Miên nhắn tin hẹn gặp Vọng ở chợ Long Biên, đúng hôm anh ra bán mật, lần đầu tiên kể từ Vụ khu tập thể Nam Thành họ mới gặp lại nhau trực tiếp, dù thỉnh thoảng vẫn nhắn qua lại vài câu hỏi thăm.

"Lâu quá không gặp anh," cô nói, ngồi xuống cạnh sạp hàng nhỏ của Vọng, tay vẫn cầm cuốn sổ tay quen thuộc. "Em vừa viết xong một loạt bài về mấy gia đình neo đơn, định khoe anh."

"Chị khỏe không?"

"Khỏe. Mệt, nhưng khỏe." Miên cười, rồi nghiêm mặt lại. "Mà em có cái này muốn cho anh xem." Cô lật cuốn sổ nhỏ, cuốn sổ cô bắt đầu từ sau Vụ khu tập thể, chỉ ghi những con số, mỗi trang một tháng, mỗi dòng một ngày tháng cùng một con số duy nhất. "Anh nhớ em kể chuyện đếm số lần em viết câu 'sống giản dị, ra đi thanh thản' không?"

"Nhớ chứ."

"Lúc đầu em tưởng chỉ đếm cho vui, để tự nhắc mình. Giờ thành thói quen thật rồi, cuối mỗi ngày em đều mở sổ ra ghi, kể cả những hôm không viết câu đó lần nào, em vẫn ghi số không, để chắc chắn không bỏ sót ngày nào."

"Nhớ."

"Ba tháng nay, em đếm được hai mươi ba lần." Miên chỉ vào cột số cuối cùng, giọng có chút chua chát. "Hai mươi ba lần em phải viết đúng câu đó, vì không đủ thời gian, không đủ thông tin, hoặc gia đình không muốn kể gì thêm. Càng làm nghề này lâu, em càng thấy con số đó không hề giảm đi, mà cứ tăng."

Cô lật sang trang trước, chỉ vào một tháng khác.

"Tháng trước là mười bảy lần. Tháng trước nữa là mười hai lần. Em không biết là do em để ý nhiều hơn, hay thật sự người ta ngày càng ít chịu kể chuyện về người thân đã mất." Miên nhìn xa xăm ra phía dòng sông Hồng đỏ quạch phù sa. "Đợt này em còn để ý thêm một chuyện lạ, là càng ngày càng nhiều gia đình dùng nguyên văn mẫu điếu văn từ bên dịch vụ tang lễ đưa cho, không sửa lấy một chữ. Trước đây ít lắm, giờ thì gần như phổ biến."

"Chị có hỏi vì sao không?"

"Có hỏi vài nhà. Họ bảo bận, không có thời gian viết, với lại thấy mẫu sẵn viết hay, trang trọng hơn cả tự viết." Miên gấp sổ lại, thở dài. "Em không trách họ được. Ai cũng có lý do riêng. Chỉ là em thấy tiếc, vì mỗi bài điếu văn giống hệt nhau thì làm sao còn phân biệt được ai với ai nữa."

Vọng nghe, và trong đầu anh bất giác nối lại với những gì Sênh vẫn nhắc mỗi tuần: số hồ sơ treo tăng dần, không bao giờ giảm, giống hệt cách con số của Miên cũng chỉ một chiều đi lên.

"Chị có nghĩ," anh hỏi, chọn lời cẩn thận, "hai chuyện đó có liên quan tới nhau không? Người ta ngày càng ít chịu kể thật về người đã mất, và ở đâu đó, có một thứ khác cũng đang chịu ảnh hưởng vì điều đó?"

Miên nhìn anh, hơi ngạc nhiên trước câu hỏi lạ.

"Anh nói cứ như hai thứ đó là cùng một hệ thống vậy," cô nói, nửa đùa nửa thật.

Vọng không trả lời ngay, chỉ mỉm cười, một nụ cười khó đoán mà Miên chưa từng thấy ở anh trước đây.

"Có khi đúng vậy thật," anh nói.

Trước khi chia tay, Miên đưa cho Vọng một tờ báo cũ, bài viết về gia đình khu tập thể Nam Thành đã được đăng đầy đủ, không bị cắt bớt như cô lo sợ ban đầu.

"Biên tập cuối cùng cũng chịu đăng nguyên bản," cô nói, giọng đầy tự hào. "Có người đọc xong còn gọi tới tòa soạn khóc, bảo nhớ tới bà nội mình cũng từng ở một khu tập thể như vậy."

Vọng cầm tờ báo, đọc lướt qua, và trong lòng anh dấy lên một cảm giác ấm áp hiếm hoi, biết rằng công việc âm thầm của mình, qua một con đường vòng vèo, đã chạm được tới những người anh chưa từng gặp mặt. Anh gấp tờ báo lại cẩn thận, định bụng sẽ cất vào cuốn sổ tay của mình, cạnh những cái tên khác, như một cách đánh dấu rằng lần này, câu chuyện đã đi xa hơn chỉ một gia đình.

"Cảm ơn chị," anh nói. "Vì đã viết đúng như nó là."

Miên gật đầu, có chút bối rối trước lời cảm ơn bất ngờ, rồi đứng dậy, khoác lại chiếc túi lên vai, chuẩn bị rời khỏi khu chợ đang dần đông người mua sáng sớm.

"Lần sau có vụ nào lạ nữa, anh nhớ gọi em," cô nói, nửa đùa nửa thật. "Em thấy làm việc chung với anh, bài viết của em hay hơn hẳn."

1. Các bài viết báo chí mang tính nhân văn, tập trung vào chi tiết đời sống cụ thể thay vì thông tin khô khan, thường tạo được sự đồng cảm mạnh mẽ từ độc giả, một hiệu ứng đã được nhiều nghiên cứu về tâm lý học truyền thông ghi nhận.