ai chịu ký giấy đồng ý."

"Vì sao ạ?"

Hoa thở dài, giọng mệt mỏi rõ rệt. "Chuyện đất đai. Bà em có một mảnh đất ngoài quê, bốn cậu dì tranh nhau, cãi nhau ngay trong bệnh viện lúc bà vừa mất, giờ vẫn chưa ai chịu nhường ai. Không ai ký thì nhà tang lễ không dám tự ý làm gì, sợ sau này bị kiện."

Ngay lúc đó, từ phòng chờ phía trước vọng ra tiếng cãi vã, một giọng đàn ông lớn tuổi và một giọng phụ nữ trẻ hơn, cắt ngang nhau liên tục, không ai chịu nghe ai nói hết câu. Hoa cúi mặt, như đã quen với âm thanh ấy tới mức không còn buồn ngẩng lên xem là ai.

"Cậu Hai với dì Ba đấy anh," cô nói khẽ. "Ngày nào cũng vậy, tới thắp hương cho bà xong là quay ra cãi nhau ngoài sân, rồi lại về, hôm sau lại tới, lại cãi. Năm ngày rồi."

Người bảo vệ nhà tang lễ, một người đàn ông trung niên tên Đạt, dẫn Vọng ra phía sau, nơi khu vực lưu giữ nằm sâu trong một hành lang lạnh lẽo, ánh đèn huỳnh quang hắt xuống nền gạch một màu trắng nhợt.

"Tôi làm nghề này mười lăm năm rồi, chưa bao giờ sợ như mấy đêm nay," ông Đạt nói, giọng run run dù cố giữ vẻ bình tĩnh. "Đêm nào cũng nghe tiếng động, như có ai đó cào vào cửa phòng lạnh. Có đêm tôi còn thấy cái khăn phủ bị xê dịch, dù không ai vào trong đó cả. Tôi làm cái nghề này lâu vậy, người ta nói gì tôi cũng không tin dễ dàng, nhưng cái này khác. Nó không giống mấy chuyện đồn đại người ta hay kể."

"Bác có ghi lại giờ giấc mấy lần nghe tiếng động không ạ?" Vọng hỏi.

Ông Đạt gật, lôi từ túi áo ra một cuốn sổ nhỏ, ghi bằng chữ tay run rẩy. "Toàn khoảng giữa đêm, gần giờ Tý cả. Tôi cứ nghĩ là do mình quá mệt nên tưởng tượng, nhưng ba đêm liền y hệt nhau thì không thể là tưởng tượng được nữa."

"Bác có nghĩ là quỷ nhập tràng không?" Hoa hỏi, giọng run rẩy, rõ ràng đã nghe câu chuyện dân gian này từ ai đó, có lẽ từ chính những người hàng xóm quanh nhà tang lễ.

Vọng không trả lời ngay câu hỏi đó, chỉ hỏi lại, giọng điềm tĩnh.

"Bác Đạt có thấy con mèo nào lởn vởn quanh đây những đêm gần đây không ạ?"

Ông Đạt lắc đầu. "Không có con mèo nào cả, khu này quản lý chặt lắm, cổng lúc nào cũng khóa, camera ghi hình đầy đủ, tôi xem lại băng mấy lần rồi, chẳng có con vật nào bén mảng tới cả."

Vọng gật đầu, không nói thêm, nhưng trong đầu anh đã gạt bỏ lời giải thích dân gian ấy. Nếu không có mèo, không có bất cứ tác nhân nào từ bên ngoài, thì thứ đang khuấy động sự tĩnh lặng của căn phòng lạnh kia phải đến từ chính bên trong, từ chính người đang nằm đó, chưa được yên.

Đêm đó, Vọng ở lại một mình trong hành lang lạnh lẽo ấy, ngồi cách cửa phòng lưu giữ vài bước, chờ tới giờ Tý. Tiếng quạt thông gió kêu đều đều phía trên, thỉnh thoảng ngắt quãng bởi một cơn gió lùa qua khe cửa sau.

Đúng như ông Đạt nói, gần nửa đêm, có tiếng động khe khẽ vang lên từ phía cửa phòng lạnh, không lớn, nhưng đủ để phá vỡ sự im lặng tuyệt đối của hành lang. Vọng không đứng dậy ngay, chỉ nhắm mắt, mở rộng giác quan còn lại của mình, thứ giác quan không thuộc về người sống.

Anh cảm nhận được một hồn ở đó, không dữ dằn, không có ý định làm hại ai, nhưng nỗi bất an của hồn ấy lớn hơn hẳn bất cứ hồn nào Vọng từng gặp trong mùa này, một sự bất an gần như hoảng loạn, như một người bị nhốt trong một căn phòng không lối ra, nghe rõ tiếng cãi vã của những người mình thương yêu vọng vào mà không cách nào can thiệp được.

Không phải oán. Không phải hận. Chỉ là một nỗi sốt ruột cùng cực, của một người mẹ nằm đó năm ngày liền, nghe chính những đứa con mình dứt ruột đẻ ra giằng xé nhau vì một mảnh đất, mà không có cách nào vươn tay ra ngăn lại.

Vọng ngồi yên rất lâu sau đó, không mở lối đi ngay, chỉ để cho cảm giác ấy lắng xuống trong mình. Đây không phải một vụ có thể giải quyết bằng một buổi nói chuyện, anh nghĩ. Cái đang giữ bà Tuyết lại không phải một lời nguyền hay một oan khuất cần gỡ, mà là bốn con người sống vẫn còn đang tự trói buộc lẫn nhau, và bà, ngay cả khi đã chết, vẫn không thể ngừng lo cho họ.

1. Quan niệm dân gian "quỷ nhập tràng" cho rằng nếu có mèo nhảy qua thi thể người mới mất, xác có thể bật dậy do một nguồn năng lượng lạ nhập vào; nghi lễ tang ma truyền thống ở nhiều nơi thường tránh để mèo lại gần trong quá trình quàn xác, xuất phát từ tín ngưỡng dân gian này.